Karavan Mevzuatı

Motorlu Karavan ve Çekme Karavanlarla ilgili  Mevzuat

Motorlu Karavan ve Çekme Karavanlarla ilgili mevzuat: Ruhsat - Plaka - Muayene  
Ehliyet - Vergi Konuları ve Karayolları Trafik Yönetmeliği” ile ilgili konuları 
içeriyor.

Zihinlerdeki çeşitli sorulara açıklık getirecek olan 
bu bilgiler, yetkililer tarafından değiştirildikçe, Web Sitemizden sizlere 
ulaştırılacaktır.

 

 


 

 

 


MOTORLU KARAVAN ile ilgili Ruhsat-Plaka-Muayene-Ehliyet ve Vergi 
Konuları : Motor Karavan Tanımı :


Karayolları Trafik Yönetmeliği

Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 18/07/1997

Yayımlandığı Resmi Gazete No: 23053 Mükerrer

MADDE 3- 2918 sayılı Kanunda ve bu Yönetmelikte kullanılan terimlerin tanımları 
aşağıda gösterilmiştir

d) Araç sınıfları (Ek.: 11.04.2003-25076)

5) Özel Amaçlı Taşıt: Yolcu veya yük taşımak üzere özel bir işlevi yerine 
getirmek için kullanılan (bunun için özel gövde düzenekleri ve/veya ekipmanları 
gereklidir) M, N veya O sınıfı motorlu araçtır.

5.1) Motor Karavan: En az aşağıdaki ekipmanları kapsayan, yatacak yeri olan bir 
özel maksatlı M sınıfı araçtır.

(i) koltuklar ve masa

(ii) koltuklardan dönüştürülebilecek uyku yatağı

(iii) yemek pişirme imkanları ve

(iv) depolama/saklama imkanları

Bu ekipmanlar oturma bölümüne sabit olarak monte edilmelidirler; ancak masa 
kolayca çıkarılabilecek şekilde tasarlanabilir.

Diğer Hususlar :

Her ağırlıktaki Motorlu Karavanlar  için :

a- Motorlu Karavanı tescil ettirmek (Ruhsat almak) gerekiyor.

b-  Ruhsat çıkarmak için fatura ve ilgili yönetmeliklere göre düzenlenerek 
Makina Mühendisleri Odası ve TSE tarafından onaylanmış tadilat projesi 
gerekiyor.

c- MTV-Motorlu Taşıtlar Vergisi adı altında yıllık vergisi vardır.

d- Heryıl TÜVTÜRK Araç Muayene İstasyonlarına muayeneye gitmesi gerekiyor.

e- Motorlu Karavanı kullanabilmek için yüklü ağırlığı 3500 kg’a kadar(dingil 
sayısından bağımsız)  için B sıfı ehliyet yeterli olup 3500 kg’dan ağır olanlar 
için  C sınıfı ehliyet almanız gerekir.

 

 


 

 

 


ÇEKME KARAVAN ile ilgili Ruhsat-Plaka-Muayene-Ehliyet ve Vergi Konuları 
:


1-  Çekme karavanlar için hangi ağırlıkta olursa olsun herhangibir nam altında 
yıllık vergi yoktur. Çekme karavanlar (römorklar) ile ilgili yıllık vergi vardır 
diye bir kayıt bulunamadı.

2-  Yüklü ağırlığı 750 kg. kadar olan çekme karavanlar için herhangibir tescil 
işlemi (araç ruhsatı) ve dolayısı ile araç muayenesi yoktur.Çekmek için 
kullandığınız aracın plakası ve B sınıfı ehliyet ile bu karavanı çekebilirsiniz.

3-  Yüklü ağırlığı 750 kg. dan fazla olan çekme karavanlar için :

a-  Karavanı tescil ettirmek (Ruhsat almak) gerekiyor.

b-  Ruhsat çıkarmak için fatura ve tip onay belgesi gerekiyor.

c-  Tescil edildiği için karavanın kendi plakası (çeken araçtan bağımsız) 
oluyor.

d-  Yıllık vergisi yok ancak 2 yılda bir muayeneye gitmesi gerekiyor.(Muayene 
uygulaması hakkında bilgi bulunamadı)

e-  Bu karavanı çekebilmesi için B sıfı ehliyeti olanlar sınava girip 
ehliyetlerine römork çekebilir şerhi koydurması gerekiyor.Veya D sınıfı ehliyet 
almanız gerekir.



 

 

 


İlgili yönetmelik maddeleri aşağıda verilmiştir.



Karayolları Trafik Yönetmeliği

Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 18/07/1997

Yayımlandığı Resmi Gazete No: 23053 Mükerrer

Madde 42 - * Çekici araçlar ile yüklü ağırlığı 750 kg.'ın üstündeki römork ve 
yarı römorklar (traktör römorkları hariç), bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesindeki 
esas ve usullere uygun olarak ayrı ayrı tescil edilirler.

Madde 54 - Tescil plakaları araçlara aşağıda gösterildiği şekilde ve sayıda 
takılır.

a) Motorlu bisiklet ve motosikletlere; arka çamurluk veya reflektör üzerinde ve 
araç eksenine dik olacak şekilde 1 adet,

b) Römork ve yarı römorklara arkada römork ekseni üzerine 1 adet,

c) Yük motosikletleri ile diğer motorlu araçlara; bir ön, diğeri arkada araç 
ekseni üzerinde 2 adet, olmak üzere; yerden önde 20 ila 75, arkada 30 ila 125 
santimetre yükseklikte, plaka alt kenarı aracın tampon alt seviyesinin üstünde 
kalacak, yanlarından taşmayacak, sallanmayacak, düşmeyecek, kolayca okunabilecek 
şekilde takılır.

d) Takılacak yerlerin uygun olmaması halinde tescil kuruluşunun izni ile;

1) 11x52 santimetre en ve boyundaki ön plaka arkaya,

2) Araç ekseni üzerine yerleştirilecek olanlar sol tarafa, mümkün olmayan 
durumlarda sağ tarafa, taktırılabilir.

Ayrıca, yabancı menşeli olan ve plaka için özel yeri bulunanlara küçük ölçüde 
plaka takılmasına izin verilebilir.

e) Lastik tekerlekli traktör römorklarına, traktöre verilen numarayı taşıyan 
plaka, diğer araçlarla çekilen römork ve yarı römorklara kendileri için verilen 
plakalar takılır.

Tescile tabi olmamakla beraber, yüklü ağırlığı 750 kilograma kadar olan römork 
veya yarı römorkların arkasına çeken araca verilen numarayı taşıyan plaka 
takılır veya resmedilir.

f) İş makinelerine de bu Yönetmelikte gösterilen ölçü ve esaslara uygun plaka 
takılır. Plaka takılacak yeri olmayanların uygun kısımlarına aynı ölçülerde 
yazılarak resmedilir. Bu araçlar üzerinde ayrıca ilgili kuruluşu tanıtan tam 
veya kısaltılmış yazılar bulunur. (Ek: 13)

Kartondan yapılmış geçici plakalar, araçların ön ve arka camı üzerine yada önden 
veya arkadan görülebilecek uygun yerine, görüşü engellemeyecek şekilde 
iliştirilir veya yapıştırılır.

 

 




Araçların teknik şartlara uygunluğu ve muayeneleri

Madde 67 - ( Değişik madde 18/05/2007 - 26526 S.R.G Yön/17.mad )

Teknik şartlara uygun durumda olmayan araçların trafiğe çıkarılması yasaktır.

(Değişik fıkra: 01/09/2010 - 27689 S.R.G. Yön/10.mad) Araçların cinslerine, 
kullanım amaç ve şekillerine göre muayene süreleri, Ulaştırma Bakanlığınca araç 
muayenesi ile ilgili olarak çıkarılan yönetmelikte belirtilir.

Araçlar cinslerine, kullanma amaç ve şekillerine göre;

a) Hususi otomobiller ile bunların her türlü römorkları ilk 3 yaş sonunda ve 
devamında her 2 yılda bir,

b) Resmi ve ticari plakalı otomobiller ile bunların her türlü römorkları ilk 2 
yaş sonunda ve devamında yılda bir,

c) Lastik tekerlekli traktörler ile bunların her türlü römorkları ilk 3 yaş 
sonunda ve devamında 3 yılda bir,

ç) İki veya üç tekerlekli araçlar ve bunların her türlü römorkları, ilk 3 yaş 
sonunda ve devamında 2 yılda bir,

d) Diğer bütün motorlu araçlar ile bunların her türlü römorkları ilk 1 yaş 
sonunda ve devamında yılda bir,

periyodik muayeneye tabi tutulur.



Madde 86 - B, C ve E Sınıfı Sürücü Belgesi sahipleri, araçlarına en çok yüklü 
ağırlığı 750 kg.'a kadar olan (750 kg. dahil) olan hafif römorklardan birini 
takıp kullanabilirler.

750 kg.'ı üstündeki römorkları araçlarına takıp kullanabilmeleri için uygulamalı 
sınavlardan geçirilmiş olmaları ve belgelerine işlenmiş bulunması mecburidir.

Uygulamalı sınavlar römorklu takılmış araçla yapılır.

 

 


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

 


KARAYOLLARI TRAFİK YÖNETMELİĞİ

(16.06.1985-18786 Yür. Kaldırıldı)

(18.07.1997-23053 Mükerrer)



Değişiklik Tarihleri

(26.07.1997-23061) (09.09.1997-23105) (11.09.1997-23107) (27.09.1997-23123) 
(25.06.1998-23383) (12.01.2000-23931) (02.11.2000/24218) (11.04.2003-25076) 
(05.07.2003-25159) (26.09.2003-25241) (02.12.2003-25304) (03.12.2003-25305) 
(02.09.2004-25571) (31.12.2004-25687M) (17.03.2005-25758) (18.04.2007-26497) 
(18.05.2007-26526)(22.03.2008)(09.06.2008-26901)



BİRİNCİ KISIM

Genel Esaslar

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç ve Kapsam



Amaç

MADDE 1- Bu Yönetmeliğin amacı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca,  
can ve mal güvenliği yönünden; karayollarında trafik düzeninin sağlanması ve 
trafik güvenliğini ilgilendiren hususlarda alınacak tedbirler ile ilgili olarak, 
Yönetmelikte düzenlenmesi işaret edilen ve gerekli görülen diğer hükümleri ve 
bunların uygulanmasına ait esas ve usulleri  belirlemektir.

Kapsam ve Dayanak

MADDE 2- Bu Yönetmelik, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa dayanılarak 
çıkarılmış ve bu Kanun hükümleri çerçevesinde karayollarında ve aksine bir hüküm 
bulunmadıkça da, Kanunun 2 nci maddesinde sayılan yerlerde de uygulanmak üzere;

a) Trafikle ilgili kurallara ve bunların uygulanmasına,

b) Trafiğin düzenlenmesi ve denetimine,

c) Araçların tescili, teknik durumları, muayenelerine ve karayollarında 
sürülmeleri sırasında alınacak tedbirlere,

d) Araç sürücülerinin sınavları ve belgelerinin verilmesine,

e) Karayolundan faydalananların hak ve yükümlülüklerine, eğitimine,

f) Uygulayıcı kurul ve  kuruluşların  görev, yetki ve sorumlulukları ile 
işbirliği ve koordinasyon düzenine,

g) Trafikle ilgili diğer hususlara,

İlişkin konulardaki esas, usul, şekil ve şartlara ait hükümleri kapsar.



İKİNCİ BÖLÜM

Tanımlar



Tanımlar

MADDE 3- 2918 sayılı Kanunda ve bu Yönetmelikte kullanılan terimlerin tanımları 
aşağıda gösterilmiştir.

a) Genel tanımlar

1) Trafik: Yayaların, hayvanların ve araçların karayolları üzerindeki hal ve 
hareketleridir.

2) Karayolu: Trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, 
köprüler ve alanlardır.

3) Araç: Karayollarında kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar 
ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörlerin genel adıdır.

4) Taşıt: Karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır. 
Bunlardan makine gücü ile yürütülenlere “motorlu taşıt” insan ve hayvan gücü ile 
yürütülenlere “motorsuz taşıt” denir.

Ayrıca, bir kazanç kaydı olmaksızın kullanılanlara “hususi taşıt”, çeşitli 
şekillerde kazanç sağlamak amacıyla kullanılanlara “ticari taşıt”, Taşıt Kanunu 
kapsamına girenlere “resmi taşıt”, resmi olmakla birlikte ticarilik niteliği 
taşıyanlara da “resmi ticari taşıt” denir.

5) Sürücü: Karayolunda, motorlu veya motorsuz bir aracı veya taşıtı sevk ve 
idare eden kişidir.

6) Şoför: Karayolunda, ticari olarak tescil edilmiş bir motorlu taşıtı süren 
kişidir.

7) Araç Sahibi: Araç için adına yetkili idarece tescil belgesi verilmiş veya 
sahiplik veya satış belgesi düzenlenmiş kişidir.

8) İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı 
sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya 
rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili 
tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait 
olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, 
bu kimse işleten sayılır.

9) Yolcu: Aracı kullanan sürücü ile hizmetliler dışında araçta bulunan 
kişilerdir.

10) Hizmetli: Araçlarda, sürücü hariç, araç veya taşıma hizmetlerinde süreli 
veya süresiz çalışan kişiler ile iş makinelerinde sürücüden gayri kişilerdir.

11) Trafik İşaretleri: Trafiği düzenleme amacı ile kullanılan işaret levhaları, 
ışıklı ve sesli işaretler, yer işaretlemeleri ile trafik zabıtası veya diğer 
yetkililerin trafiği yönetmek için yaptıkları hareketlerdir.

12) Geçiş Üstünlüğü: Görev sırasında, belirli araç sürücülerinin can ve mal 
güvenliğini tehlikeye sokmamak şartı ile trafik kısıtlama veya yasaklarına bağlı 
olmamalarıdır.

13) Geçiş Hakkı: Yayaların ve araç kullananların diğer yaya ve araç kullananlara 
göre, yolu kullanmak sırasındaki öncelik hakkıdır.

14) Durma: Kırmızı ışık, yetkililerin dur işareti, yol kapanması gibi her türlü 
trafik zorunlulukları nedeni ile aracın durdurulmasıdır.

15) Duraklama: Trafik zorunlulukları dışında araçların, insan indirmek ve 
bindirmek, eşya yüklemek, boşaltmak veya beklemek amacı ile kısa bir süre için 
durdurulmasıdır.

16) Parketme: Araçların, durma ve duraklaması gereken haller dışında 
bırakılmasıdır.

17) Trafik Kazası: Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla 
aracın karıştığı ölüm, yaralanma ve/veya zararla sonuçlanmış olan olaydır.

18) Mülk: Devlete, kamuya, gerçek  ya da tüzel kişilere ait olan taşınmaz 
mallardır.

19) Yerleşim Yeri (Birimi): Kendisine ulaşan karayolları üzerinde sınırının 
başlangıcı ve bitimi bir işaret levhası ile belirlenmiş olan yerleşme, çalışma 
ve barınma amacı ile insanların yararlandıkları yapı ve tesislerin bir arada 
bulunduğu ve karayolu trafiğine etkileri tespit edilmiş ve idari taksimatla 
belirlenmiş olan il, ilçe, köy veya mezra gibi yerlerdir.

20) Yaya: Araçlarda bulunmayan, karayolunda hareketsiz veya hareket halinde 
bulunan insandır.

21) Trafikten Men: Trafik zabıtası veya yetkililerce Kanunda ve yönetmelikte 
belirtilen hallerde araçla ilgili belgelerin alınması ve aracın belirli bir yere 
çekilerek trafikten alıkonulmasıdır.

b) Karayoluna, karayolu üzerinde ve kenarındaki tesislere ilişkin tanımlar

1) Karayolu Yapısı: Karayolunun kendisi ile karayolunun üstünde, yanında, 
altında veya yukarısındaki; ada, ayırıcı, oto korkuluk, istinat duvarı, köprü, 
tünel, menfez ve benzeri yapılardır.

2) Karayolu Sınır Çizgisi: Kamulaştırma yoluyla veya kanunlarla kamuya terk veya 
tahsis edilmiş karayolunda, mülkle olan sınır çizgisi, diğer karayollarında, 
yarmada, şevden sonra hendek varsa hendek dış kenarı, hendek yoksa şev üstü 
kenarı, dolguda şev etek çizgisi, yaya yolu ayrılmış karayolunda ise, yaya 
yolunun mülkle birleştiği çizgidir.

3) İki Yönlü Karayolu: Taşıt yolunun her iki yöndeki taşıt trafiği için 
kullanıldığı karayoludur.

4) Tek Yönlü Karayolu: Taşıt yolunun yalnız bir yöndeki taşıt trafiği için 
kullanıldığı karayoludur.

5) Bölünmüş Karayolu: Bir yöndeki trafiğe ait taşıt yolunun bir ayırıcı ile 
belirli şekilde diğer taşıt yolundan ayrılması ile meydana gelen karayoludur.

6) Erişme Kontrollü Karayolu (Otoyol): Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, 
belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve 
motorsuz araçların giremediği, ancak izin verilen motorlu araçların yararlandığı 
ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur.

7) Ekspres Yol: Sınırlı erişme kontrollü ve önemli kesişme noktalarının köprülü 
kavşak olarak teşkil edildiği bölünmüş bir ana karayoludur.

8) Geçiş Yolu: Araçların bir mülke girip çıkması için yapılmış olan yolun, 
karayoluna bağlanan ve karayolu sınır çizgisi içinde kalan kısmıdır.

9) Bağlantı Yolu: Bir kavşak yakınında karayolu taşıt yollarının birbirine 
bağlanmasını sağlayan, kavşak alanı dışında kalan ve bir yönlü trafiğe ayrılmış 
olan karayolu kısmıdır.

10) Taşıt Yolu (Kaplama): Karayolunun genel olarak taşıt trafiğince kullanılan 
kısmıdır.

11) Bisiklet Yolu: Karayolunun, sadece bisikletlilerin kullanmalarına ayrılan 
kısmıdır.

12) Yaya Yolu (Yaya Kaldırımı): Karayolunun, taşıt yolu kenarı ile gerçek veya 
tüzel kişilere ait mülkler arasında kalan ve yalnız yayaların kullanımına 
ayrılmış olan kısmıdır.

13) Banket: Yaya yolu ayrılmamış karayolunda, taşıt yolu kenarı ile şev başı 
veya hendek iç üst kenarı arasında kalan ve olağan olarak yayaların ve 
hayvanların kullanacağı, zorunlu hallerde de araçların faydalanabileceği 
kısımdır.

14) Platform: Karayolunun, taşıt yolu (kaplama) ile yaya yolu kaldırım veya 
banketinden oluşan kısmıdır.

15) Anayol: Ana trafiğe açık olan ve bunu kesen karayolundaki trafiğin, bu yolu 
geçerken veya bu yola girerken, ilk geçiş hakkını vermesi gerektiği işaretlerle 
belirlenmiş karayoludur.

16) Tali Yol: Genel olarak üzerindeki trafik yoğunluğu bakımından, bağlandığı 
yoldan daha az önemde olan yoldur.

17) Tehlikeli Eğim: Araçların emniyetle seyrine devam için, vites küçültmeyi 
gerektiren uzunluk veya açıdaki yol eğimidir.

18) Kavşak: İki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesi ile oluşan 
ortak alandır.

19) Kavşak Ortak Alanı: Kavşaklarda kavşağı teşkil eden kollardan ayrı ayrı 
yaklaşıldığında, kavşaktaki geometrik veya fiziki değişikliğin başladığı 
çizgiler ile çevrelenmiş alandır.

20) Yaya Geçidi: Taşıt yolunda, yayaların güvenli geçebilmelerini sağlamak 
üzere, trafik işaretleri ile belirlenmiş alandır.

21) Okul Geçidi: Genel olarak okul öncesi, ilköğretim ve orta dereceli okulların 
çevresinde özellikle öğrencilerin geçmesi için taşıt yolundan ayrılmış ve bir 
trafik işareti ile belirlenmiş alandır.

22) Alt Geçit: Karayolunun diğer bir karayolu veya demiryolunu alttan geçmesini 
sağlayan yapıdır.

23) Üst Geçit: Karayolunun diğer bir karayolu veya demiryolunu üstten geçmesini 
sağlayan yapıdır.

24) Demiryolu Geçidi (Hemzemin Geçit): Karayolu ile demiryolunun aynı seviyede 
kesiştiği bariyerli veya bariyersiz geçitlerdir.

25) Ada: Yayaların geçme ve durmalarına, taşıtlardan inip binmelerine yarayan, 
trafik akımını düzenleme ve trafik güvenliğini sağlama amacıyla yapılmış olan, 
araçların bulunamayacağı, koruyucu tertibatla belirlenmiş bölüm ve alanlardır.

26) Ayırıcı: Taşıt yollarını veya yol bölümlerini birbirinden ayıran bir 
taraftaki taşıtların diğer tarafa geçmesini engelleyen veya zorlaştıran karayolu 
yapısı, trafik tertibatı veya gereçtir.

27) Şerit: Taşıtların bir dizi halinde güvenli seyredebilmeleri için taşıt 
yolunun çizgilerle ayrılmış bölümüdür.

28)  Park Yeri (Otopark): Araçların parketmesi için kullanılan açık veya kapalı 
alandır.

29) Karayolu Üzeri Park Yeri: Taşıt yolundaki veya buna bitişik alanlardaki park 
yeridir.

30) Karayolu Dışı Park Yeri: Karayolu sınır çizgisi dışında olan ve bir geçiş 
yolu veya servis yolu ile taşıt yoluna bağlanan park yeridir.

31) Durak: Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının yolcu veya hizmetlileri 
bindirmeleri, indirmeleri veya duraklamaları için yatay ve düşey  işaretlerle 
belirlenmiş yerdir.

32) Garaj: Araçların, genellikle uzun süre durmaları için kullanılan, bakım veya 
servisinin de yapılabileceği kapalı veya açık olan yerlerdir.

33) Terminal: İnsan veya eşya taşımalarında, araçların indirme, bindirme, 
yükleme, aktarma yaptıkları ve ayrıca bilet satışı ile bekleme, haberleşme, 
şehir ulaşımı ve benzeri hizmetlerin de sağlandığı yerdir.

Bunlardan sadece, insan taşımalarında kullanılanlara “Yolcu Terminali”, eşya 
taşımalarında kullanılanlara “Eşya Terminali” denir.

34) Servis İstasyonu: Karayolunda seyreden araçların bakım, onarım, yağlama ve 
yıkama gibi işlerinin yapıldığı tesislerdir.

35) Akaryakıt İstasyonu: Araçların esas itibariyle akaryakıt, LPG, yağ ve 
basınçlı hava gibi ihtiyaçları ile ayrıca kişilerin ilk yardım ve zorunlu diğer 
ihtiyaçlarının sağlandığı yerdir.

36) Muayene İstasyonu: Araçların niteliklerini tespit ve kontrol edebilecek 
cihaz ve personel bulunan ve teknik kontrolü yapılan yerdir.

37) Araç Tartı İstasyonu: Araçların yüklü veya yüksüz olarak sabit veya 
taşınabilir cihazlarla tartıldığı yerdir.

38) İşaret Levhası: Sabit veya taşınabilir bir mesnet üzerine yerleştirilmiş ve 
üzerindeki sembol, renk ve yazı ile özel bir talimatın aktarılmasını sağlayan 
trafik tertibatıdır.

39) Işıklı ve Sesli İşaretler: Trafiği düzenlemede kullanılan ışıklı ve sesli, 
sabit veya taşınabilir, elle kumanda edilebilen veya otomatik çalışan, üzerinde 
çeşitli renk, sembol, yazı bulunan ve belirli yanma süresi olan, ışık veya sesli 
özel bir talimatın aktarılmasını sağlayan trafik tertibatıdır.

40) İşaretleme: Taşıt yolu ile bordür, ada, ayırıcı, oto korkuluk gibi karayolu 
elemanları üzerindeki çeşitli renkte çizgi, şekil, sembol, yazı ve yansıtıcı ve 
benzerleri ile özel bir talimatın aktarılmasını sağlayan tertibattır.

c) Araçlara ilişkin tanımlar (Değ.: 11.04.2003-25076)

1) Otomobil: Yapısı itibariyle, sürücüsü dahil en çok 8 oturma yeri olan ve 
insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır.

Taksi: Yapısı itibariyle sürücüsü dahil en çok 8 oturma yeri olan, insan taşımak 
için imal edilmiş bulunan ve taksimetre veya tarife ile yolcu taşıyan ticari 
motorlu araçtır. (Değ.: 26.09.2003-25241)

Taksi Dolmuş: Yapısı itibariyle sürücüsü dahil en çok 8 oturma yeri olan ve 
insan taşımak için imal edilmiş bulunan, adam başına tarifeli ücretle yolcu 
taşıyan ticari motorlu araçtır. (Değ.: 26.09.2003-25241)

2) Minibüs: Yapısı itibariyle sürücüsü dahil 9 ile 15 oturma yeri olan ve insan 
taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır.

3) Otobüs: Yapısı itibariyle sürücüsü dahil en az 16 oturma yeri olan ve insan 
taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır.

Troleybüsler de bu sınıfa dahildir.

4) Kamyonet: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.5 tonu geçmeyen ve yük 
taşımak için imal edilmiş motorlu araçtır.

5) Kamyon: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3.5 tondan fazla olan ve yük 
taşımak için imal edilmiş motorlu araçtır.

6) Çekici: Römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş olan ve yük 
taşımayan motorlu araçtır. 

7) Arazi Taşıtı: Karayollarında yolcu veya yük taşıyabilecek şekilde imal 
edilmiş olmakla beraber bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilen 
motorlu araçtır.

8) Motosiklet: 2 veya 3 tekerlekli sepetli veya sepetsiz motorlu araçlardır. 
Bunlardan karoserisi yük taşıyabilecek şekilde sandıklı veya özel biçimde 
yapılmış olan ve yolcu taşımalarında kullanılmayan 3 tekerlekli motosikletlere 
yük motosikleti (triportör) denir.

9) Motorlu Bisiklet: Silindir hacmi 50 santimetre küpü geçmeyen, içten patlamalı 
veya elektrik motoru ile donatılmış ve imal hızı 45 km/s’den az olan 
bisiklettir.

10) Bisiklet: En çok 3 tekerleği olan ve üzerinde bulunan insanın adale gücü ile 
pedal veya el ile tekerleği döndürülmek suretiyle hareket eden ve yolcu 
taşımalarında kullanılmayan motorsuz araçtır.

11) Lastik Tekerlekli Traktör: Belirli şartlarda römork ve yarı römork 
çekebilen, ancak ticari amaçla taşımada kullanılmayan tarım aracıdır.

12) İş Makinası: Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa 
makinaları ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli 
kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli 
ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında 
kullanılamayan motorlu araçtır.

13) Tramvay: Genellikle yerleşim birimleri içerisinde insan taşımasında 
kullanılan, karayolunda tekerlekleri raylar üzerinde hareket eden ve hareket 
gücünü dışarıdan sağlayan araçtır.

14) Özel Amaçlı Taşıt: Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş 
olan ve itfaiye, cankurtaran (SC), naklen yayın ve kayıt (radyo, sinema, 
televizyon), kütüphane, motorlu karavan (SA), zırhlı araç (SB), araştırma, 
cenaze araçları (SD) ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek, 
taşımak veya kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır.

15) Okul Taşıtı: Genel olarak okul öncesi, ilköğretim ve orta dereceli okulların 
öğrencileri ile sadece gözetici ve hizmetlilerin taşınmalarında kullanılan 
araçtır.

16) Kamu Hizmeti Taşıtı: Kamu hizmeti için yük veya yolcu taşıması yapan 
araçtır.

17) Personel Servis Aracı: Herhangi bir kamu kurum ve kuruluşu veya özel veya 
tüzel kişilerin personelini bir akit karşılığı taşıyan şahıs veya şirketlere ait 
minibüs ve otobüs türündeki ticari araçtır. Kamu kurum ve kuruluşları ile özel 
ve tüzel kişilere ait araçların kendi personelini veya yolcusunu taşıma işi bu 
tanımın kapsamına girmez.

18) Umum Servis Aracı: Okul taşıtları ile personel servis araçlarının birlikte 
değerlendirilmesidir. 

19) Kamp Taşıtı: Yük taşımasında  kullanılmayan; iç dizaynı tatil yapmaya uygun 
teçhizatlarla donatılmış, hizmet edebileceği kadar yolcu taşıyabilen motorlu 
araçtır.

20) Römork: Motorlu araçla çekilen insan veya yük taşımak için imal edilmiş 
motorsuz araçtır.

21) Yarı Römork: Bir kısmı motorlu taşıt veya araç üzerine oturan, taşıdığı 
yükün ve kendi ağırlığının bir kısmı motorlu araç tarafından taşınan römorktur.

22) Hafif Römork: Azami yüklü ağırlığı 0.75 tonu geçmeyen römork veya yarı 
römorktur.

23) Taşıt Katarı: Karayolunda bir birim olarak seyretmek üzere birbirine 
bağlanmış en çok 2  römorktan oluşan araçlardır.

24) Taşıma Sınırı (Kapasite): Bir aracın güvenle taşıyabileceği, en çok yük 
ağırlığı veya yolcu ve hizmetli sayısıdır.

25) Gabari: Araçların yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyirlerini 
temin amacı ile uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçülerdir.

26) Azami Ağırlık: Aracın güvenle taşıyabileceği azami yükle birlikte 
ağırlığıdır.

27) Yüksüz Ağırlık: Üzerinde insan veya eşya (yük) bulunmayan ve akaryakıt 
deposu dolu olan bir aracın taşınması zorunlu alet, edevat ve donatımı ile 
birlikte toplam ağırlığıdır.

28) Yüklü Ağırlık: Bir taşıtın yüksüz ağırlığı ile taşımakta olduğu sürücü, 
hizmetli, yolcu ve eşyanın toplam ağırlığıdır.

29) Dingil Ağırlığı: Araçlarda aynı dingile bağlı tekerleklerden karayolu 
yapısına aktarılan ağırlıktır.

30) Azami Dingil Ağırlığı: Araçların karayolu yapılarında güvenle ve yapıya 
zarar vermeden geçebilmeleri için saptanan dingil ağırlığıdır.

31) Azami Toplam Ağırlık: Araçların karayollarında güvenle ve yapıya zarar 
vermeden geçebilmeleri için saptanan toplam ağırlıktır.

32) Hız Sınırlayıcı: Belirtilen değere göre araç hızını sınırlamak için, 
öncelikli işlevi motora yakıt beslemelerini kumanda etmek olan bir cihazdır.

33) Özel Güvenlik Bölmeli Taksi: Müşterilerin araç sürücüsü ile iletişim ve 
teması, 24/10/2004 tarihli ve 25620 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Araçların 
İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelikte tanımlanan zırhlı ara bölme ile 
engellenmiş, taksimetre veya tarife ile yolcu taşıyan M1 sınıfındaki ticari 
motorlu araçtır. (Ek.: 18.04.2007-26497)

d) Araç sınıfları (Ek.: 11.04.2003-25076)

1) L Sınıfı – İki ve üç veya dört tekerlekli motorlu araçlardır.

1.1) L1 Sınıfı: Azami hızı 45 km/s’i, içten yanmalı motorlu ise silindir 
kapasitesi 50 cm³’ü, elektrik motorlu ise azami sürekli nominal güç çıkışı 4 
kW’ı geçmeyen iki tekerlekli araçtır.

1.2) L2 Sınıfı: Azami hızı 45 km/s’i, kıvılcım ateşlemeli motor ise silindir 
kapasitesi 50 cm³’ü, içten yanmalı motorlu ise azami net gücü 4 kW’ı, elektrik 
motorlu ise azami sürekli nominal güç çıkışı 4 kW’ı geçmeyen üç tekerlekli 
araçtır.

1.3) L3 Sınıfı: Azami hızı 45 km/s’i ve içten yanmalı motorlu ise silindir 
kapasitesi 50 cm³’ü geçen yolcu sepetsiz iki tekerlekli araçtır.

1.4) L4 Sınıfı: Azami hızı 45 km/s’i ve içten yanmalı motorlu ise silindir 
kapasitesi 50 cm³’ü geçen yolcu sepetli iki tekerlekli araçtır.

1.5) L5 Sınıfı: Azami hızı 45 km/s’i ve içten yanmalı motorlu ise silindir 
kapasitesi 50 cm³’ü geçen, simetrik olarak yerleştirilmiş üç tekerlekli araçtır.

1.6) L6 Sınıfı: Azami hızı 45 km/s’i, elektrik motorlu araçlarda akü ağırlığı 
hariç yüksüz ağırlığı 0.35 tonu, kıvılcım ateşlemeli motor ise silindir 
kapasitesi 50 cm³’ü, diğer tip içten yanmalı motorlu ise azami net gücü  4 kW’ı, 
elektrik motorlu ise azami sürekli nominal güç çıkışı 4 kW’ı geçmeyen dört 
tekerlekli araçtır.

1.7) L7 Sınıfı: Elektrik motorlu araçlarda akü ağırlığı hariç yüksüz ağırlığı 
0.4 tonu (yük taşıma amaçlı araçlarda 0.55 ton), azami net gücü 15 kW’ı geçmeyen 
ve L6 sınıfına girmeyen dört tekerlekli araçtır.

2) M Sınıfı – En az dört tekerlekli ve yolcu taşımasında kullanılan motorlu 
araçlardır.

2.1) M1 Sınıfı: Yolcu taşımasında kullanılan ve sürücü dahil en fazla 9 oturma 
yeri olan motorlu araçtır.

2.2) M2 Sınıfı: Yolcu taşımasında kullanılan, sürücü dahil 9’dan fazla oturma 
yeri olan ve azami ağırlığı 5 tonu aşmayan motorlu araçtır.

2.3) M3 Sınıfı: Yolcu taşımasında kullanılan, sürücü dahil 9’dan fazla oturma 
yeri olan ve azami ağırlığı 5 tonu aşan motorlu araçtır.

3) N Sınıfı – En az dört tekerlekli ve yük taşımasında kullanılan motorlu 
araçlardır.

3.1) N1 Sınıfı: Yük taşımasında kullanılan ve azami ağırlığı 3.5 tonu aşmayan 
motorlu araçtır.

3.2) N2 Sınıfı: Yük taşımasında kullanılan ve azami ağırlığı 3.5 tonu aşan, 
ancak 12 tonu aşmayan motorlu araçtır.

3.3) N3 Sınıfı: Yük taşımasında kullanılan ve azami ağırlığı 12 tonu aşan 
motorlu araçtır.

4) O Sınıfı – Bir motorlu araç tarafından çekilen römork veya yarı römork 
motorsuz yük taşıma araçlarıdır.

4.1) O1 Sınıfı: Azami ağırlığı 0.75 tonu aşmayan motorsuz yük taşıma aracıdır.

4.2) O2 Sınıfı: Azami ağırlığı 0.75 tonu aşan, ancak 3.5 tonu aşmayan motorsuz 
yük taşıma aracıdır.

4.3) O3 Sınıfı: Azami ağırlığı 3.5 tonu aşan, ancak 10 tonu aşmayan motorsuz yük 
taşıma aracıdır.

4.4) O4 Sınıfı: Azami ağırlığı 10 tonu aşan motorsuz yük taşıma aracıdır.

5) Özel Amaçlı Taşıt: Yolcu veya yük taşımak üzere özel bir işlevi yerine 
getirmek için kullanılan (bunun için özel gövde düzenekleri ve/veya ekipmanları 
gereklidir) M, N veya O sınıfı motorlu araçtır.

5.1) Motor Karavan: En az aşağıdaki ekipmanları kapsayan, yatacak yeri olan bir 
özel maksatlı M sınıfı araçtır.

(i)  koltuklar ve masa

(ii)  koltuklardan dönüştürülebilecek uyku yatağı

(iii)  yemek pişirme imkanları ve

(iv)  depolama/saklama imkanları

Bu ekipmanlar oturma bölümüne sabit olarak monte edilmelidirler; ancak masa 
kolayca çıkarılabilecek şekilde tasarlanabilir.

5.2) Zırhlı Taşıt: Taşınan yolcuların ve/veya yüklerin korunması için 
tasarlanmış ve kurşun geçirmez zırh kaplama gereklerine uygun motorlu araçtır.

5.3) Ambulans: Hasta veya yaralı insan taşınması için tasarlanmış ve bu amaç 
için özel ekipmanlara sahip M sınıfı motorlu araçtır.

5.4) Cenaze Arabası: Cenaze taşınması için tasarlanmış ve bu amaç için özel 
ekipmanlara sahip motorlu araçtır.

6) T Sınıfı – Tarım ve Ormancılık Traktörleri

Tarım ve ormancılık traktörü; ana işlevi çekme gücü sağlamak olan ve tarım veya 
ormancılık alanlarında kullanılan aletleri çekmek, itmek, taşımak veya tahrik 
etmek için özel olarak tasarlanmış, en az iki dingilli, tekerlekli veya paletli 
motorlu araçlardır. Bu tür araçlar yük taşımak için donatılabileceği gibi, yolcu 
oturma yerleri ile de donatılabilir. 

7) G Sınıfı - Arazi Taşıtları

N1 sınıfı araçlardan azami kütlesi 2 tonu aşmayanlar ve M1 sınıfındaki motorlu 
araçlar, en az bir ön dingili ve en az bir arka dingili eşzamanlı tahrikli 
olarak tasarlanmış, bir dingilinin tahriki ayrılabilen araçlar dahil ve en az 
bir diferansiyel kilit mekanizması veya buna benzer işlevde en az bir 
mekanizması varsa ve tek araç için hesaplanan % 30’luk bir eğimi 
tırmanabiliyorsa, arazi tipi araç olarak kabul edilir.

N1 sınıfı araçlardan azami kütlesi 2 tonu aşanlar ile N2, N3, M2 ve M3 sınıfı 
araçların arazi taşıtı sayılabilmesi için Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip 
Onayı Yönetmeliğindeki şartları taşıması gerekmektedir.

8) Üst Yapı (Gövde) Tanımları (sadece tam/tamamlanmış araçlar için)

Gövde tipi tanımları için aşağıda belirtilen kodlama kullanılacaktır.

8.1) Yolcu arabaları (M1)

AA Sedan:

Gövdesi yan pencere arasından bir direkle bölünmüş veya bölünmemiş olarak 
kapatılmış, sabit ve sert tavanlı, bununla birlikte tavanının bir kısmında 
açılabilme özelliği olabilen, sürücüden başka en az 3 oturma yeri ve en az iki 
sırası bulunan, arka kapağı açılabilen, 2 veya 4 kapılı, 4 veya daha fazla 
pencereli otomobillerdir.

AB Heçbek: Arkasında üstten menteşeli kapı bulunan sedan (AA) araçlarıdır.

AC Steyşın Vagon:

Gövdesi kapalı, arka şekli daha geniş bir iç hacim sağlayacak şekilde dizayn 
edilmiş, üst tavanı sabit ve sert tavanlı, bununla birlikte tavanının bir 
kısmının açılma özelliği olabilen, sürücüden başka en az 3 oturma yeri ve en az 
iki sırası bulunan (sıra ve sıralar öne yatmak veya çeşitli şekillerde hareket 
ettirilmek suretiyle daha geniş bir iç hacim sağlar), arka kapağı açılabilen, 2 
veya 4 kapılı ve en az 4 yan pencereli otomobillerdir.

AD Kupe:

Gövdesi kapalı, genellikle daraltılmış arka hacimli, üst tavanı sabit, sert 
tavanlı, bununla birlikte bazı modellerde açılabilir tavanı olan, sürücü oturma 
yerinden başka en az bir oturma yeri ve en az bir sırası bulunan, iki taraflı 
kapılara sahip, ayrıca, arka kapağı da açılabilen, 2 veya daha fazla kenar 
pencereli otomobillerdir.

AE üstü açılır kapanır/dönüştürülebilir:

Açılabilir bir gövdeye sahip, üst tavanı yumuşak veya sert olmak üzere en az 2 
pozisyonlu, ilk pozisyonda gövdesi kapanan, ikinci pozisyonda ise geriye 
çekilmek suretiyle gövdesi açılan, sürücü oturma yerinden başka en az bir oturma 
yeri ve en az bir sırası bulunan, 2 veya 4 yan kapılı, 2 veya daha fazla yan 
pencereli otomobillerdir. 

AF Çok amaçlı araç: AA’dan AC’ ye kadar belirtilenlerin dışındaki, yolcu ve 
onların bagaj veya yüklerini tek bir bölmede taşıması amaçlanan ve Motorlu 
Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğindeki şartları taşıyan motorlu 
araçlardır.

Yukarıda yer almayan diğer araç sınıfları ve bu araçlara ilişkin yapılacak 
işlemlerde Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği hükümleri 
uygulanır.

İlk tescili yapılacak araçlar için yukarıdaki araç sınıfları kullanılacak olup, 
daha önce tescili yapılmış araçlar için de satış ve devir işlemleri sırasında 
yeni araç sınıfları esas alınacaktır.



İKİNCİ KISIM

Kurullar, Kuruluşlar, Komisyonlar, Görev ve Yetkileri



BİRİNCİ BÖLÜM

Görevli Kurullar ve Kuruluşlar



Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu Ve Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu

MADDE 4-Karayolu güvenliği konusunda hedefleri tespit etmek, uygulatmak ve 
koordinasyonu sağlamak amacıyla aşağıdaki kurullar oluşturulmuştur.

a) Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu;

Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu Başbakanın başkanlığında, Adalet, İçişleri, 
Maliye, Milli Eğitim, Bayındırlık ve İskan, Sağlık, Ulaştırma, Orman Bakanları 
ve Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Bağlı Olduğu Bakan ile Jandarma Genel 
Komutanı, Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı,  Emniyet Genel Müdürü 
ve Karayolları Genel Müdüründen oluşur.

Gereği halinde  diğer bakanlar da Kurula çağrılabilir.

Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu, Trafik Hizmetleri Başkanlığınca hazırlanarak, 
Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunca uygun görülen önerileri  değerlendirerek 
karara bağlar ve kararların yaşama geçirilmesi için gerekli koordinasyon 
önlemlerini belirler.

Kurul yılda iki defa olağan, Başbakanın gerek görmesi halinde de olağanüstü 
olarak, gündemle  toplanır.

Kurulun sekreterya görevi Emniyet Genel Müdürlüğünce yapılır.

Kurulun çalışmasına ilişkin esas ve usuller, Bakanlar Kurulu tarafından 
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. 

b) Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu;

Karayolu  Trafik  Güvenliği Kurulu, Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Hizmetleri 
Başkanının başkanlığında, Karayolu Güvenliği Yüksek Kuruluna katılan kamu 
kurumlarının en az daire başkanı seviyesinde görevlileri, Jandarma Genel 
Komutanlığı, Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığı, Türkiye Şoförler ve 
Otomobilciler Federasyonu temsilcisi ile İçişleri Bakanlığınca uygun görülen 
trafikle ilgili üniversite, Türkiye Mimar ve Mühendis Odaları Birliği, Türkiye 
Trafik Kazalarını Önleme Derneği ve Trafik Kazaları Yardım Vakfının birer 
temsilcisi ve Başkent Büyükşehir Belediye Başkanından oluşur. İhtiyaç duyulan 
konularda bilgilerine başvurmak üzere diğer kurum ve kuruluşlardan temsilci 
çağrılabilir.

Kurul ayda bir kez toplanır, zorunlu hallerde başkan tarafından toplantıya 
çağrılabilir.

Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu, Trafik Hizmetleri Başkanlığınca trafik 
hizmetlerinin çağdaş ve güvenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla önerilen veya 
katılacak temsilcilerce önerilecek önlemlerin uygulanabilirliğini  tartışarak 
karara bağlar.

Kurul, katılması gereken üyelerin salt çoğunluğu ile toplanır ve katılanların 
çoğunluğu ile karar verir.

Kurulun sekreterya görevi, Trafik Hizmetleri Başkanlığı Kurullar Şube 
Müdürlüğünce yerine getirilir.

Kurulun görev ve yetkileri şunlardır ;

1) Trafikle ilgili kuruluşlar arasında koordinasyon sağlanmasına ilişkin 
önerilerde bulunmak,

2) Trafik kazalarının azaltılmasına ilişkin önerilerde bulunmak,

3) Uygulamada görülen aksaklıkları tespit edip, giderilmesine yönelik önerilerde 
bulunmak,

4) Yasal düzenlemelerden kaynaklanan eksiklikleri belirlemek ve ilgili 
kuruluşlar nezdinde girişimlerde bulunmak,

5)Karayolu güvenliğinin geliştirilmesi için plan hazırlamak,

6) Hazırlanan planlar çerçevesinde bir ihtiyaç programı önermek ve çalışmalar 
için lazım olan  kredi miktarı hakkında görüş bildirmek,

7) Sağlık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesinin verdiği hizmetler için 
uygulayacağı fiat tarifesi hakkında görüş bildirmek,

8) Fahri trafik müfettişi adaylarını Karayolu Güvenliği Yüksek Kuruluna önermek,

9) Karayollarınının bakım, yapım ve işletmesinden sorumlu tüm kurum ve özel 
kuruluşların projelerini yapan ve uygulayan yetkili ve sorumlu kişilere çağdaş 
ilim ve teknik esaslarına uymaları konusunda önerilerde bulunmak,

10) Gerektiği hallerde Türk Karayolu Güvenliği birimlerini temsilen yabancı 
heyetlerle görüşmek.

Bu Kanunla ve trafik hizmetleri konusunda diğer kanunlarla verilen görevler;

a) İçişleri Bakanlığınca,

b) Bu kanunla yetkili kılınan diğer bakanlık, kuruluş ve belediyelerce, İçişleri 
Bakanlığı ile işbirliği içerisinde,

Yürütülür.

Görevli bakanlık, kurum ve kuruluşların trafikle ilgili birimlerinin kuruluş, 
görev, yetki ve sorumluluklarına ait esaslar, Karayolları Trafik Kanununa ve 
teşkilat kanunlarına uygun olarak hazırlanan özel yönetmelik veya yönergelerinde 
gösterilir.



Askeri Mahallerde Trafiğin Düzenlenmesi

Madde 5- Silahlı Kuvvetlere ait her çeşit bina ve tesisin iç bölümlerindeki 
trafik düzenlemeleri dışında, mülki idari amirinin isteği ve garnizon 
komutanının uygun görmesi halinde, merkez komutanlıklarına aşağıdaki esas ve 
şartlara uyulmak suretiyle gerekli görülen yerlerde ve hallerde geçici olarak 
trafiği düzenleme yetkisi verilebilir.

a) Askeri bina, tesis veya birliklerin bulunduğu yerin, bu yerlere ulaşan yollar 
ile bağlantı ve geçiş yollarında veya giriş çıkışlardaki trafiğin yetkili trafik 
zabıtası veya genel zabıtanın denetiminden uzak olmak,

b) Askeri bina ve tesisin konumu veya kullandığı hizmet amacı bakımından, 
bulunduğu yerdeki yol ve trafik durumu dolayısıyla trafik güvenliği açısından 
belli zamanlarda tedbirler alınmasının mecburi görülmesi,

hallerinde, belirlenen yerlerde, belirtilen süre ve şartlara uygun şekilde 
uygulamak üzere, özel işaretli ve eğitilmiş askeri personel, geçici olarak 
trafiği düzenlemekle yetkili kılınabilir.

Ancak, bu yetki trafik zabıtasının görevine müdahale şeklinde kullanılamaz.

Yetkili kılınan personel, talimatlarına uymayan sürücülere ait araç plakalarını 
tespit ederek mahalli trafik birimine bildirirler.



İKİNCİ BÖLÜM

Emniyet Genel Müdürlüğü



Trafik Zabıtası Kuruluşları, Görev ve Yetkileri

MADDE 6- Trafik kuruluşlarının çalışma şekil ve şartları, görevlendirilecek 
personelin nitelikleri, seçimi, çalışma usulleri, görev, yetki ve 
sorumluluklarına ilişkin hususlar ilgili mevzuatta gösterilmiştir. (Değ.: 
18.05.2007-26526)



Trafik Zabıtası Dışındaki Polis Hizmet Birimlerinin Görev ve Yetkileri

MADDE 7- Emniyet Teşkilatının trafik zabıtası dışındaki hizmet birimlerinde 
görevli emniyet hizmetleri sınıfı personelinin trafik hizmetlerine ilişkin görev 
esasları ile yetki sınırları aşağıda gösterilmiştir.

a) Trafik denetleme birimlerinin kurulmuş olduğu yerlerde;

önleyici zabıta olarak emniyet hizmetleri sınıfından her kademedeki personel, 
trafik düzeni ve güvenliği açısından görünür şekilde karşılaştıkları olaylara ve 
suçlara müdahaleye yetkilidir.

Bu yetki;

1) Trafik düzensizliğini yaratanları uyarma,

2) Trafik suçu işleyenlerin araç plakalarını trafik zabıtasına bildirme, gerekli 
hallerde duruma müdahale edilmesini isteme,

3) Müdahalenin mümkün olamayacağının anlaşılması halinde durumu bir tutanakla 
tespit ederek trafik zabıtasına iletme,

hallerine münhasır olmak üzere kullanılır.

b) Trafik denetleme birimlerinin kurulmadığı yerlerde;

polis birim amirleri; trafiğin düzenlenmesi ve trafik suçlarına el konulmasına 
ilişkin hizmetlerin yerine getirilmesi ile görevli ve yetkilidirler.

Birim amirleri bu görevlerini; varsa, kadrosu trafik olan denetleme personeli 
ile yoksa kendi personeli arasından seçip trafik denetleme birimlerinden en az 
bir hafta kurs görmüş personeli görevlendirmek suretiyle aşağıdaki esas, usul ve 
şartlara uygun olarak yürütür.

1) Görev alanı içine giren belediye sınırları içindeki yollarda park düzeni, 
işaretleme, yaya ve okul geçitlerini belirleme ve benzeri konulardaki trafiğin 
düzenlenmesine ilişkin hususlarda yaptığı tespitleri teklif halinde yetki 
durumuna göre il veya ilçe trafik komisyonlarına ileterek, karara bağlanmasını 
ve uygulamaya konulmasını sağlar, uygulamayı izler ve denetler.

2) Trafik düzensizliğine neden olan; duraklama ve parketmelere engel olunmasını, 
trafik tıkanık ve sıkışıklıklarının giderilmesini, pazar kurulan yerlerde, 
bayram ve törenlerde tedbirler alınmasını sağlar.

3) Trafik suçu işleyenler hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek ve 
düzenlenen tutanaklardan; mahkemelik suçlara ait olanların ilgili mahkemeye, 
para cezası tahsil ve takibini gerektirenlerin de ilgili kuruluşuna iletilmesini 
sağlar.



ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Jandarma Genel Komutanlığı



Jandarma Teşkilatı Trafik Birimleri

MADDE 8- Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde polis; 
polisin ve trafik teşkilatının görev alanı dışında kalan yerlerde de jandarma, 
trafik eğitimi almış subay, astsubay ve uzman jandarmalar eliyle yönetmelikte  
belirtilen esas ve usullere uygun olarak trafiği düzenlemeye ve trafik suçlarına 
el koymaya görevli ve yetkilidir.

Bu madde hükümlerine göre jandarma ve polisin görev yapacağı karayolları, vali 
veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında, jandarma ve polis 
yetkililerinden oluşturulacak bir komisyon tarafından protokol ile tesbit 
edilir.

Jandarma Teşkilatının trafik hizmetlerine ilişkin  çalışma şekil ve şartları, 
görevlendirilecek personelin nitelikleri, seçimi, çalışma usulleri ve 
sorumluluklarına ait hususlar Jandarma Genel Komutanlığınca belirlenir.



Trafik Hizmetlerinde  Jandarma Teşkilatının Görev  ve Yetkileri

MADDE 9- Jandarmanın trafik hizmetlerinde görevli personeli; trafiğin 
düzenlenmesi ve trafik suçlarına el konulmasına ait olarak aşağıda gösterilen 
hizmetlerin yerine getirilmesi ile görevli ve yetkilidir.

a) Kontrolundan sorumlu olduğu karayolları üzerinde araçları ve bu araçlarda 
bulundurulması gereken belge ve gereçleri, sürücüleri ve bunlara ait belgeleri, 
sürücülerin ve karayolunu kullanan diğer kişilerin kural dışı hareketlerini 
denetlemek, duran veya akan trafiğin düzenlenmesini ve yönetilmesini sağlamak,

b) Meydana gelen trafik kazalarına elkoymak, kazanın oluş nedenlerini tüm 
kusurlu unsurlara göre incelenerek, iz ve delillerini tesbit etmek, adli 
işlemlere ve istatistiki bilgilere esas olmak üzere kaza tesbit tutanağı tanzim 
etmek veya ettirilmesini sağlamak,

c) Trafik kazaları sonucu yolun trafiğe kapanmış olması halinde, kazaya ait iz 
ve delilleri kaybolmayacak şekilde işaretlemek, trafik güvenliği yönünden 
gerekli tedbirleri almak ve yolun trafiğe açılmasını sağlamak,

d) Ölüm veya yaralanma ile sonuçlanan trafik kazalarında, kazazedelere ilk ve 
acil yardımın yapılmasını, en yakın sağlık kuruluşuna götürülmesini, götürülmesi 
sağlık yönünden sakıncası bulunan yaralılar için de, sağlık personelinin olay 
mahalline getirilmesini sağlamak,

e) Şehirlerarası akaryakıt istasyonlarında bulundurulması mecburi görülen ilk 
yardım malzemeleri ile karayolları üzerinde açılacak tesislerle ilgili 
yönetmelik hükümleri uyarınca, taşıtlar için bulundurulması mecburi tutulan 
malzemeleri kontrol etmek, noksan veya uygun durumda bulundurmayanlar hakkında 
gerekli yasal işlemlerin yapılmasını sağlamak,

f) Meydana gelen trafik kazalarını oluş nedenlerine göre incelemek, tüm kusurlu 
unsurlara göre değerlendirmek ve sonuçlarına göre gereken tedbirleri almak ve 
gerektiğinde ilgili kuruluşlara bilgi vermek,

g) Karayolları Trafik Kanununun suç saydığı bir fiilden dolayı sürücüler 
hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek, Cumhuriyet başsavcılıklarının 
yetkisine giren ihlallere ait tutanakların bir örneğini 7 iş günü içinde yetkili 
Cumhuriyet başsavcılığına, trafik idari para cezası karar tutanaklarını ise 
kesinleşme tarihinden itibaren takip ve tahsili için 7 iş günü içinde Maliye 
Bakanlığınca belirlenecek birime veya kuruma göndermek, tutanakların 
kaydedildiği listeleri ise, örneğine uygun olarak düzenleyip ve onaylayarak 
Emniyet Genel Müdürlüğü Bilgi İşlem Merkezine iletilmek üzere ilgili trafik 
kuruluşuna gönderilmesini sağlamak, (Değ.: 18.05.2007-26526)

h) Karayolları Trafik Kanununun 116 ncı maddesi uyarınca sürücüsü tespit 
edilemeyen araçların tescil plakalarına göre tutanak düzenlemek, işlenmiş olan 
suç mahkemece ceza tayinini gerektiriyorsa, tutanağın mahkemeye, trafik 
zabıtasının yetki sınırları içerisinde kalan suçlardan ise adres tesbiti için 
sürücü veya sahibine tebligat yapılmak üzere aracın tescilinin yapıldığı il 
trafik kuruluşuna göndermek,

ı) Sorumluluk sahaları üzerindeki karayollarında yapılacak milli ve 
milletlerarası yarış ve koşularla ilgili olarak bu Yönetmelikte belirlenen 
esaslar doğrultusunda gerekli trafik tedbirlerini almak ve koşuların güvenli 
şekilde yürütülmesini sağlamak,

i) Sorumluluk alanlarının kesin hatları ile belirlenmesini sağlamak, icabında 
trafik zabıtası ile müşterek kontroller yapmak amacı ile mülki amire teklif ve 
önerilerde bulunmak, bu konuda hazırlanarak mülki amirce onaylanıp yürürlüğe 
konulan protokolle verilen görevleri yapmak,

j) Mevsim şartlarına, milli ve dini bayramlara, turizm bölgeleri ve 
mevsimlerine, haftanın günlerine ve günün muhtelif saatlerine göre trafiğin 
arzettiği genel durum dikkate alınarak, kontrol hizmetlerinin kendi sorumluluk 
sahasındaki tüm yollara yaygınlaştırılması ve devamının sağlanması amacıyla 
günlük, aylık veya mevsimlik kontrol programları hazırlamak ve uygulanmasını 
sağlamak,

k) Çeşitli kişi, kurum ve kuruluşlara, karayolu yapısında yapılacak çalışmalar 
sırasında ve çalışma mahalinde trafik akımı ve güvenliği yönünden, Karayolları 
Trafik Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılmış yönetmeliklerde belirlenen 
tedbirlerin alınması, yeterli ve uygun olmaması veya yolun yapım ve bakımından 
sorumlu kuruluşun talebi halinde, gerekli tedbirleri aldırmak, bu çalışmalar 
sırasında meydana getirilen tehlikeli durum ve engelleri, bütün sorumluluk 
bunları yaratan kişilere ait olmak üzere, ortadan kaldırtmak ve yapılan 
masrafları sorumluları ödettirilmesine ait işlemleri yürütmek,

l) Karayolları Genel Müdürlüğü yol ağı dışındaki yollarda trafik düzenlemede 
kullanılan işaret levhaları, ışıklı ve sesli işaretler, yer işaretlemeleri ile 
benzeri trafik işaretlerinin görülen eksikliklerini ilgili kuruluşlara 
bildirmek,

m) Ayrıca, Karayolları Trafik Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan 
yönetmeliklerle jandarmaya verilen diğer görevleri yapmak.



DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Bakanlıklar



Milli Eğitim Bakanlığının Görev ve Yetkileri

MADDE 10- Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri;

a) Okul öncesi, okul içi ve okul dışı trafik eğitimini düzenleyen trafik genel 
eğitim planı hazırlamak ve ilgili kuruluşlarla işbirliği yaparak uygulamak.

b) Motorlu araç sürücülerinin yetiştirilmesi için 123 üncü madde gereğince 
sürücü kursları açmak, özel sürücü kursu açılmasına izin vermek, bunları her 
safhada denetlemek.

c) Resmi ve özel kurslarda eğitilenlerin sınavlarını yapmak,  başarılı olanlara 
sertifika verilmesini sağlamak.

d) Karayolları Trafik Kanununun 125 inci maddesi uyarınca ilköğretim ve orta 
öğretim okullarında, ders programlarına eğitim amacıyla zorunlu uygulamalı 
trafik ve ilk yardım dersleri koymak.

e) Çocuk trafik eğitim parklarının yapılma, açılma, eğitim, denetim ve çalışma 
esaslarını belirlemek.



Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğünün Görev ve Yetkileri

MADDE 11- Karayolları Genel Müdürlüğünün trafikle ilgili görev ve yetkileri;

a) Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında can ve mal güvenliği 
yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak tedbirleri almak ve 
aldırmak.

b) Tüm karayollarındaki işaretleme standartlarını tespit etmek, yayınlamak ve 
kontrol etmek.

c) Trafik ve araç tekniğine ait görüş bildirmek, gereğinde karayolu güvenliğini 
ilgilendiren konulardaki projeleri incelemek ve onaylamak.

d) Erişme Kontrollü Karayolları Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla yapım ve 
bakımından sorumlu olduğu karayollarında, İçişleri Bakanlığının uygun görüşü 
alınmak suretiyle, bu Yönetmelikte belirlenen hız sınırlarının üstünde veya 
altında hız sınırları belirlemek ve işaretlemek.

e) Trafik kazalarının oluş nedenlerine göre verileri hazırlamak ve 
karayollarında gerekli önleyici teknik tedbirleri almak.

f) Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında trafik güvenliğini 
ilgilendiren kavşak, durak yeri, aydınlatma, yol dışı park yerleri ve benzeri 
tesisleri yapmak, yaptırmak veya diğer kuruluşlarca hazırlanan projeleri tetkik 
ve uygun olanları tasdik etmek.

g) Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kaza analizi 
sonucu, altyapı ve yolun fiziki yapısı ile işaretlemeye dayalı kaza sebepleri 
göz önünde bulundurularak gerekli görülecek tedbirleri almak.

h) Araçların ağırlık kontrollerini yapmak veya yaptırmak ve aykırı görülen 
hususlar hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek.

ı) (Mülga: 18.05.2007-26526) Tescile bağlı araçların muayenelerini yapmak veya 
yaptırmak.

i) Karayolları Trafik Kanununun 13, 14, 16, 17, 18, 47/a ve 65 inci maddeleri 
hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek; 
47 nci maddenin (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen kural ihlallerinin 
tespiti halinde, durumu bir tutanakla belirlemek ve gerekli işlemin yapılması 
için en yakın trafik kuruluşuna teslim etmek, (Değ.: 18.05.2007-26526)

j) Arazi vitesi olmayan otomobillerle zirai traktörler dışındaki her cins aracın 
fenni muayeneleri yapılırken, aracın sefer görev emri belgelerinin kontrol 
edilmesinden fenni muayeneyi yapan makamlar sorumludur. Taşıt Sefer Görev Emri 
verildiği halde tatbikat çağrısına uymayan veya adresinde bulunmayan taşıtlar 
fenni muayene istasyonuna bildirilir; bu tür araçların muayenesi yapılmaz. 

k) Karayolları Trafik Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan yönetmeliklerle 
verilen diğer görevleri yapmak.



Sağlık Bakanlığının Görev ve Yetkileri

MADDE 12- Sağlık Bakanlığının görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir.

1) Karayollarında meydana gelen trafik kazaları ile ilgili ilk ve acil yardım 
hizmetlerini planlamak ve uygulamak.

2) Trafik kazalarında yaralananların en kısa zamanda sağlık hizmetlerinden 
istifadelerini temin etmek üzere, İçişleri Bakanlığının ve Karayolları Genel 
Müdürlüğünün uygun görüşü de alınarak karayolları üzerinde ilk yardım 
istasyonları kurmak, bu istasyonlara gerekli personeli, araç ve gereci sağlamak.

3) Her ilde trafik kazaları için eğitilmiş sağlık personeli ile birlikte yeteri 
kadar ilk ve acil yardım ambulansı bulundurmak.

4) Bu Kanunla ve mevzuatla verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapmak.

Üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve 
kuruluşları, acil olarak kendilerine getirilen trafik kazası geçirmiş kişilere, 
Sağlık Bakanlığı tarifesini uygulamak suretiyle, vermiş oldukları hizmetlerin 
bedelinin tamamını yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil ederler.

Sağlık Bakanlığı bu görevlerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak; verilen 
hizmetlerin bedellerini yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil etmek için Maliye 
Bakanlığının görüşünü alarak döner sermaye saymanlığı kurar. Bu amaçla döner 
sermaye saymanlığı tarafından tahsil edilen gelirin tamamı, bu Kanun ile Sağlık 
Bakanlığına verilen görevlerin yerine getirilmesinde kullanılır.

Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan harcamaların tamamı, Sağlık Bakanlığı Trafik 
Hizmetleri Döner Sermaye İşletmesine 8 iş günü içinde yükümlü sigorta 
şirketlerince ödenir. Sağlık Bakanlığı Trafik Hizmetleri Döner Sermaye 
İşletmesinin verdiği hizmetler için uygulayacağı fiyat tarifesi, Karayolu Trafik 
Güvenliği Kurulunun da uygun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığınca belirlenir. 
Sigorta şirketleri, zorunlu mali sorumluluk sigortası geçerli teminat limitleri 
ve şartları dahilinde ödemekle yükümlü bulundukları tutarı aşan kısım için 
Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabına başvurur. Buna ilişkin usul ve 
esaslar Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Hazine Müsteşarlığının bağlı 
bulunduğu Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. (Değ.: 
18.05.2007-26526)



Ulaştırma Bakanlığının Görev ve Yetkileri

MADDE 13- (Değ.: 18.05.2007-26526) Ulaştırma Bakanlığının ilgili birimleri;

a) Karayolları Trafik Kanunu açısından karayolu taşımasına ilişkin gerekli 
eşgüdümü sağlamak,

b) Tescile bağlı araçların muayenelerini yapmak veya yaptırmak,

c) Muayene istasyonlarını denetlemek ve Karayolları Trafik Kanununun 35 inci 
maddesi hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında idari para cezasına dair 
tutanak düzenlemek,

ç) Bu maddede belirlenen idari tedbirleri almak, araçların ağırlık ve boyut 
kontrollerini yapmak veya yaptırmak ve denetlemek, aykırı görülen hususlarla 
ilgili olarak sorumlular hakkında idari para cezasına dair tutanak düzenlemek,

d) Karayolları Trafik Kanunu ve diğer mevzuatla verilen hizmetleri yapmak,

ile görevlidir.



Tarım ve Köyişleri ve Orman Bakanlıklarının Görev ve Yetkileri

MADDE 14- Tarım ve Köyişleri ve Orman Bakanlıklarının görev ve yetkileri;

a) Köy yollarında;

1) Trafik düzeni ve güvenliği açısından gerekli düzenleme ve işaretlemeleri 
yaparak, tedbir almak ve aldırmak,

2) Yol güvenliğini ilgilendiren konulardaki; kavşak, durak yeri, yol dışı park 
yeri, aydınlatma ve benzeri tesislerin projelerini incelemek ve gerekenleri 
onaylamak,

3) Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında, Karayolları Trafik 
Kanununun 17 nci maddesinde sayılan tesisler için bağlantıyı sağlayacak geçiş 
yolları yönünden izin vermek,

4) Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kaza analizi 
sonucu karayolu yapısı ve işaretlemeye dayalı kaza nedenleri göz önünde 
bulundurularak gerekli tedbirleri almak,

5) Karayolları Trafik Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle köy 
yolları için verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapmak.

Köy yolları için sayılan görev ve hizmetlerden mecburi ve gerekli görülenler, 
orman yolları için de uygulanabilir. 

b) Orman yollarında;

1) Trafik düzeni ve güvenliği açısından ana orman yolları ile gerekli görülen 
diğer orman yollarında işaretlemeler yaparak tedbirler almak ve aldırmak,

2) Karayolları Trafik Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle, orman 
yolları için verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapmak.



BEŞİNCİ BÖLÜM

Belediyeler



Belediyelerin Trafik Birimleri

MADDE 15- Belediye başkanlıkları; Karayolları Trafik Kanunu, bu Yönetmelik ve 
Kanuna dayanılarak çıkarılan diğer yönetmeliklerle verilen görevleri, Kanunun 10 
uncu maddesi uyarınca kurdukları trafik hizmetleri birimleri aracılığı ile 
yürütür.

Bu birimler, belediyelerin iş kapasitesine göre “Belediye trafik şube 
müdürlüğü”, “Belediye trafik şefliği” veya “Belediye trafik memurluğu” olarak 
adlandırılır.

Büyük illerde belediye trafik şube müdürlüklerine bağlı belediye trafik büro 
amirlikleri de oluşturulabilir.

Bu birimlerde görevlendirilecek idari ve teknik personel sayısı, iş kapasitesine 
göre belediye başkanlıklarınca belirlenir.



Belediyelerin Görev ve Yetkileri

MADDE 16- Belediye trafik hizmet birimlerinin görev, yetki ve sorumlulukları 
aşağıda gösterilmiştir.

Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında;

a) Yolun yapısını, trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak,

b) Yol ve kavşak düzenlemeleri yapmak,

c) Trafiği düzenleme amacı ile,

1) Trafik işaret levhaları,

2) Işıklı ve sesli trafik işaretleri,

3) Yer işaretlemeleri,

Temin ve tesis etmek, bunların devamlılığını ve işlerliğini sağlamak,

d) Trafiğin akışını kolaylaştırma, gereksiz durma ve duraklamaları önleme 
bakımından, trafik akımı programları ile toplu taşıma araçlarının kalkış varış 
ve ara durakları için zaman tarifeli programlar yapmak ve uygulamaya koymak,

e) Karayolları yapısı üzerinde ve kenarında yapılan çalışmalarda Karayolları 
Trafik Kanununun 16 ncı maddesi ve bu maddesine göre çıkarılan Yönetmelik 
hükümleri uyarınca trafik düzen ve güvenliği için gereken tedbirleri almak, 
aldırmak ve çalışmaları denetlemek,

f) Açık ve kapalı park yerleri (otopark) alt ve üst geçitler yapmak, yaptırmak  
işletmek ve işletilmesine izin vermek,

g) Karayolları Trafik Kanununun 17 nci maddesinde sayılan ve belediye sınırları 
içerisindeki karayolları kenarında yapılacak veya açılacak olan tesisler için 
Yönetmeliğinde belirlenen şartlara göre izin vermek,

h) Halkın trafik eğitimine katkıda bulunmak üzere; çocuk trafik eğitim parkları 
yapmak ve yapılmasına izin vermek,

ı) Yaya ve taşıt yollarında yayaların ve araçların hareketlerini zorlaştıran ve 
trafiği  tehlikeye düşüren, motorlu araçlar dışındaki her türlü engeli ortadan 
kaldırmak,

trafik için tehlike teşkil eden ancak, kaldırılması mümkün olmayan engelleri 
gece veya gündüze göre kolayca görülebilecek şekilde işaretlemek,

(Yol işgaline ilişkin Belediye Mevzuatı hükümleri saklıdır.)

i)Yol yapısı veya işaretleme yetersizliği yüzünden trafik kazalarının vuku 
bulduğu yerlerde, yetkililerce teklif edilen tedbirleri almak,

j) Karayolları Trafik Kanununun 22 nci maddesi (d) bendine göre tarım kesiminde 
kullanılanlar hariç il trafik komisyonlarından karar almak şartıyla motorsuz 
taşıtlardan gerekli görülenlerin tescilini yapmak,

k) Karayolları Trafik Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle verilen 
diğer görevleri yapmak.

Belediyeler bu hizmetlerini; il ve ilçe trafik komisyonlarınca alınan kararlara 
da uyulmak suretiyle mahalli trafik zabıtası ile işbirliği ve koordinasyon 
halinde yürütürler.

Belediyeler bu madde ile görev verilen hizmetlerin denetimi dışında, trafiği 
denetleyemez ve hiçbir halde trafik suç ve ceza tutanağı düzenleyemezler.

Bu birimlerde hizmet gören personelden resmi kıyafetli olanlar özel işaret 
taşır.

Trafik zabıtası ile belediye trafik birimleri arasındaki işbirliği ve 
koordinasyon esaslarına ilişkin diğer hükümler beldenin özelliğine göre bir 
protokolle belirlenebilir.



ALTINCI BÖLÜM

Komisyonlar

İl ve İlçe Trafik Komisyonlarının Kuruluşu İle Görev ve Yetkileri



İl ve İlçe Trafik Komisyonları

MADDE 17- İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve 
güvenliği bakımından yönetmelikte gösterilen konular ve esaslar çerçevesinde, 
illerde vali veya yardımcısının başkanlığında, belediye, emniyet, jandarma, 
milli eğitim, karayolları ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonuna 
bağlı ilgili odanın temsilcileri; valilikçe uygun görülen trafikle ilgili 
üniversite, oda, vakıf ve kamuya yararlı dernek veya kuruluşların birer 
temsilcisinden oluşan il trafik komisyonu, ilçelerde kaymakamın başkanlığında, 
aynı kuruluşların yöneticileri veya görevlendirecekleri temsilcilerinin 
katıldığı ilçe trafik komisyonu kurulur.

Kuruldaki üniversite, vakıf ve kamuya yararlı dernek veya kuruluşların 
temsilcilerinin toplam sayısı 3’ü geçemez.

Kuruluşu bulunan yerler hariç, ilçe trafik komisyonlarına karayolları 
temsilcisinin katılması zorunlu değildir.

Gündem konuları vali veya kaymakamlar tarafından belirlenir.

Bu komisyonlara, oy hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere, diğer kuruluş 
temsilcileri de çağrılabilir.

Kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu 
taraf çoğunluk sayılır.

İl trafik komisyonu kararları valinin onayı ile yürürlüğe girer.

İl ve ilçe trafik komisyonu kararlarını bütün resmi ve özel kuruluşlar 
uygulamakla yükümlüdür.

İlçe trafik komisyonu kararları, il trafik komisyonunca incelenip vali 
tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.



İl ve İlçe Trafik Komisyonunun Görev ve Yetkileri

MADDE 18- İl ve ilçe trafik komisyonunun görev ve yetkileri şunlardır;

a) İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve 
güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almak,

b) Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından alt yapı hizmetleri 
ile ilgili tedbirleri almak, trafikle ilgili sorunları çözümlemek, bütün ülkeyi 
ilgilendiren Karayolu Trafik Güvenliği Yüksek Kurulunun müdahalesini gerektiren 
hususları İçişleri Bakanlığına iletmek,

c) Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik 
düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla 
çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve 
şartları, çalıştırılabileceği yerler ile güzergahlarını tespit etmek ve 
sayılarını belirlemek,

d) Gerçek  ve tüzel kişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark 
olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaları geçici otopark yeri olarak ilan etmek 
ve bunların sahiplerine veya üçüncü kişilere işletilmesi için izin vermek, izin  
verilen otoparklar ile karayolu üzerindeki diğer park yerlerinde özürlüler için 
işaretlerle belirlenmiş bölümler ayrılmasını sağlamak,

e) Karayollarının bir kısmının veya tamamının yoldan faydalananların bir kısmına 
veya tamamına kapatılmasına, parkedilecek yerler ile zaman ve süresinin ve 
araçların geliş ve gidiş yollarının ve yollara konulacak trafik işaretlerinin 
yerlerinin belirlenmesine karar vermek,

f) Karayollarında gerekli hal ve yerlerde en çok ve en az hız limitine göre 
yeniden hız sınırlarını belirlemek,

g) Karayolları Trafik Kanunu ve bu Yönetmelikle verilen diğer  görevleri yapmak.

İl trafik komisyonları belediye sınırları içinden geçen devlet ve il yolları ile 
ilgili hususlarda Karayolları Genel Müdürlüğünün uygun görüşünü almak 
zorunludur.





ÜÇÜNCÜ KISIM

Karayolu Trafik Güvenliği, Trafik İşaretleri,Yapı ve Tesisler



BİRİNCİ BÖLÜM

Karayolu Trafik Güvenliği



Yükümlülük

MADDE 19- İlgili kuruluşlar, yapım ve bakımından sorumlu oldukları 
karayollarında;

a) Karayolu yapısını,

b) Trafik işaretlerini,

Trafik güvenliğini sağlayacak şekilde yapmak ve bulundurmakla yükümlüdürler.



Karayolu Yapısında Yapılacak Çalışmalar

MADDE 20- Karayolu yapısında çeşitli kişi, kurum ve kuruluşlarca yapılacak 
çalışmalarda; Karayolları Trafik Kanunu hükümleri ile bu Kanuna göre Bayındırlık 
ve İskan Bakanlığınca çıkarılan yönetmelik hükümleri uygulanır.

Bu çalışmalar sırasında meydana getirilen tehlikeli durum ve engeller, bütün 
sorumluluk bunları yaratan kişilere ait olmak üzere trafik zabıtasınca; 
bulunmadığı yerlerde genel zabıtaca, gerekli hallerde yolun yapım ve bakımından 
sorumlu kuruluşla işbirliği yapılarak ortadan kaldırılır. Yapılan masraflar 
sorumlulara ödettirilir.



Karayolu Yapısının ve Trafik İşaretlerinin Korunması

MADDE 21- Karayolu yapısı ve trafik işaretleri ile ilgili olarak;

a) Karayolu yapısı üzerine;

1) Trafiği güçleştirecek, tehlikeye sokacak veya engel yaratacak,

2) Trafik işaretlerinin görülmesini engelleyecek veya güçleştirecek,

şekilde bir şey atmak, dökmek, bırakmak ve benzeri hareketlerde bulunmak,

b) Karayolu yapısını, trafik işaretlerini ve karayoluna ait diğer yapı ve 
güvenlik tesislerini;

1) Üzerine yazı yazarak, çizerek, kırarak, delerek, sökerek veya başka 
şekillerde bozmak,

2) Yerlerini değiştirmek veya ortadan kaldırmak,

Yasaktır.

Yaratılan tehlike ve engeller trafik zabıtasınca, bulunmadığı yerlerde genel 
zabıtaca kaldırılır, bozukluk ve eksiklikler yolun yapım ve bakımından sorumlu 
kuruluşça derhal giderilir. Zarar karşılıkları ve masraflar sorumlulara 
ödetilir.

Işıklı trafik işaret cihazları, trafik işaret levhaları, kenar taşları, oto 
korkuluk ve benzeri yol ve trafik güvenliği elemanlarına zarar veren kişilerin 
yetkililerce tespiti halinde yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşa 
bildirilmesi zorunludur.



Karayolu Sınırı İçinde veya Dışındaki Levhalar, Işıklar, İşaretleme ve 
Benzerleri

MADDE 22- Karayolu sınırı dışındaki yerlerde veya karayolu sınırı içinde, 
karayolu üzerinde veya kenarında;

a) Trafik işaretlerinin;

1) Görülmelerini engelleyecek,

2) Anlamlarını değiştirecek veya güçleştirecek, tereddüt doğuracak ve 
yanıltacak,

b) Trafik için tehlike ve engel yaratacak şekilde levhalar, ışıklar ve 
işaretlemeler ile ağaç, direk, yangın musluğu, çeşme, parmaklık gibi yapı 
elemanları ve benzerlerini dikmek, koymak ve bulundurmak yasaktır.

Yönetmeliğinde belirtilen hususlara aykırı olarak dikilen, konulan ve 
bulundurulan ışıklar, işaretleme ve benzerleri bütün sorumluluk ve giderler mal 
sahibine ait olmak üzere yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşça kaldırılır 
ve yapılan masraflar sorumlulara ödettirilir.



İKİNCİ BÖLÜM

Trafik İşaretleri



Trafik İşaretlerinin Nitelikleri

MADDE 23- Karayolundan yararlananlara yol, trafik durumu ve yakın çevre ile 
ilgili gerekli bilgileri vermek, yasaklama ve kısıtlamaları bildirmek ve genel 
olarak trafik düzen ve güvenliğini sağlamak amacıyla tüm karayollarında 
yapılacak işaretlemenin standartları İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak 
Karayolları Genel Müdürlüğünce tespit edilir, yayımlanır ve ilgili kuruluşlara 
gönderilir.

İşaretleme standartlarına aykırı olarak uygulama yapılamaz, ancak il ve ilçe 
trafik komisyonlarının uygun görmesi halinde trafik işaretlerinin ölçülerinde, 
görülmeyi kolaylaştırmak amacıyla  değişlik yapılabilir.

İşaretlemenin standartlara uygun olarak yapılıp yapılmadığı Karayolları Genel 
Müdürlüğünce kontrol edilir. Tespit edilen standart dışı uygulamalar, 
ilgilisince standarda uygun hale getirilmediği takdirde Karayolları Genel 
Müdürlüğünce ve gerektiğinde zabıta ile işbirliği yapılarak kaldırılır.



Trafik İşareti Koymaya Yetkililer

MADDE 24- Trafik işaretlerinin bakım, onarım ve işletilmeleri dahil temin ve 
tesisine, yolun yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluşlar görevli ve 
yetkilidir.

Ancak; trafiği düzenleme yetkisi olan kuruluş ve kişiler de geçici olarak 
aşağıda sayılan yer, hal ve durumlarda düzenleyici trafik işareti koymaya ve 
bunları kaldırmaya yetkilidir.

a) Trafik güvenliği nedeni ile,

b) Genel asayiş bakımından gerekli hallerde,

Konulan trafik işaretleri, iş veya hizmetin bitiminde derhal kaldırılır.

Bunun dışında hiçbir kuruluş veya kişi, standartlara uysun uymasın kendiliğinden 
herhangi bir yere trafik işareti koyamaz. Bu yasağa uymayanlar hakkında 
Karayolları Trafik Kanununun 16 ncı maddesi hükmüne göre işlem yapılır.



Görevli  Kişilerin Trafiği Yönetme Hareketleri

MADDE 25- Taşıt ve yaya trafiğinin düzenli ve güvenli bir şekilde muhtelif 
istikametlere kanalize edilmesini sağlamak amacı ile trafik polisinin vereceği 
işaret ve yön tayini aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yolun trafiğe açık olma hali;

1) Trafik polisinin duruş pozisyonuna göre sağ ve sol kol istikametinde kalan 
yollar trafiğe açıktır.

2) Bu pozisyonda her iki kol sağ ve sol koldan biri yere paralel biçimde yanlara 
açılacağı gibi her iki kol vücuda dik vaziyette aşağı bırakılabilecektir.

Bu durumlarda trafik, kolların istikametinde bulunan yollara açık olacaktır.

b) Trafiğin bütün istikametlere kapanma hali (Dikkat)

1) Trafik zabıtasının sağ ve sol kollarından biri yukarıda, diğeri aşağı 
pozisyonda ise, bu durumda yol bütün yönlere kapalı olup, daha önce kendisine 
açık olan yolun kapanacağı, kapalı olan yolun ise açılacağı anlamındadır.

2) Trafiğin kendisine açık veya kapalı olan yollardaki taşıt sürücüleri, trafik 
zabıtasının vereceği ikinci bir yön değiştirme hareketine kadar hareket 
edemezler.

3) Ancak bu pozisyonda, daha önce yol kendisine açık olupta, dönüş yapmak üzere, 
kavşak içerisine depolanan taşıtlar, kavşağı terketmek mecburiyetindedirler.

c) Yolun trafiğe kapalı olma hali;

1) Trafik polisinin duruş pozisyonuna göre, ön ve arka cephesinde kalan yol 
trafiğe kapalıdır.

2) Bu pozisyonda kolların her ikisi veya biri yanlara açılabileceği gibi vücuda 
dik vaziyette aşağı istikamete salınabilir.

d) Trafiği hızlandırma ve yavaşlatma işareti;

1) Trafiği hızlandırma işareti;

Trafik polisi, hızlandırmak istediği yöne sol ya da sağ yanı dönük olarak, o 
istikamette bulunan kolunu yere paralel olacak şekilde ve dirsekten kırmak 
suretiyle eline kadar olan kısmı yukarıya kaldırıp, tekrar yere paralel hale 
getirir. Bu işaretin bir seri yapılması o yönde akan trafiğin hızlanması 
talimatını içerir.

2) Trafiği yavaşlatma işareti;

Trafik polisi, yavaşlatmak istediği yöne cephesi dönük durur ve sağ ya da sol 
kolunu (trafiğin akış istikametine göre) omuzdan, yere paralel oluncaya kadar 
kaldırıp, 45 derece ile 90 derece arasında yavaş yavaş sallar. Bu işaretin bir 
seri yapılması o yönde akan trafiğin yavaşlaması talimatını içerir.



ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yapı ve Tesisler



Belediye Sınırları Dışında Karayolu Kenarındaki Yapı ve Tesisler

MADDE 26- Karayollarında her iki taraftan sınır çizgisine 50 metre mesafe içinde 
bağlantıyı sağlayacak geçiş yolları yönünden; akaryakıt, servis, dolum ve 
muayene istasyonları, umuma açık park yeri ve garaj, terminal, fabrika, işhanı, 
çarşı, pazar yeri, eğlence yerleri, turistik yapı ve tesisler, inşaat malzemesi 
ocak ve harmanları, maden ve petrol tesisleri, araç bakım, onarım ve satım 
işyerleri ve benzeri trafik güvenliğini etkileyecek yapı ve tesisler için, o 
karayolunun yapım ve bakımı ile sorumlu kuruluştan izin alınması zorunludur.

Verilen izinler, ilgili valiliğe bildirilir.

İzinsiz yapılan bu gibi tesislerin yapımı ve işletilmesi yetkililerce 
durdurulacağı gibi, tesislerle ilgili yönetmelikteki şartlar yerine getirilmeden 
işletme izni verilmez ve bağlantı yolu, her türlü gider sorumlulara ait olmak 
üzere yolun yapım ve bakımı ile ilgili kuruluşca ortadan kaldırılır.



Belediye Sınırları İçinde Bulunan Karayolu Kenarındaki Yapı ve Tesisler

MADDE 27- Belediye sınırları içindeki karayolları kenarında yapılacak veya 
açılacak, Karayolları Trafik Kanununun 17 nci maddesi ile bu Yönetmeliğin 26 ncı 
maddesinde sayılan yapı ve tesisler için,

a) Belediyelerden izin alınması,

b) Belediyelerce bu iznin verilmesinde, trafik güvenliği bakımından bu tesisler 
hakkındaki Yönetmelikte belirlenen şartların yerine getirilmesini sağlamaları ve 
ayrıca Karayolları Genel Müdürlüğünün yapım ve bakımından sorumlu olduğu 
karayolu kenarında yapılacak ve açılacak olanların bu yollara bağlantıları için 
bu Genel Müdürlüğün ilgili bölge müdürlüğünden uygun görüş almaları,

Zorunludur.

İzinsiz yapılan bu gibi tesislerin yapımı ve işletilmesi yetkililerce 
durdurulacağı gibi tesislerle ilgili yönetmelikteki şartlar yerine getirilmeden 
işletme izni verilmez ve bağlantı yolu, her türlü gider sorumlulara ait olmak 
üzere yolun yapım ve bakımı ile ilgili kuruluşlarca ortadan kaldırılır.





DÖRDÜNCÜ KISIM

Araçların Tescil İşlemleri, Motorlu Araçlara Ait Şartlar İle Muayeneleri



BİRİNCİ BÖLÜM

Araçların Tescil İşlemleri



Araçların Tescil Mecburiyeti

MADDE 28- Bütün motorlu araçlar ile bu Yönetmelikte tescili zorunlu kılınan 
motorsuz araçların sahipleri, araçlarını yetkili tescil kuruluşuna tescil 
ettirmek ve tescil belgesi almak mecburiyetindedirler.

(İkinci Fıkra Mülga:25.06.1998-23383)

Ancak;

a) Tescil edildiği ülkenin tescil belgesi ve plakası bulunanlardan;

1) Geçici olarak ülkemize girmesine izin verilen araçlar,

2) İkili veya çok taraflı anlaşmalara göre ülkemizde tescil mecburiyeti 
getirilmeyen araçlar,

b) Motorlu araçları imal, tadil, ihraç edenlerin ve satıcılığını yapanların; 
ithal, ihraç, depolama, sergileme ve satış amacı ile bu işlere ait yerlerde 
maliki olarak bulundurdukları araçlar.

c) Karayolu Trafik Kanununun 22 nci maddesinin (d) bendine göre belediyelerce 
tescili mecburi kılınanlar dışındaki bütün motorsuz taşıtlar,

Bu hükmün dışındadır.



Tescile Yetkili Kuruluşlar, Tescil İçin Müracaat Etme ve Bildirme Mecburiyeti 
İle Süreleri

MADDE 29- Bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre;

A) Tescile yetkili kuruluşlar,

a) Askeri araçlar, iş makineleri ve raylı sistemle çalışanlar dışındaki bütün 
motorlu araçlar ile tescile tabi motorlu araçlara takılarak kullanılacak yapıda 
ve yüklü ağırlığı 750 kg.’ın üstünde olan römork ve yarı römorkların tescilleri 
trafik tescil kuruluşlarınca,

b) Askeri araçlar ile çeşitli anlaşmalara göre askeri amaçla ülkemizde bulunan 
kuruluşlara ait araçların tescilleri Türk Silahlı Kuvvetlerince,

c) Raylı sistemde çalışan araçların tescilleri, kullanıldığı yerlere göre ait 
olduğu kuruluşlarca,

d) İş makinesi türünden araçların tescilleri;

1) Kamu kuruluşlarına ait olanlar ilgili kuruluşlarca,

2) Özel ve tüzel kişilere ait olanlardan;

Tarım kesiminde kullanılanlar ziraat odalarınca, tarım kesiminde kullanılanların 
dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılanların 
tescilleri üyesi oldukları ticaret, sanayi  veya ticaret ve sanayi odalarınca,

e) Tarım kesiminde kullanılanlar hariç, il trafik komisyonlarından karar alınmak 
şartı ile motorsuz taşıtlardan gerekli görülenlerin tescilleri belediyelerce,

yapılır.

B) İlk defa tescili yapılacak ve hurdaya çıkacak araçlarla ilgili olarak;

a) Araç sahipleri, satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren 3 ay 
içinde tescil yaptırmak üzere, hurdaya çıkarma halinde de çıkarılış tarihinden 
itibaren 1 ay içinde yetkili tescil kuruluşuna tescilin silinmesi için gerekli 
bilgi ve belgelerle yazılı olarak müracaat etmek zorundadırlar.

b) Araçların giriş işlemini yapan gümrük idareleri, tescil işlemlerine esas 
olmak üzere düzenlediği Gümrük Trafik Şahadetnamesinin bir örneğini de tescilin 
yapılacağı beyan edilen tescil kuruluşuna, gümrük işleminin tamamlandığı 
tarihten itibaren 15 gün içinde göndermeye mecburdur.

c) Bu araçların tescilini yapan tescil kuruluşları, tescil işlemini takip eden 3 
iş günü içerisinde, tescilin yapıldığına dair Gümrük Trafik Şahadetnamesini 
tanzim eden gümrük idaresine ve ilgili vergi dairesine yazılı bilgi verir 
(Değ.:09.09.1997-23105).



Tescil İşlemleri Müşterek Hükümleri

MADDE 30- (Değ.: 18.05.2007-26526)

Tescil işlemlerinin yapılmasında aşağıdaki usul ve esaslar uygulanır.

a) Araçların tescilleri, araç sahipleri veya adına düzenlenmiş yetki belgesine 
sahip olan kişilerce, ibrazı mecburi belgeleri göstererek üzerindeki bilgiler 
tam, okunaklı, örneğine uygun ve iki nüsha olarak doldurulmuş, bu Yönetmeliğin 
ekinde yer alan (Ek:1)’deki  “Araç Trafik Tescil Müracaat ve İşlem Formu”nu 
yetkili memurun önünde imzalanması suretiyle yapılır.

b) Araç sahiplerinin araçlarını iş veya ikametlerinin bulunduğu yerdeki tescil 
kuruluşunda tescil ettirmeleri esastır. Ancak, büyükşehir belediye sınırları 
içerisinde işyeri veya ikameti bulunanlar, ilk tescile tabi araçlarını 
büyükşehir sınırları içerisindeki herhangi bir tescil kuruluşunda tescil 
ettirebilirler. İkamet veya işyerinin bulunduğu büyükşehir sınırları 
içerisindeki bir tescil kuruluşunda kayıtlı araçları satın alanlar ise aracın 
kayıtlı olduğu tescil kuruluşunda devir işlemi yaptırabilirler. Kamu kurum ve 
kuruluşlarınca finansal kiralama yoluyla kiralanan araçlar, kiracının bulunduğu 
yerin tescil kuruluşunda da tescil ettirilebilir.

c) Araç sahibince müracaat formunda beyan edilen bilgilerden araca ait olanlar 
ibraz edilen belgelerle, kişiye ait olanlar ise nüfus hüviyet cüzdanı aslı veya 
sürücü belgesi ile, yetkili memurca karşılaştırılarak doğruluğu tetkik ve tasdik 
edilir.

ç) Tescil ve trafik belgesi almak için tescil kuruluşuna yapılacak müracaattan 
önce aracın özel tüketim vergisinin ödenmiş ve ödeme belgesinin aslının ibraz 
edilmiş olması ile motorlu taşıtlar vergisinin yatırılmış ve muayene süresi 
dolmuş ise yeniden özel ve teknik muayenesinin yaptırılmış olması zorunludur.

d) Vergi ve teknik muayene işlemlerinin ikmali için araç sahiplerinin, tescil 
birimlerine havale için önceden başvurmaları gerekmez. Vergi daireleri ile araç 
muayene istasyonları görevlileri de bu işlemler için yapılan başvuruları, tescil 
birimlerince havale edilme mecburiyeti aramadan sonuçlandırmak zorundadırlar. 
Özel ve teknik muayenesi yapılan araçlarla ilgili husus muayene istasyonu 
yetkililerince müracaat formunun ilgili bölümüne kaydedilerek tasdik edilir.

e) Tescili yapılmak istenen araca ait daha önce verilmiş olan trafik 
belgesindeki muayene süresi dolmamış ise, tekrar özel ve teknik muayene 
istenmez. Ancak, araç üzerinde teknik değişiklik yapılmış ise, bu değişikliğe 
ait belgelerin ibrazı ve aracın özel ve teknik muayenesinin yeniden yaptırılması 
zorunludur.

f) İbraz edilen araca ait belgelere “............... plakaya tescil yapılmıştır” 
ve “iptal” ifadesine havi kaşe vurulur ve bu belgeler muhafaza edilmek üzere 
araç sahibine iade edilir. İlgililerce tereddüde düşülüp gerekli görülmesi 
halinde, sahibine iade edilen bu belgelerin satış ve devirle ilgili olarak adına 
yeni tescil yapılan kişi tarafından yetkililere ibrazı zorunludur.

g) Tescili müteakip müracaat formuna göre düzenlenmiş olan bu Yönetmeliğin 
ekinde yer alan (Ek:3)’teki “Araç Tescil Belgesi”nin ilgili bölümüne, bu belgeyi 
onaylayan veya kontrol eden görevlinin sicil numarası yazılır ve imzası alınır. 
Belgede yer alan bütün bilgiler tam ve okunaklı olarak, silinti ve kazıntı 
olmaksızın daktilo veya bilgisayarla doldurulur. Düzenleme sırasında herhangi 
bir nedenle iptali gerekenler, seri numarası belirtilerek bir tutanakla tespit 
edilir. Tanzim işlemleri yerine getirilen belgeler ilgilisine verilir.

ğ) Müracaat formunun bir nüshası tescil plaka numarasına göre arşivlenir, bir 
nüshası tescili takip eden 3 iş günü içinde ilgili vergi dairesine gönderilir. 
Emniyet Genel Müdürlüğü Bilgi İşlem Merkezince araçlara ait bilgiler manyetik 
ortamda Milli Savunma Bakanlığı Seferberlik Dairesi Başkanlığına gönderilir. 
İçişleri Bakanlığının gerekli ve uygun göreceği tarihten itibaren, bir araç 
sahibi adına düzenlenmiş olan müracaat formları yeni sahip adına devir işlemi 
tamamlandıktan sonra imha edilir.

h) Tescili yapılarak bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek:4)’teki trafik belgesi 
verilen ve müracaat formu bilgisi Milli Savunma Bakanlığı Seferberlik Dairesi 
Başkanlığına gönderilen araçlardan, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacına 
elverişli olanlara sefer görev emri verilir. Sefer görev emri verilen araçlara 
Türk Silahlı Kuvvetleri Motorlu Kara Nakil Araçları Sefer Görev Emri (ARAÇ SEF. 
3) (Ek:5) 4 suret olarak Milli Savunma Bakanlığınca tanzim edilir. Milli Müdafaa 
Mükellefiyeti Komisyon kararı alınmak ve araç sahiplerine tebliğ edilmek üzere 
mülki makamlara gönderilir. Mülki idare makamlarınca da sefer görev emirleri 
araç sahiplerine tebliğ edilmek üzere trafik tescil şube ve bürolarına 
gönderilir.  Sefer görev emirleri için 2941 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali 
Kanunu ile 24/5/1990 tarihli ve 90/500 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla 
yürürlüğe konulan Seferberlik ve Savaş Hali Tüzüğü ve ilgili diğer mevzuat 
hükümlerine göre işlem yapılır.

ı) Sefer görev emirlerine tabi araçlara, trafik tescil şube veya bürolarınca 
yapılacak işlemler bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek:5)’teki talimata göre 
yapılır.

i) Araç bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek:2)’deki tescil defterine kaydedilir 
ve defterdeki plaka numarası ile ilgili bölüme sahip değişikliği işlenerek, 
aracın yeni sahibi adına tescili yapılır.

j) Yapılan her türlü tescil işlemi tescil kuruluşlarınca derhal bilgisayar 
ortamına aktarılır.

k) Sadece tescil belgesi alınmış araçlar, trafik belgesi ve tescil plakası da 
alınmadan trafiğe çıkarılamaz.

l) Tescil plakalarında tescil işlemini yapan tescil kuruluşu ile plaka basım 
işlemini gerçekleştiren kuruluşların mühürleri bulunur.

m) Zorunlu mali sorumluluk sigortasının aracı satın alan kişi adına yaptırılmış 
olması zorunludur.

n) Araç tescil işlemleri sırasında ikamete ilişkin hususlar ile kullanılacak 
belgelerin tespiti İçişleri Bakanlığınca belirlenir.

o) Ambulans ve acil sağlık araçlarının tescillerinde il sağlık müdürlüğünce 
düzenlenen ambulans/acil sağlık aracı uygunluk belgesinin ibraz edilmesi 
zorunludur.



Yeni Kayıt

MADDE 31- (Değ.: 18.05.2007-26526)

Yeni kayıt tescil işlemlerinin yapılmasında aşağıdaki usul ve esaslar uygulanır.

a) Sadece tescil belgesi istenmesi halinde;

1) Müşterek hükümler uygulanır.

2) Tescil için müracaat sırasında, sahiplik belgesi, özel tüketim vergisi ödeme 
belgesi, uygunluk belgesi ibraz edilir.

3) Araç, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek:2)’deki tescil defterine kaydedilir 
ve plaka numarası tahsis edilerek tescili yapılır. Tescili müteakip araca tahsis 
edilen tescil plaka numarası, tescil sildirilmedikçe hiçbir araca verilemez. 
Araç için trafik belgesi alındığında aynı plaka numarası tahsis edilir.

4) Tescili yapılmış araçların sahiplerince sonradan dilekçe ile tescil plakası 
ve trafik belgesi talep edilmesi halinde, bu maddenin (b) bendindeki esaslar 
uygulanır. Bu halde önceden verilmiş olan müracaat formunun ilgili bölümleri 
doldurulup tasdik edilerek işlem tamamlanır.

b) Tescil belgesi ile trafik belgesi ve tescil plakalarının aynı zamanda 
istenmesi halinde;

1) Müşterek hükümler uygulanır.

2) Müracaat sırasında, sahiplik belgesi, uygunluk belgesi, mali sorumluluk 
sigorta belgesi ve özel tüketim vergisinin ödendiğine dair bilgiler verilir ve 
belgeler ibraz edilir.

3) Araç, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek:2)’deki tescil defterine kaydedilir 
ve araca plaka numarası tahsis edilerek aracın tescili yapılır.



Tescil Belgesi ve Geçerliliği

MADDE 32- Tescil belgesi sürekli kullanılabilen bir belgedir.

Bu belge; aracın başkasına satışı veya devri, hurdaya çıkarılması, üzerinde 
teknik değişiklik yapılması ve kullanım amacının değişmesi, bir başka ile nakli 
hallerinde aşağıdaki hükümler saklı kalmak üzere geçersiz sayılır.

a) Başkasına satış ve devir halinde tescil belgeleri Trafik Kanununun 20 nci 
maddesinin (c) bendi gereğince 1 ay süre ile geçerliliğini korur.

b) Üzerinde renk ve teknik değişiklik yapılan veya kullanım amacı değiştirilen 
araçlara ait tescil belgeleri, sahiplerinin gerekli uygunluğu sağlamaları 
bakımından Trafik Kanununun 32 nci maddesi birinci fıkrası gereğince 30 gün süre 
ile geçerliliğini korur.

c) Hurdaya çıkarılan araçların “hurdaya çıkarılmıştır” damgası vurularak 
sahiplerine verilen tescil belgeleri araçların hurda olarak satışlarında 
sahiplik belgesi olarak kullanılır.

d) Zayi, yıpranma, eskime veya çeşitli nedenlerle yenilenmesi gereken motorlu 
araç tescil ve trafik belgeleri ile tescil plakalarının yenilerinin verilmesi 
işlemleri, aracın tescilli olduğu trafik kuruluşunca yapılabileceği gibi, araç 
sahibi veya vekilinin yapacağı başvuru üzerine herhangi bir trafik kuruluşunca 
da yerine getirilir. Trafik kuruluşunda değiştirme işlemi yapılmadan önce aracın 
çalıntı kaydı olup olmadığı, aracın bilgi işlem kayıtlarından bir başkasına 
satışının yapılıp yapılmadığı araştırılır. (Değ.: 11.04.2003-25076)

e) Her türlü tescil değişikliği veya tescile ait belgelerin mecburi hallerde 
yenilenmemesi işlemlerinde müracaat formundaki bilgilerle araç tescil 
defterindeki bilgiler esas alınır.



Trafik Belgesi ve Geçerliliği

MADDE 33- Trafik belgesi tescil işlemleri tamamlanmış araçların, trafiğe 
çıkarılmasına müsaade edilen ve muayene sürelerini belirleyen bir belgedir.

Trafik belgesi, ilk defa tescili yapılan araçlara tescil kuruluşlarınca verilir 
ve veriliş tarihinden itibaren bu Yönetmeliğin öngörmüş olduğu muayene süresi 
içerisinde geçerlidir.

Trafik belgeleri, her muayene süresi sonunda yetkili kılınmış muayene istasyonu 
görevlilerince, taşıt cinslerine göre yönetmelikte belirtilen süre kadar 
uzatılır ve trafik belgesinin muayeneye ait bölümüne gerekli kayıtlar işlenerek 
tasdik ve imza edilir.

Trafik belgeleri, yıpranması, kaybolması veya muayene bölümlerinin bitmiş olması 
halinde, herhangi bir tescil biriminde yenilenir. Bu değiştirmelerde tescil 
belgesindeki bilgiler esas alınır.

Yenilenen belgelerin, eskileri alınarak iptal edilir.



İş Makinelerinin Tescil ve Trafik Belgeleri İle Tescil Plakaları

MADDE 34- İş makinelerinin tescil işlemleri aşağıdaki esaslara göre yapılır.

a) Resmi kuruluşlara ait iş makineleri;

Kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan iş makinelerinin tescil işlemleri ait 
olduğu kurum veya kuruluşun ilgili birimlerinde (Ek:6)’da gösterilen tescil 
defterine işlenmek suretiyle yapılır ve her makine için ayrı ayrı (Ek:7)’de 
belirtilen tescil belgesi tanzim edilir.

Tescil işlemlerinin aynı kuruluşa ait ayrı ayrı birimlerde yapılması halinde 
tescile ait bilgilerin kurum veya kuruluşun merkez tescil biriminde toplanır ve 
makinelerin cinslerine göre ayrı ayrı kayıtları tutulur.

Bu araçlarla Karayoluna çıkılmasının gerekli olduğu hallerde, tescilini yapan 
kuruluşça (Ek:7)’de gösterilen tescil belgesinin trafiğe çıkış iznine ait bölümü 
doldurularak tasdik edilir.

Bu şekilde karayoluna çıkacak araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası 
yaptırmış olmaları mecburidir.

b) Özel veya tüzel kişilere ait olan iş makineleri işletme amacıyla veya yerine 
göre bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesinde belirtilen kuruluşlarca tescilleri araç 
sahibinin bir dilekçe ile ilgili kuruluşa müracaatı üzerine (Ek:6)’da gösterilen 
tescil defterine işlenmek suretiyle yapılır ve (Ek:7)’de gösterilen Maliye 
Bakanlığınca bastırılan tescil belgesi tanzim edilerek verilir.

Araç sahipleri dilekçelerine varsa iş makinesinin hususiyetlerini gösteren 
teknik belgeyi, yoksa araca ait teknik bilgileri ihtiva eden bir belgeyi 
sahiplik belgesi ile birlikte ibraz etmek zorundadırlar.

Bu iş makinesinin karayollarında sürülmesi, tescil belgesine ekli trafiğe çıkış 
izin belgesinin tescili yapan kuruluşça tasdik edilerek makine sahibine 
verilmesi ile mümkündür.

Trafiğe çıkış izni verilirken makinenin zorunlu mali mesuliyet sigorta akdinin 
yapılmış olması ve Karayolları Genel Müdürlüğünden özel izin alınması 
mecburidir.



Motorsuz Taşıtların Tescili

MADDE 35- Karayolları Trafik Kanunun 22 nci maddesi (d) bendi uyarınca gerekli 
görülmesi halinde belediyelerce tescili yapılacak motorsuz taşıtlar için 
aşağıdaki esaslar uygulanır.

a) Taşıt sahiplerinin kimlikleri ve taşıtların cins ve özelliklerinin 
kaydedildiği bir defter tutulur.

b) Her araç için, tescil ve trafik belgesi tek belge olarak düzenlenir ve 
“Tescil Belgesi” adı altında taşıt sahiplerine verilir. (Ek:8)

c) Bu araçlardan bisikletlerin plakaları 10x15 santimetre, hayvanla çekilen ve 
elle sürülenlerin 15x20 santimetre en ve boyunda olur ve saçtan veya uygun bir 
maddeden yapılır.

Tescil plakalarının zemini beyaz, harf ve rakamları siyah renkte olur, plaka 
numaraları belediyelerce belirlenir ve taşıtların arkalarına takılır.

Belediyelerce tescili zorunlu kılınan araçların belge ve plaka alınmadan trafiğe 
çıkarılması yasaktır.

Bu araçları sürenlerin belgeleri ve belgelerinde gösterilen şartlara uyup 
uymadıkları belediye trafik birimlerince de denetlenebilir.



İKİNCİ BÖLÜM

Tescile Dair Diğer İşlemler



Satış ve Devirler

MADDE 36- Araçların satış ve devirlerinde aşağıda gösterilen esas ve usuller 
uygulanır.

Satış ve devirlerin noterlerce yapılması zorunludur. Bunun dışında yapılan her 
türlü satış ve devirler geçersizdir.

Resmi araçlar hariç, trafik tescil şubelerine tescilli araçların satış ve 
devirlerinin araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak, 
noterlerce düzenlenen senetle yapılması mecburidir. Satış işleminden önce aracın 
motorlu taşıtlar vergisinin ödendiğine dair belgenin ibraz edilmesi zorunludur.

Noterlerce yapılan satış ve devirlerde;

a) Tescil belgesi esas alınarak yapılan satış ve devirlerde tescil belgesinin 
ilgili bölümüne, satış ve devir tarihi yazılarak tasdik edilir.

b) Tescil edilmiş araçların satış ve devir işlemleri noterler tarafından 
siciline işlenmek üzere, işlemin tekamülünü müteakip en geç 15 iş günü içinde 
ilgili tescil kuruluşuna bildirilir.

Bu bildirme, tanzim edilen senedin bir örneğinin aracın kayıtlı olduğu tescil 
kuruluşuna gönderilmek suretiyle yapılır.

Gönderme işlemi Posta İşletmesi kanalı ile yapılabileceği gibi, doğrudan tescil 
kuruluşuna iletilmek suretiyle de yapılabilir.

Noterler tarafından gönderilen bu belgeler aracın tescil dosyasına konulur.

c) Tescili silinmiş olan veya tescil edilmediğinden tescil belgesi bulunmayan 
araçların satış ve devirleri de sahiplik belgeleri esas alınarak noterlerce 
yapılır ve ayrıca satış işlemi sahiplik belgesine tarih konulup yazılarak tasdik 
edilir.

Bu satışlar hakkında tescil kuruluşuna bilgi verilmez.

Araç satın alanlar, satın alacakları aracın satışına dair hukuki bir ilişiğinin 
mevcut olup olmadığını bir dilekçe ile ilgili tescil kuruluşundan 
öğrenebilirler.



Satış ve Devirlerde Araçların Tescil İşlemleri

MADDE 37- (Değ.: 18.05.2007-26526)

Aynı ilde sadece tescil belgesi istenmesi halinde;

a) Müşterek hükümler uygulanır.

b) Tescilli araçları noter senedi ile satın veya devir alanlar, ilgili tescil 
kuruluşuna müracaat ederek, bu araçlarını 1 ay içinde tescil ettirmek ve 
adlarına tescil belgesi almak zorundadırlar.

c) Araç tescil defterinin ilgili bölümüne sahip değişikliği işlenerek, aracın 
yeni sahibi adına tescili yapılır.

ç) Müracaat sırasında noterlerce verilmiş satış veya devir senedi ibraz edilir.

d) Devirlerde, aracın yeni sahibinin tescil ve trafik belgesinin bir arada 
istenmesi halinde; daha önce düzenlenerek bir önceki araç sahibine verilmiş olan 
trafik belgesi ile tescil plakaları yeni sahip adına devredilir.

e)Yeni tescil işlemleri tamamlanmış olan araçlara tescil birimlerince verilmiş 
trafik belgeleri, her devir işleminde yeniden tanzim edilmeyip eski sahipten 
yeni sahibe devredilir.

f) Devirlerdeki tescil işlemi sırasında araç sahiplerine tescil kuruluşunca 
tahsis edilmiş tescil plakaları değiştirilmez, bu plakalar yeni sahiplerine 
devredilir.

g) Satış ve devirlerde de aracın yeni sahibi tarafından sadece tescil belgesi 
istenmesi halinde, araca ait trafik belgesi ve tescil plakası geri alınarak 
iptal edilir.

ğ) Varsa araca ait sefer görev emri pusulası yeni sahibine tebliğ edilir.

h) Tescil süresi dolmadan adres değiştirilmesi halinde noterden düzeltme 
beyannamesi ibrazı zorunludur.

ı) İlk iktisabında özel tüketim vergisi (ÖTV) istisnası uygulanmış olan 
araçların (veraset yoluyla intikaller hariç) istisnadan yararlananlar 
dışındakilerce iktisabı halinde veya ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıl 
içinde 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 15/2-b maddesi kapsamındaki 
araçlara dönüştürülmesi durumunda vergi dairesince düzenlenen Özel Tüketim 
Vergisi Ödeme Belgesi ibraz edilir.



Araçların Tescilinin Başka İl’e Nakli

MADDE 38- (Değ.: 18.05.2007-26526)

Tescilli araçların tescillerinin bir başka ilde yenilenmesi için aşağıdaki esas 
ve usuller uygulanır.

a) Araç sahibinin değişmesi halinde,

1) Müşterek hükümler uygulanır.

2) Araç, tescil defterine kaydedilir ve araca plaka numarası tahsis edilerek 
aracın tescili yapılır.

3) Önceki tescil kuruluşunca verilmiş olan tescil belgesi, trafik belgesi ve 
tescil plakası iptal ve imha edilir.

4) Yeni tescili yapan tescil kuruluşu, tescilin silinmesi için aracın daha önce 
kayıtlı olduğu tescil kuruluşuna ve vergi dairesine en geç 7 iş günü içinde, bu 
Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek:9)’daki formu doldurmak suretiyle yazılı olarak 
bilgi verir.

5) İlk iktisabında özel tüketim vergisi (ÖTV) istisnası uygulanmış olan 
araçların (veraset yoluyla intikaller hariç) istisnadan yararlananlar 
dışındakilerce iktisabı halinde veya ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıl 
içinde 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 15/2-b maddesi kapsamındaki 
araçlara dönüştürülmesi durumunda vergi dairesince düzenlenen Özel Tüketim 
Vergisi Ödeme Belgesi ibraz edilir.

b) Aracın tescilinin aynı kişi adına başka bir ile nakli halinde;

1) Müşterek hükümler uygulanır.

2) Bu Yönetmeliğin 30 ve 31 inci maddeleri hükümlerine göre tescil işlemleri 
tamamlanarak araca tescil belgesi ile trafik belgesi verilir ve tescil plaka 
numarası tahsis edilir. Ancak aracın muayene süresi dolmamışsa, tekrar özel ve 
teknik muayenesi istenmez.

3) Daha önceki tescil kuruluşunca verilmiş araca ait tescil belgesi, trafik 
belgesi ve tescil plakası ilgiliden geri alınarak iptal ve imha edilir.

4) Yeni tescili yapan tescil kuruluşu, tescilin silinmesi için aracın daha önce 
kayıtlı olduğu tescil kuruşuna en geç 7 iş günü içinde, bu Yönetmeliğin ekinde 
yer alan (Ek:9)’daki formu doldurmak suretiyle yazılı olarak bilgi verir.

Eski tescil kuruluşuna bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek:9)’daki form 
geldikten sonra, müracaat formları ile tescil defterlerinin nakil işlemleri ile 
ilgili bölümlerine kayıt konulur ve bu formlar bir yıl sonra imha edilir.



Araçların Hurdaya Çıkarılması

MADDE 39- (Değ.: 18.05.2007-26526)

Motorlu araçlar,

a) Ekonomik ömrünü doldurma veya herhangi bir kaza, yanma, tahrip edilme ve 
benzeri durumlar dolayısıyla kullanılamaz hale gelen araçlar ve devir veya nakil 
ile hurdaya ayırma işlemi bir arada yapılacak araçlar, sahiplerinin dilekçesi 
üzerine, ilgili vergi dairesinden vergi borcunun bulunmadığına dair ilişik kesme 
belgesi aldırıldıktan sonra muayeneye tabi tutulmadan;  ekonomik ömürlerini 
dolduranlardan eskime ve yıpranma nedeni ile trafik emniyeti bakımından 
tehlikeli olacakları muayene istasyonlarınca tespit edilenler ise yetkililerin 
talebi üzerine, ilgili vergi dairesinden vergi borcunun bulunmadığına dair 
ilişik kesme belgesi alındıktan sonra, hurdaya çıkarılır. Bunların kayıtlarına 
ve tescil belgelerine “hurdaya çıkarılmıştır” damgası vurularak tescil belgesi 
sahiplerine geri verilir, trafik belgesi ile tescil plakaları geri alınarak 
iptal edilir.

b) Hurdaya ayrılmış olan taşıtlar, onarımla yenilenseler bile tescil 
edilemezler. Ancak, kullanılabilir durumdaki motoru ve diğer parçaları, başka 
araçlarda kullanılabilir. Bunlardan gerekli görülenler aracın kayıtlarına 
işlenir. Bu araçların tescile esas müracaat formları ile tescil kayıt defterine 
hurdaya çıkarıldıklarına dair gerekli kayıtlar düşülür ve bu müracaat formları 
bir yıl sonra imha edilir.

c) Hurdaya ayırma işlemleri aracın en son tescilli olduğu ilde yapılır.

ç) Hurdaya ayrılan taşıtlarla ilgili bilgiler trafik tescil şube ve bürolarınca 
elektronik ortama aktarılır ve durum ilgili vergi dairesine de bildirilir.

d) Hurdaya ayrılan araçlara ilişkin bilgiler elektronik ortamda Bilgi İşlem 
Merkezince Milli Savunma Bakanlığı Seferberlik Dairesi Başkanlığına gönderilir.



Hurdaya Çıkarılan, Satılan veya Devredilen Resmi Araçlar

MADDE 40- Resmi araçların hurdaya çıkarılması, satışı ve devirlerinde ilgili 
mevzuat gereğince aracın hizmet dışı bırakıldığını gösteren tutanağın eklendiği 
bir yazı ile yetkili tescil kuruluşuna müracaat edilir.

a) Tutanaktaki kayıtlara ve isteğe göre;

1) Hurdaya ayrıldığından resmi bir kurum veya kuruluşa hurda olarak devri 
gerekenlerin defter kayıtlarına, müracaat formuna ve tescil belgesine “hurdaya 
çıkarılmıştır”,

2) Ekonomik ömrünü doldurduğundan hizmet dışı bırakılan ve satışı öngörülen 
araçların defter kayıtlarına, müracaat formuna ve tescil belgelerine “ekonomik 
ömrünü doldurmuştur”,

kayıtları konulur, trafik belgeleri geri alınır ve tescil belgeleri sahibi olan 
kuruluşa verilir.

İlgili kamu kuruluşunca, aracın satışında, tescil belgesi, satış belgesi ile 
birlikte tescil kuruluşuna ibraz edilmek üzere satın alana verilir.

b) Hurdaya çıkarılan resmi araçlar hakkında 39 uncu maddenin (c ) bendi hükmü 
uygulanır.



Araçların Trafikten Çekilmesi ve Trafikten Çekilen Araçların Yeniden Trafiğe 
Çıkarılmaları

MADDE 41- Araçlarını trafikten çekmek isteyenler ile trafikten çekilen 
araçlarını yeniden trafiğe çıkarmak isteyenler hakkında aşağıdaki esas ve 
usuller uygulanır.

a) Araçların trafikten çekilmesi;

1) Müracaat, ilgili tescil kuruluşuna araç sahipleri veya adına yetki belgesi 
olan kişilerin bir dilekçeyle müracaatı ile yapılır.

2) Müracaat sırasında dilekçeye, vergi ile ilişiği kesildiğine dair bilgi ve 
belgeler ile tescil belgesi, trafik belgesi ve tescil plakaları eklenir.

3) Tescil kuruluşundaki tescile esas müracaat formunun, tescil belgesinin ve 
tescil defterinin ilgili bölümüne “trafikten çekilmiştir” kaydı konularak, 
tescil belgesi araç sahibine iade edilir.

4) Trafik belgesi ve tescil plakası geri alınarak iptal edilir ve trafikten 
çekme işlemi tamamlanır.

5) Trafikten çekme işlemi tamamlanan aracın tescili silinir ve tescilinin 
silindiği ilgili vergi dairesine bildirilir. (Değ.:05.07.2003-25159)

b) Trafikten çekilen araçların yeniden trafiğe çıkarılması;

1) Müracaat, aracın trafikten çekme işleminin yapıldığı tescil kuruluşuna, araç 
sahiplerinin veya adına yetki belgesi olan kişinin bir dilekçeyle müracaatı ile 
yapılır.

2) Müracaat sırasında; tescil belgesi, geçerli mali sorumluluk sigorta belgesi, 
motorlu taşıt vergisinin ödendiğine dair bilgi ve belgeler, araç üzerinde 
değişiklik yapılmışsa, bu değişikliğe ait belgeler ile aracın özel ve teknik 
muayenesinin yapıldığına dair belge ibraz edilir.

3) Dilekçeyle ibraz edilen araca ait bilgi ve belgelerin doğruluğu, yetkili 
memurca tetkik ve tasdik edilir.

4) İbraz edilen, motorlu taşıt vergisinin ödendiğine dair bilgi ve belge, 
geçerli mali mesuliyet sigorta belgesi, özel ve teknik muayene belgesi ile araç 
üzerinde değişiklik yapılmışsa buna ait belgelere “yeniden trafik belgesi 
verilmiştir” ifadesini havi kaşe vurulur ve bu belgeler muhafaza edilmek üzere 
araç sahibine iade edilir.

5) Tescil kuruluşundaki önceki tescile ait müracaat formu ile tescil belgesinin 
ve tescil kayıt defterinin ilgili bölümüne yeniden trafiğe çıktığına dair kayıt 
konulur.

6) Tescili müteakip araca tahsis edilen plakalar, araç sahibi tarafından 
yönetmelikte belirlenen niteliklere göre yetkili kuruluştan mühürlenmiş olarak 
temin edilerek, tescil kuruluşunca mühürlendikten sonra araca takılır.

7) Trafikten çekilmiş olan araçlara, tescil edildikleri yer dışındaki tescil 
kuruluşlarınca trafik belgesi verilemez ve bu araçlar önceden verilmiş tescil 
plaka numarasını taşır. Ancak, satış, devir veya aracın sahibi adına bir başka 
ile tescilinin nakledilmek istenmesi halinde bu Yönetmeliğin 38 inci maddesi 
hükümleri uygulanır.

Trafikten çekilen ve yeniden trafiğe çıkarılan araçlar bilgisayar ortamına 
aktarılır.



Çekici ve Römorkların Tescili

MADDE 42-  Çekici araçlar ile yüklü ağırlığı 750 kg.’ın üstündeki römork ve yarı 
römorklar (traktör römorkları hariç), bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesindeki esas 
ve usullere uygun olarak ayrı ayrı tescil edilirler.

Çekici araçlar ile römork takacak araçların tescil belgelerine çekeceği römorkun 
taşıma sınırı yazılır.

Traktör römorkları ise, ayrı olarak tescil edilmeyip, bir dilekçe ile müracaat 
halinde, sahiplik ve teknik belgesindeki gerekli bilgiler, çekecek traktörün 
tescil ve trafik belgesinin ilgili bölümüne işlenir.

Traktör römorklarının arka kısımlarına; Avrupa Topluluğu Direktifleri ve Avrupa 
Ekonomik Komisyonu Regülasyonları ECE 69 ve ECE 70’e uygun iki adet işaret 
levhası takılması zorunludur.

Ayrıca, traktöre ait müracaat formu (Ek:1) ile motorlu araç tescil ve trafik 
belgesi kayıt defterindeki (Ek:2) bölümüne kayıt konur. Sahiplik ve teknik 
belgesine “...........plakalı traktörün plaka sayısı verilmiştir,” şerhi konur.

Traktör römorklarının noter senedi ile başkasına satış veya devri halinde, 
belgelere ve deftere kayıt konularak verilen plaka geri alınıp iptal edilir.

Yeni sahibi adına tescil için yukarıdaki işlemler yapılır.

Çekiciler dışındaki araçların çekme sistemlerinin “Araçların İmal, Tadil ve 
Montajı Hakkındaki Yönetmeliğe” uygun olup olmadığı muayene istasyonlarında 
tespit edilir tescil ve trafik belgelerine işlenir.



Çalınan araçlar hakkında yapılacak işlemler

MADDE 43- (Başlığıyla birlikte değişik: 18.05.2007-26526)

Çalınan araçlar hakkında aşağıdaki işlemler yapılır.

a) Çalındığı tarihten itibaren bir ay geçmiş olması şartıyla araç sahibinin 
istemesi halinde;

1) Savcılık veya mahalli zabıtadan aldığı, çalınma olayına ait belgeyi eklediği 
dilekçesi alınır.

2) Trafik kuruluşlarınca tescil kaydı silinir, çalıntı tarihi itibariyle tescil 
kaydının silindiği ilgili vergi dairesine işlemi müteakip en geç 7 iş günü 
içerisinde bildirilir.

3) Tescil defterine ve formuna “çalınmıştır” kaydı düşülür, aracın trafik 
belgesi araç sahibinden alınarak dosyasına konur ve tescil belgesi sahibinde 
kalır.

4) Araçla birlikte araca ait belgeler de çalınmışsa, isteği halinde araç 
sahibine aracın kayıtlarına çalınmıştır şerhi konulduğuna dair bir yazı verilir.

b) Çalınan araçların bulunması halinde, araç sahibinden yeniden dilekçe alınır. 
Aracın tescil kaydı üzerinde gerekli düzeltme işlemi yapıldıktan sonra durum 
ilgili vergi dairesine bildirilir ve vergi kaydı açıldıktan sonra;

1) Belgeler geçerliliğini koruyorsa trafik belgesi iade edildikten,

2) Belgeler çalınmışsa yenileri düzenlendikten,

3) Varsa eksik belgeler tamamlatıldıktan,

sonra aracın trafiğe çıkışına izin verilir.



Kaybedilen, Kullanılamaz Hale Gelen, Bilgileri Değişen Belge ve Plakalar

MADDE 44- (Başlığıyla birlikte değişik: 18.05.2007-26526)

Araçlara ait belgelerin ve tescil plakalarının kaybedilmeleri veya kullanılamaz 
duruma gelmeleri halinde aşağıdaki işlemler yapılır.

a) Sahiplik belgelerinin kaybedilmesi halinde, belgeyi veren kuruluşun bir yazı 
ile bildirdiği onaylı örnekleri kabul edilir. Gerek görülmesi halinde tescil 
işlemi durdurulmamak şartıyla, inceleme ve araştırma yapılabilir.

b) Zayi, yıpranma, eskime, rehin kaldırma veya çeşitli nedenlerle yenilenmesi 
gereken motorlu araç tescil ve trafik belgeleri ile tescil plakalarının 
yenilerinin verilmesi işlemleri, aracın tescilli olduğu trafik kuruluşunca 
yapılabileceği gibi, araç sahibi veya vekilinin yapacağı başvuru üzerine 
herhangi bir trafik tescil kuruluşunca da yerine getirilebilir.

Zayiinden dolayı trafik belgesinin yeniden düzenlenmesi talebi halinde araç, 
özel ve teknik muayene yaptırılması için muayene istasyonuna gönderilir.



ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Geçici Trafik Belgeleri



Geçici Trafik Belgelerinin Verilme Esasları

MADDE 45- Tescil işlemlerinin gecikmesi, bir yerden diğer bir yere götürülme, 
prototip veya yol testi, gösteri yapılması gibi nedenlerle geçici olarak trafiğe 
çıkarılacak araçlar ile ithal ve ihraç edilenlere, ilgili maddelerindeki esas ve 
usullere göre geçici trafik belgesi (Ek:10) verilir. Geçici trafik belgesi ve 
geçici tescil plakaları, kayıt defterine (Ek:10/A) kaydedilir 
(Değ.:02.11.2000-24218).

Bu belgeler, geçici plakaları ile birlikte kullanılır.

Geçici trafik belgelerinin süresini geçirerek veya başka araçlarda kullanılması 
halinde, belge ile birlikte plakalar da geri alınarak, araçlar trafikten men 
edilir ve yasal işlem yapılır.



“A” Geçici Trafik Belgesi ve Plakalar



MADDE 46 – (Değ.:09.06.2008-26901) "A" Geçici Trafik Belgesi Düzenleme Yetki 
Belgesi (Ek:10-B); prototip veya yol testi yapılacak araçlar için imalatçı veya 
ithalatçı firmalar, otomotiv konusunda araştırma yapan araştırma kurum veya 
kuruluşları veya teknik hizmetler kuruluşlarına; fabrika, depo, gümrük satış 
yeri, teşhir yeri ve benzeri gibi yerler arasında sürülecek araçlar ile 
gösterisi yapılacak araçlar için imalatçı veya ithalatçı firmalara, bu 
firmaların yetki verdiği araç satıcılığı yapan bayilere bir yıl süre ile verilen 
belgedir.

"A" Geçici Trafik Belgesi Düzenleme Yetki Belgesinde birden fazla plaka 
verilemez. Ancak, firmalar birden fazla yetki belgesi için müracaat edebilirler.

Prototip veya yol testi için kullanılacaklara "T", yukarıda belirtilen yerler 
arasında sürülecekler ile gösterisi yapılacaklara  "G" harf grubu bulunan 
plakalar verilir.

"A" Geçici Trafik Belgesi Düzenleme Yetki Belgesi’ne istinaden düzenlenen "A" 
Geçici Trafik Belgesi (EK:10-C) ve bu belge ile kullanılan "G" plakanın 
geçerlilik süresi; aynı il sınırları içerisinde 24 saat, şehirlerarası yollarda 
aracın götürüleceği yerin uzaklığına göre en fazla 6 gündür. Bu plakalı 
araçların "A" Geçici Trafik Belgesinde belirtilen güzergâh dışında kullanılması 
ve bu araçlarla yük ve yolcu taşınması yasaktır.

"A" Geçici Trafik Belgesi Düzenleme Yetki Belgesi’ne istinaden düzenlenen "A" 
Geçici Trafik Belgesi ve bu belge ile kullanılan "T" plakalı araçlar, "A" Geçici 
Trafik Belgesinde belirtilen süre içerisinde ülke genelinde herhangi bir yer 
kısıtlamasına tabi olmaksızın kullanılabilirler.

"G" ve "T" plakalar için kullanılan "A" Geçici Trafik Belgesi, "A" Geçici Trafik 
Belgesi Düzenleme Yetki Belgesi bulunan firmalarca iki suret olarak düzenlenir. 
Bir sureti üç yıl süre ile saklanır, bu belgeler yetkililerce her zaman 
denetlenebilir.

Bu belge ve plakalar, ilgili firmaca fotokopi edilerek onaylanmış "A" Geçici 
Trafik Belgesi Düzenleme Yetki Belgesi ile birlikte geçerlidir.

"A" Geçici Trafik Belgesi Düzenleme Yetki Belgesinin süresi sonunda yeniden 
talep edilmesi halinde, önceden verilmiş yetki belgesi ile plakaların iadesi 
zorunludur. Süresi biten yetki belgesi ile önceden tahsis edilmiş plakalar iade 
edilmedikçe yenisi verilmez.

"A" Geçici Trafik Belgesi Düzenleme Yetki Belgesine istinaden verilecek "G" ve 
"T" plakalar 8000–9999 arasındaki rakamlardan oluşur, "G" plakalar karton 
kâğıttan da olabilir.

"A" Geçici Trafik Belgesi Düzenleme Yetki Belgesi müracaatı, ilgili firmanın 
ticari faaliyetini sürdürdüğü yerdeki tescil kuruluşuna yapılır.

Müracaat sırasında;

a) Her türlü hukuki ve mali sorumluluğu kabul ettiklerini belirten dilekçe,

b) Her araç için cinslerine göre plakaya bağlı olarak yaptırılmış zorunlu mali 
sorumluluk sigortası,

c) Harç makbuzu,

d) Prototip veya tip onayı olmayan, yol testi yapılacak imal, ithal ve ihraç 
araçlar için tanıtım numaralarından bağımsız olarak Sanayi ve Ticaret 
Bakanlığından alınmış izin belgesi (tip onayı olması halinde Sanayi ve Ticaret 
Bakanlığından izin şartı aranmaz),

e) İthal araçlar için Garanti Belgesi,

ibraz edilir.

Prototip veya yol testi amacıyla "T" plakası verilen araçlar yüklü olarak da 
test edilebilirler. Ancak, hiçbir şekilde taşıma sınırı üstünde yükleme 
yapamazlar. Gerektiğinde Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’ndan izin alınmak şartıyla 
teknik açıdan müsaade edilen yükle yüklenebilir. Bu gibi araçlarda, sürücünün 
dışında gereği kadar ek sürücü ve uzman bulunabilir."



“B” Geçici Trafik Belgesi

MADDE 47- Tescili yapılmamış veya tescil ve trafik belgesi işlemleri 
tamamlanmamış araçlar için, dilekçe ile başvurmaları halinde sahiplerine;

a) Mali Sorumluluk Sigortası yaptırmış olması,

b) Taşıt Alım Vergisinin ödenmiş olması,

c) Teknik muayenelerinin yapılmış bulunması,

Şartı ile 30 gün için geçerli olmak üzere verilen belgedir. Bu süre hiçbir 
şekilde uzatılamaz. Sürenin bitiminde “B” Sınıfı Geçici Trafik Belgesi geçersiz 
sayılır.

“B” Sınıfı Geçici Trafik Belgesi bulunan araçlarla yük ve yolcu taşınabilir.

Trafik tescil birimi kurulmuş olan ilçelerde bu plakalar, ilçe trafik 
birimlerince de verilebilir.



“C” Geçici Trafik Belgesi

MADDE 48- Satıldığı veya bulunduğu yerden tescil edileceği ve bulundurulacağı 
veya onarımının yapılacağı yere kadar götürülecek araçlardan;

Mali sorumluluk sigortası yaptırılmış araçlara, sahiplerinin bir dilekçe ile 
başvurmaları halinde 6 gün süre ile verilen belgedir.

Trafik tescil birimi kurulmuş olan ilçelerde bu plakalar, ilçe trafik birimince 
de verilebilir.

Tescil belgesi bulunup da trafik belgesi almamış olan araçlara da “C” Sınıfı 
Geçici Trafik Belgesi verilebilir.



“D” Geçici Trafik Belgesi

MADDE 49- Yurt dışından satın alınan veya yurtdışına satılan araçların 
karayollarında sürülerek götürülmesi veya getirilmesi için verilen belgelerdir.

Bu belgeler, isteklilere; dilekçelerinde her türlü hukuki ve mali sorumluluğu 
kabul ettiklerini beyan etmeleri, araçların cins ve sayılarını, niteliklerini ve 
götürülüp getirileceği ülkeyi belirtmeleri şartıyla 30 gün süre ile verilir.

a) Yurtdışından getirilecek araçlar için verilecek dilekçeye;

1) Her araç için yurtdışında da geçerli mali sorumluluk sigortası,

2) Proforma fatura örneği,

3) İthal izin veya yetki belgesi,

Eklenir.

“D” Geçici Trafik Belgesi verilen araçlarla,  yük ve yolcu getirilmesi 
mümkündür.

Bu belge ile birlikte verilen plakalar, araçlara bulundukları ülkede 
getirileceği gün takılır ve yurda gelişlerinde belge ile birlikte veren tescil 
kuruluşuna iade edilir.

b) Yurtdışına götürülecek araçlar için verilen dilekçeye;

1) Her araç için yurtdışında da geçerli mali sorumluluk sigortası,

2) İhraç izin veya yetki belgesi,

Eklenir.

Bu araçlar için verilen plakalar bulundukları yerde araçlara takılır, ihraç 
edilen ülkeye tesliminde sökülüp ilgililerce iptal edilir.



“E” Geçici Trafik Belgesi

MADDE 50- Türkiyeye kati olarak ithal edilmek üzere getirilen araçlar ile asıl 
ikametgahı yabancı memleketlerde olan Türk ve yabancı seyyahlar haricinde kalan 
ve resmi veya özel sektörlerde çalışmak üzere gelen ecnebi kişilere ve ilim 
adamlarına ait araçlara gümrüklerce, yabancı plakalarının sökülmesini müteakip, 
giriş işlemleri yapılacak gümrüğe kadar kullanılmak üzere mali mesuliyet 
sigortası yaptırılmış olmak şartıyla 6 gün süreyle verilen belgedir.



“F” Geçici Trafik Belgesi

MADDE 51- Dış ülkelerde bulunan vatandaşlarımızın, bulundukları ülke mevzuatı 
gereğince belge ve plakaları geri alınan plakasız araçları ile yurdumuza 
gelişlerinde giriş işlemi yapan gümrük idarelerince verilen giriş izin belgesi 
ile araç sahibinin başvuracağı tescil birimince en çok 3 ay süre ile verilen 
belgedir.

Mali sorumluluk sigortalarının yurtta kalış sürelerine göre yaptırılmış olması 
mecburidir.

Bu belge ve plakalar, araç sahibi tarafından gidilen ülkedeki Türk 
temsilciliklerine iptal edilmek üzere teslim edilir.



Günlü ve Saatli Olarak Trafiğe Geçici Çıkış İzni Verilmesi

MADDE 52 - Tescil ve trafik belgesi işlemleri yürütülmekte olan araçlara, mali 
sorumluluk sigortası yaptırılmış olmak kaydıyla, trafik tescil kuruluşlarınca 
günlü veya saatli olarak (Ek:11)’deki örneğine uygun izin belgesi verilir.

Bu süre 48 saati geçemez.



DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Tescil Plakaları



Nitelik ve Ölçüleri

MADDE 53- Tescil plakalarının niteliklerine ve ölçülerine ait esaslar aşağıda 
gösterilmiştir. (Tablo 1, 2, 3, 4)

a)  Nitelikleri

Tescil plakaları, 0.97 mm. kalınlığında DIN 1745 standardına uygun AL 99,5 F11 
1/2 sertlikte, gerilme kuvveti l00-150 N/mm², 0.2% akıcılık sınırı, en az 90 
N/mm², uzama direnci  en az % 6 (a l0) standardında dikdörtgen biçiminde 
alüminyumdan  yapılır.

Harf ve rakamlar ile plaka kenarları preste en az 1, en çok 3 milimetre 
kabartılır ve köşeleri 1 santimetre yarıçapla yuvarlatılır. Plaka kenarları 
(bordürü) genişliği 5 milimetre olur.

Geçici plakalardan gümrük plakaları ile 6 güne kadar verilen plakalar, plastik 
veya karton kağıttan yapılabilir. Bunların üzerinde ayrıca sol üst köşeden sağ 
alt köşeye doğru 2 santimetre genişlikte beyaz renkli bir bant bulunur.

b) Ölçüleri

1) Motorlu bisiklet, motosiklet, yük motosikleti ve lastik tekerlekli 
traktörlerde 15x24 santimetre,

2) Otomobil, kamyonet, minibüs, kamyon çekici ve otobüslerde, ön plaka 11x52, 
arka plaka 21x32 santimetre, ithal araçlarda plaka yerlerinin bu ölçülere 
uymaması halinde  ölçüler 15x30 santimetre,

en ve boyunda olur.

3) Harf ve rakam gruplarının plaka üzerindeki yerleri ile genişlik, yükseklik, 
çizgi kalınlığı ve aralıklarına ait ölçüler;  (Ek:12, 12/A, 12/A-1, 12/B, 
12/B-1, 12/C, 12/C-1, 12/D, 12/D-1, 12/E, 12/E-1, 12/F, 12/F-1, 12/G, 12/G-1, 
12/H, 12/H-1, 12/J, 12/J-1, 12/K, 12/K-1, 12/L,  12/L-1, 12/M, 12/M-1, 12/N, 
12/N-1, 12/N-2, 12/P, 12/P-1, 12/P-2, 12/R, 12/R-1,12/R-2, 12/S, 12/S-1, 12/S-2, 
12/T, 12/U, 12/V, 12/Z)’deki şekillerde gösterilmiştir.

4) İthaline izin verilen veya ülkemizde imal edilen malul, sakat ve engellilere 
ait özel tertibatlı araçlar ile sakatlık derecesi %90 ve üzerinde olan malul ve 
engelliler adına Özel Tüketim Vergisinden muaf olarak tescil edilmiş özel 
tertibatı olmayan araçlara, örneği EK:12/Z’de gösterilen, üzerinde sakatlara 
mahsus işaret bulunan plakalardan verilir. 

Bu tür araçların trafik kuruluşlarınca tescil işlemlerinin yapılması sırasında;

a) Bizzat kullanım amacıyla malul, sakat ve engelli tarafından ithal edilmiş 
özel tertibatlı otomobiller ile motosikletlerin tescil belgelerine, “araç sahibi 
tarafından kullanılması zorunlu olup, ilgili gümrük müdürlüğünün izni olmadan 
devri, satışı, hibesi, intifasının mülkiyeti muhafaza kaydıyla veya sair 
şekillerde akden devri, tasarruf hakkının vekaletname ile devredilmesi, 
kiralanması, ödünç verilmesi, özel tertibatının kaldırılması veya değiştirilmesi 
yasaktır” şeklinde şerh konulur.

Malul, sakat ve engelli  tarafından ithal edilen özel tertibatlı minibüslerin 
tescil belgelerine, araç sahibinin  üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri 
hısımlarından bir sürücü veya noterlerce düzenlenmiş iş aktine bağlı olarak 
istihdam edilen bir sürücü tarafından kullanılması zorunlu olup, ilgili gümrük 
müdürlüğünün izni olmadan devri, satışı, hibesi, intifasının mülkiyeti muhafaza 
kaydıyla veya sair şekillerde akden devri, tasarruf hakkının vekaletname ile 
devredilmesi, kiralanması, ödünç verilmesi, özel tertibatının kaldırılması veya 
değiştirilmesi yasaktır” şeklinde şerh konulur.

Malul, sakat ve engelli tarafından bizzat kullanmak amacıyla ülkemizden satın 
alınarak ilk iktisap edilen özel tertibatlı araçların tescil belgelerine, “Araç 
sahibi tarafından kullanılması zorunlu olup, Özel Tüketim Vergisi ödenmeden 
devri, satışı, hibesi, intifasının mülkiyeti muhafaza kaydıyla veya sair 
şekillerde akden devri, tasarruf hakkının vekaletname ile devredilmesi, 
kiralanması, ödünç verilmesi, özel tertibatının kaldırılması veya değiştirilmesi 
yasaktır” şeklinde, 2. el araç olarak satın alınmış ise, “Araç sahibinden 
başkasının kullanması yasaktır.” şeklinde şerh konulur.

b) Özel tertibatı olmayıp, sakatlık derecesi %90 ve üzeri olan malul ve 
engelliler tarafından Özel Tüketim Vergisinden muaf olarak bizzat ithal edilen 
yada ülkemizden satın alınan araçların tescil belgelerine, “araç sahibi malul ve 
engelli kişinin kanuni mümessili ile üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri 
hısımlarından bir sürücü veya noterlerce düzenlenmiş iş aktine bağlı olarak 
istihdam edilen bir sürücü tarafından kullanılması zorunlu olup, Özel Tüketim 
Vergisi ödenmeden devri, satışı, hibesi, intifasının mülkiyeti muhafaza kaydıyla 
veya sair şekillerde adken devri, tasarruf hakkının vekaletname ile 
devredilmesi, kiralanması, ödünç verilmesi yasaktır” şeklinde şerh konulur. 
Ayrıca, ithal araçların gümrük şahadetnamelerinde, yukarıda belirtilen şerh 
dışında varsa diğer şerhler de tescil belgesine işlenir. 

Malul ve sakatlar tarafından ithal edilerek getirilen araçların, aynı durumdaki 
başka bir malul veya sakata devri veya bunların ölümü sonucunda varislerine 
intikali halinde, bu araçlar gümrük vergisinden muaf olup, devir ve tescil 
işlemi ilgili gümrük müdürlüğünün iznine bağlıdır. Araç ülkemizden satın alınmış 
ise ilgili vergi dairesinin izninin alınması gereklidir. 

Malul ve sakatlara ait özel tertibatlı araçların her ne sebeple olursa olsun, 
yönetmelikte izin verilen kişiler dışında başkaları tarafından kullanıldığının 
tespiti halinde; araç trafikten men edilerek bu hususta düzenlenecek bir 
tutanakla mer’i mevzuat çerçevesinde işlem yapılmak üzere ilgili gümrük ve 
maliye birimlerine intikal ettirilir (Değişik:31.12.2004-25687M).

c) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce, tescil işlemleri yapılmış ve 
kendilerine tescil plakası verilmiş olan araç sahiplerinin istekleri halinde 
veya tescil plakalarının zayi, yıpranma veya aracın bir başka tescil kuruluşuna 
nakli durumunda (Ek:12/U ve 12/V)’de nitelik ve ölçüleri gösteren tescil 
plakaları verilir (Değişik:02.11.2000-24218).



Takılma Yerleri ve Sayıları

MADDE 54- Tescil plakaları araçlara aşağıda gösterildiği şekilde ve sayıda 
takılır.

a) Motorlu bisiklet ve motosikletlere; arka çamurluk veya reflektör üzerinde ve 
araç eksenine dik olacak şekilde 1 adet,

b) Römork ve yarı römorklara arkada römork ekseni üzerine 1 adet,

c) Yük motosikletleri ile diğer motorlu araçlara; bir ön, diğeri arkada araç 
ekseni üzerinde 2 adet,

Olmak üzere; yerden önde 20 ila 75, arkada 30 ila 125 santimetre yükseklikte, 
plaka alt kenarı aracın tampon alt seviyesinin üstünde kalacak, yanlarından 
taşmayacak, sallanmayacak, düşmeyecek, kolayca okunabilecek şekilde takılır.

d) Takılacak yerlerin uygun olmaması halinde tescil kuruluşunun izni ile;

1) 11x52 santimetre en ve boyundaki ön plaka arkaya,

2) Araç ekseni üzerine yerleştirilecek olanlar sol tarafa, mümkün olmayan 
durumlarda sağ tarafa,

Taktırılabilir.

Ayrıca, yabancı menşeli olan ve plaka için özel yeri bulunanlara küçük ölçüde 
plaka takılmasına izin verilebilir.

e) Lastik tekerlekli traktör römorklarına, traktöre verilen numarayı taşıyan 
plaka, diğer araçlarla çekilen römork ve yarı römorklara kendileri için verilen 
plakalar takılır.

Tescile tabi olmamakla beraber, yüklü ağırlığı 750 kilograma kadar olan römork 
veya yarı römorkların arkasına çeken araca verilen numarayı taşıyan plaka 
takılır veya resmedilir.

f) İş makinelerine de bu Yönetmelikte gösterilen ölçü ve esaslara uygun plaka 
takılır. Plaka takılacak yeri olmayanların uygun kısımlarına aynı ölçülerde 
yazılarak resmedilir. Bu araçlar üzerinde ayrıca ilgili kuruluşu tanıtan tam 
veya kısaltılmış yazılar bulunur. (Ek:13)

Kartondan yapılmış geçici plakalar, araçların ön ve arka camı üzerine yada önden 
veya arkadan görülebilecek uygun yerine, görüşü engellemeyecek şekilde 
iliştirilir veya yapıştırılır.



Harf ve Rakam Grupları

MADDE 55- Tescil plakaları aşağıda gösterilen harf ve rakam guruplarından 
oluşur.

a) Her plakada il kod numarasından sonra ikili harf üçlü rakam, tekli harf 
dörtlü rakam ve üçlü harf ikili rakam ile ikili harf dörtlü rakam, tekli harf 
beşli rakam ve üçlü harf üçlü rakamdan oluşan harf ve rakam grupları bulunur.

Plakalar (Ek:14)’deki cetvellerde gösterilen il kod numaraları, harf ve rakam 
grupları esas alınarak cetvellerdeki sıraya göre tahsis edilir.

Her plakada, il kod numarasından önce gelmek üzere (Ek:12/V)’de gösterilen ve 
ülkemizin uluslararası tanıtım işaretini taşıyan ve bu Yönetmeliğin 56 ncı 
maddesi ile belirlenen renge uygun nitelikleri haiz  (TR) rumuzu bulunur. (TR) 
rumuzu 4x10 cm’lik mavi bir dikdörtgen kutu içine yerleşmiş reflektif tabakanın 
imalat aşamasında işlenmiş, fiziksel veya kimyasal yolla plakaya zarar vermeden 
çıkarılamayacak nitelikte olacaktır.

b) Bütün illerde önce ikili sonra tekli, daha sonra da üçlü harf grubu bulunan 
(Ek:14/A, 14/B, 14/C)’deki plakalar verilir. Bu grupların bitmesi halinde 
(Ek:14/A-1, 14/B-1, 14/C-1)’de yer alan gruplar, bu grupların bitmesi halinde 
(Ek:14/A-2, 14/B-2 ve 14/C-2)’de yer alan gruplar sırası ile verilir.

Bunlardan;

1) Harf grubu A-AA-AAA olanlar, 237 sayılı Taşıt Kanununun 2 sayılı Cetvelinde 
makam hizmetlerine tahsis edilen araçlar ile emniyet araçlarına,

2) İkili gruplardan CC, CD, CG ve CM harf grupları diplomatik ve konsüler 
muafiyeti bulunan kişilerin araçlarına, (Değ.: 18.05.2007-26526)

3) 00l’den 999’a kadar, (MA) ile başlayan ve (MZ)’de biten ikili harf  
gruplarının tamamı, çeşitli nedenlerle yurdumuzda bulunan yabancı kişilerin 
araçlarına verilir.

c) Geçici trafik belgesi alınan araçlardan tecrübe ve gösterisi yapılacak 
olanlara takılmak üzere (T), diğerlerine (G) grupları ile dörtlü rakam grupları 
verilir.

d) Geçici gümrük plakalarında GMR harf grubu ve üçlü rakam grubu bulunur.

e) Gerekli görülen yerlerde, ticari amaçla çalışan araçlara trafik 
komisyonlarından karar almak şartıyla belirlenecek harf gruplarından plaka 
verilebilir.



Plaka Zeminleri İle Harf Ve Rakam  Gruplarının Renkleri

MADDE 56 - Plaka zeminleri ile harf ve rakam gruplarının renkleri (Tablo 
1,2,3,4);

a) Resmi araçlara takılacak plakalarda, zemin siyah, harf ve rakamlar beyaz,

b)Resmi olmayan araçlara takılacak plakalarda, zemin beyaz, harf ve rakamlar 
siyah,

c) Emniyet araçlarına takılacak plakalarda, zemin mavi harf ve rakamlar beyaz,

d) Büyükelçiliklerde görevli ve diplomatik muafiyeti olan kişilere ait araçlara 
takılacak plakalarda (CD ve CM grupları) zemin beyaz, harf ve rakamlar yeşil; 
Başkonsolosluklarda görevli kişilere ait araçlara takılacak plakalarda (CC ve CG 
grupları) zemin yeşil, harf ve rakamlar beyaz, (Değ.: 18.05.2007-26526)

e) Asıl ikametgahları yabancı memlekette olan (Türk turistler hariç) ve 
Türkiye’ye geçici bir süre için çalışmak, tetkik ve tahsilde bulunmak gayesiyle 
ve turistik amaçla veya çeşitli nedenlerle gelen yabancı kişiler ile yabancı 
şirketlerin Ülkemizde bulundukları sürece, ithal işlemine tabi olmayan ve yurt 
dışından getirdikleri araçları ile Ülkemizde edinecekleri araçlarına verilen 
“MA”-“MZ” grubu plakalar, beyaz zemin üzerine, siyah harf ve rakamlardan oluşur 
(Değ.:02.11.2000-24218).

(Mülga: 18.05.2007-26526) Ancak bunlardan ülkemizde bulunan misyonlarda görevli 
yabancılardan diplomatik statüye haiz olmayan idari ve teknik personelin 
araçlarına verilecek tek harf “B” grubu plakalar, beyaz zemin üzerine mavi harf 
ve rakamlardan oluşur.

f) Geçici plakalardan, zemin sarı, harf ve rakamlar siyah,

g) Geçici gümrük plakalarında zemin yeşil, harf ve rakamlar kırmızı oluşur.

Plastik ve karton dışındaki plakalar, tabakasında 10x10 mm’lik bir alana sığacak 
şekilde (Ek:12/U)’da gösterildiği şekilde yatay 100 mm ve dikey 50 mm aralıkla 
tekrar eden kare kutucuklar içinde ay ve  yıldız ve TR güvenlik işaretleri 
bulunan yansıtıcılı folyo ile kaplanır. Güvenlik işaretleri, tescil plakalarının 
sahtelerinin veya kopyalarının yapılmasına engel olmak amacıyla reflektif üst 
tabakanın imalatı aşamasında reflektif tabakanın içinde ayrılmaz bir bütün 
olarak imal edilir. Güvenlik işaretleri; fiziksel ve kimyasal yollarla 
çıkarılamayacak, fotoğraf, fotokopi, baskı, hologram ve diğer görüntü işlemleri 
ile benzer şekilde üretilemeyecek, güvenlik işaretleri takılı tescil plakası 
üzerinde aracın yaklaşık 1.8 m. önünde veya arkasında ayakta durulduğunda ve 30 
derecelik bir açı ile bakıldığında görülebilir. 1 m.’den fazla yaklaşıldığında 
ya da 4 m’den fazla uzaklaşıldığında (Ek:12/Y)’de şema ile gösterildiği şekilde 
görülemeyecek nitelikte olacaktır.



Tescil Plaka Sıra Numarası Verilmesi ve Bu Numarayı Taşıyan Tescil Plakalarının 
Kullanılması

MADDE 57- Tescil plakası sıra numarasının verilmesi ve tahsisi hakkındaki 
aşağıdaki esas ve usuller uygulanır.

a) Tescili zorunlu bütün araçlar için tescili yapan kuruluşlarca bu Yönetmelikte 
gösterilen şartlara uygun olarak tescili yapılan her araca bir tescil plakası 
sıra numarası tahsisi mecburidir.

Bu numaralar araç ayrımı yapılmaksızın sıra esasına göre verilir.

Ancak, aynı ilde plaka basılması mümkün olmayan hallerde, değişik ölçülerdeki 
plakaların her birinden yeteri kadar kontenjan ayrılabilir.

b) Karayolları Trafik Kanununun 5 inci maddesi ve “Emniyet Genel Müdürlüğü 
Trafik Hizmetleri Başkanlığı Merkez ve Taşra Trafik Kuruluşları Görev ve Çalışma 
Yönetmeliği” hükümleri uyarınca tescil kuruluşu faaliyete geçirilen ilçelere 
tahsis edilecek olan tescil plaka grupları, aşağıdaki esaslara göre belirlenir.

1) Emniyet müdürünün teklifi, valinin onayı ile her ilçeye nüfus ve araç 
yoğunluğu dikkate alınarak bu Yönetmeliğin öngörmüş olduğu (Ek:14/A, 14/B, 14/C, 
14/A-1, 14/B-1, 14/C-1 ve 14/A-2, 14/B-2, 14/C-2)’de belirtilen plaka ve harf 
gruplarından yeterli miktarda plaka grubu verilir.

2) İlçelere ayrılacak plakalar ayrı ayrı harf gruplarından seçilir ve bu ilçeye 
tahsis edilen harf grubu bir başka ilçeye verilemez.

3) İlçelere tahsis edilen harf gruplarının bitmesi halinde yeni bir harf grubu 
tahsis edilir.

4) İlçelere tahsis edilen plaka grupları bilgi işlem merkezine ve Milli Savunma 
Bakanlığı Seferberlik Dairesi Başkanlığına bildirilir.



Özel Tahsisli Plaka Verilecekler

MADDE 58- (Değişik:02.11.2000-24218) Aşağıdaki özellikleri gösteren araçlarda, 
açıklanan esas ve usullere uyulmak şartıyla tescil plakası yerine değişik renk 
ve şekilde özel tahsisli plakalar kullanılır.

a) Cumhurbaşkanlığı araçları;

1) Cumhurbaşkanına tahsis edilen araçların plakalarında sadece cumhurbaşkanı 
forsu bulunur.

2) Cumhurbaşkanlığına ait diğer araçlara, koyu kırmızı zemin üzerine sarı madeni 
CB harfleri ile üçlü rakam grubu bulunan plakalar takılır (Ek:15). Bu plakaların 
zeminleri yeşil renkte de olabilir.

b)TBMM Başkanlık Divanı Üyeleri ile Komisyon Başkanları ve Grup Başkan 
Vekillerine tahsis edilen araçlara, kırmızı zemin üzerine sarı madeni TBMM 
amblemi ile sarı madeni TBMM harfleri ve üçlü rakam bulunan plakalar verilir. Bu 
plakaların numaralandırılması işlemleri ile sıralamasına dair düzenlemeler TBMM 
Başkanlığınca yerine getirilir.

c) Taşıt Kanununa göre zata ve emre tahsis edilen araçların plakaları da koyu 
kırmızı zemin üzerine sarı madeni dörtlü rakam grubundan (Ek:16) oluşur. 
Bunlardan il valilerine ait plakalarda dörtlü rakam grubunun önüne ilin sıra 
numarasını gösteren ikili rakam grubu gelir. (Ek:16/a il valileri)

Bu plakalardan hangi numaranın kime verileceği ve hangi tescil plakalı araçlarda 
kullanılacağı, Başbakanlık tarafından belirlenen protokol sırası esas alınarak 
İçişleri Bakanlığınca düzenlenir.

Emre ve zata birden fazla araç tahsis edilmiş ise, birinci araca verilen 
numaradan sonra gelen veya uygun görülen bir başka sıra numarasını taşıyan plaka 
tahsis edilir.

Birden fazla araca aynı sıra numarası bulunan özel tahsisli plaka takılamaz.

Tahsis edilen plakaların, trafik belgelerine işletilmesi mecburidir.

d) 237 sayılı Taşıt Kanununun 2 sayılı Cetveline göre kişilerin makam 
hizmetlerine tahsis edilen araçlara A-AA-AAA grubundaki plakalardan verilir.

Ancak, Başbakanlık ve Bakanlık Müsteşarları ile Emniyet Genel Müdürüne verilecek 
plakalar beyaz zemin üzerine kırmızı kabartma dörtlü rakam grubundan oluşur. Bu 
araçlara 12x36 santimetre ebadında plaka takılır.

Bu araçların tahsis amacının değişmesi halinde verilen tescil plakası, zemini 
siyah, harf ve rakamları beyaz boyalı plaka ile değiştirilir.

e) Devletin istihbarat ve gizlilik gerektiren hizmetlerini yürüten kuruluşları 
araçlarına bu Yönetmeliğin kamu araçları için öngörmüş olduğu renk ve şekilde 
plaka tahsis edilmekle beraber, yetkili kuruluşun yazılı talebi üzerine hizmetin 
özelliği ve gereği icabı bu araçlar için Yönetmeliğin 56 ncı maddesinin (b) 
bendinde belirtilen plakalar verilir.

Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı istihbarat ve gizlilik gerektiren hizmetleri 
yürüten araçlara, Emniyet Genel Müdürünün onayı ile sivil plaka tahsis edilir.

Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı’nın merkez ve taşra 
teşkilatının istihbarat ve gizlilik gerektiren hizmetlerinde kullanılan 
araçlarına, görev gereği herhangi bir başka il trafik kuruluşundan sivil plaka 
talep edilmesi halinde, Valinin onayı ile sivil plaka tahsis edilir.

Resmi plakalı olarak görev yapan emniyet araçlarına kayıtlı oldukları trafik 
birimlerince kayıt tescil defterine şerh konulmak suretiyle, o aracın telsiz kod 
numarasını karşılayan resmi plaka verilir.

f) Diplomatik muafiyeti haiz kişilerle, misyonlarda görevli diplomatik statüye 
sahip olan personelin ülkemizde özel veya tüzel kişilerden ya da leasing yoluyla 
kiralayacakları araçlarına, mütekabiliyet esasları da göz önünde bulundurularak, 
noterlerce tanzim edilen kira sözleşmesiyle birlikte, Dışişleri Bakanlığının 
yazılı teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile geçici olarak CC 0001’den CC 
9999’a, CD 0001’den CD 9999’a, CG 0001’den CG 9999’a ve CM 0001’den CM 9999’a 
kadar olan plakalardan verilebilir. Sürenin bitiminde, tahsis edilen plakalar 
hiçbir tebligata gerek olmadan ilgililerce trafik kuruluşlarına iade edilir. 
(Değ.: 18.05.2007-26526)

g) Diplomatik muafiyeti olan kişilerle, misyonlarda görevli diplomatik statüye 
haiz olan idari ve teknik personeli ile asıl ikametgahları yabancı memlekette 
olan (Türk ve yabancı turistler hariç)  ve Türkiye’de geçici ve belirli bir süre 
için çalışmak, tetkik ve tahsilde bulunmak veya çeşitli nedenlerle gelen yabancı 
kişilerin araçlarına, güvenlik mülahazaları çerçevesinde, mütekabiliyet esasları 
da göz önünde bulundurularak, Dışişleri Bakanlığının yazılı teklifi ve İçişleri 
Bakanının onayı ile geçici olarak sivil plaka verilebilir. Sürenin bitiminde, 
tahsis edilen sivil plakalar hiçbir tebligata gerek olmadan ilgililerce trafik 
kuruluşlarına iade edilir.

Bu plakaların tahsisine ait bilgiler (Ek:17)’deki deftere işlenmek suretiyle 
ayrıca kaydedilir.

Hizmetin gereği olarak tahsis edilen bu plakalar da talep halinde başka bir 
plaka numarası ile değiştirilebilir.

Bu durumda daha önce tahsis edilmiş olan sivil plakalar, geri alınarak iptal 
edilir.

Yazılı talep halinde Askeri istihbarat amacı ile kullanılan araçlara da bu 
esaslara göre plaka verilebilir.

Özel hizmetler için tahsis edilen bu plaka numaraları iade edilmediği sürece 
başka araçlara verilemez.

Bu işlemlere ilişkin bilgi ve belgelerin gizliliği korunur.

Bu Yönetmeliğin yürürlülük tarihinden önce söz konusu kuruluşlara ait araçlara 
verilmiş olan plakalarla ilgili işlemler bu Yönetmeliğin hükümlerine göre 
yenilenir.

Bu araçlara özel olarak tahsis edilen plakaların hizmet amacı sona erdikten 
sonra iade edilmesi zorunludur.

Bu plakaların talep üzerine ilgili kuruluşlara tahsisi, il emniyet müdürünün 
teklifi, valinin onayına bağlıdır.

İllerde Emniyet Teşkilatının özellik gösteren ve gizli yapılmasını gerektiren 
hizmetlerde çalıştırılacak araçlarına ise, sivil plaka tahsisi İl Emniyet 
Müdürünün onayına bağlıdır.

Yukarıdaki bentlerde sayılanlar dışında hiçbir kişi, kurum ve kuruluşa özel 
tahsisli plaka verilemez.



Ad, Soyad veya Ticari Ünvana Göre Verilecek Plakalar

MADDE 59- Özel veya tüzel kişiliğe haiz motorlu taşıt sahiplerinin üzerine, 
taşıtlarına, kendi isim ve/veya soyadları veya şahısları adına tescili yapılmış 
ticari ünvanlarını ihtiva eden tescil plakaları verilebilir.

Her plakada il kod numarası, isim ve/veya soyadları ticari ünvan ifade eden 
harfler veya kelimeler ile sıra numarasını ihtiva eden rakam grubu bulunur.

Özel veya tüzel kişiler adına tahsis edilecek tescil plakalarında kullanılacak 
olan isim ve ünvanlar, anayasal rejimimize, cumhuriyete, Atatürk İlke ve 
İnkılaplarına, milli ve manevi değerlere, dine, ahlaka ve adaba aykırı 
olamayacağı gibi, demokratik rejimimize ve milletin ve devletin bölünmez 
bütünlüğüne aykırı olarak her türlü yıkıcı ve bölücü nitelik ve mahiyet arzeden 
harfler veya kelimeler kullanılamaz.

Bu plakalar İçişleri Bakanlığınca belirlenecek miktar üzerinden belirli bir 
ücret mukabilinde verilir. (Tahakkuk ettirilen paralar 2918 sayılı Karayolları 
Trafik Kanununun 129 uncu maddesi uyarınca kurulmuş bulunan Trafik Hizmetleri 
Geliştirme Fonuna aktarılır. Mülga ikinci cümle: 18.05.2007-26526)

Bu plakaların; nitelikleri, ölçüleri, harf ve rakam gruplarının boyutları, isim 
ve ünvan bölümüne yazılacak ifade ve kelimelerin azami sayı ve sınırı ile plaka 
zemini ve harf ve rakam gruplarının renkleri ile alınacak ücretlerin tespiti, 
tahsili ve diğer husus ve esaslar İçişleri Bakanlığınca belirlenir.



BEŞİNCİ BÖLÜM

Araçlara Ait Ayırım ve Tanınma İşaretleri ile

Diğer İşaretler ve Şartlar



Ayırım İşaretleri

MADDE 60 - Belirli araçlarda, bu Yönetmeliğe bağlı 1 ve 2 sayılı Cetvellerde yer 
alan ve çalışma yerini ve şeklini, kapasite ve diğer niteliklerini belirleyen 
plaka, ışık, renk, şekil, sembol ve yazı gibi ayırım işaretleri bulundurulması 
zorunludur.

Araçların dışında bulundurulması zorunlu işaretlerden başka, araçlara; reklam, 
yazı, işaret, resim, şekil, sembol, ilan, flama, bayrak ve benzerlerinin 
takılması, yazılması, sesli ve ışıklı donanımların bulundurulması ve izin 
verilmesine dair esas ve usuller ile diğer hususlar İçişleri Bakanlığınca 
çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.

(Mülga üçüncü fıkra: 18.05.2007-26526) Ticari araçlarda bulundurulmasına izin 
verilen reklamlar için bu kurumlarca alınan reklam bedelinin  % 25’i Trafik 
Hizmetleri Geliştirme Fonu hesabına aktarılır. Bu madde uyarınca belirtilen fona 
aktarılan tutarların tamamı münhasıran trafik hizmetlerinde kullanılır.

Ayırım işareti bulunmayan araçlar trafikten men edilir.

İzin alınmadan bulundurulan diğer işaretlerle ilgili olarak bütün sorumluluk ve 
giderler işletene ait olmak üzere yazılan yazılar sildirilir ve takılan 
donanımlar söktürülür.



Tanınma İşaretleri

MADDE 61- Araçlarda tanınmalarına yarayan şasi ve motor seri numaralarının, 
gerekli olanlarda da yüklü ve yüksüz ağırlıklarını belirten işaretlerin 
bulunması mecburidir.

Araçların şasi ve motor numarasının bulunmaması, düşmüş veya tamir, tadil gibi 
nedenlerle silinmiş veya tahrip edilmiş olması halinde bu tanınma işaretleri 
tescil kuruluşlarınca belirlenir ve (Ek:37)’deki deftere kaydedilerek tescil 
defterine ve belgelerine de işlenir.

Verilen bu numaralar tescil kuruluşunun işaretini taşıyan çelik mühürle birlikte 
motor veya şasiye vurulur.

Tanıma işareti bulunmayan araçlara trafik belgesi verilmez.



Devlet Malı Araçların Ayırım İşaretleri ve Tescil Plakaları

MADDE 62- Devlet malı araçlara ayrı renkte plaka verilir.

Emniyet Teşkilatına ait araçlar da kullanılan ayırım işaretleri ile boyama 
şekli, diğer resmi ve özel kuruluşlarla, gerçek ve tüzel kişilere ait araçlarda 
kullanılamaz. Bu hükme aykırı olarak boyanan ve ayırım işareti kullanan araçlar, 
aykırılık giderilinceye kadar trafikten men edilir.



Araçlara Ait Teknik Şartlar ve Araçların Karayoluna Uygunluğu

MADDE 63- Araçların; yapım, kullanma, karayoluna uygunluk ve trafik güvenliği 
bakımından Bayındırlık ve İskan Bakanlığının görüşü alınarak, Sanayi ve Ticaret 
Bakanlığınca çıkarılan Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onay Yönetmeliği, 
Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelik ve buna paralel olarak 
çıkarılacak diğer yönetmelik  hükümlerine uygun durumda olması mecburidir 
(Değ.:09.09.1997-23105).

Yurtdışından getirilen ve birinci fıkrada adı geçen Yönetmelik hükümlerine uygun 
olarak imal, tadil ve monte edilen araçlara Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca veya 
bu Bakanlığın yetki vereceği kamu veya özel kuruluşlar tarafından “Karayolu 
Uygunluk Belgesi” verilir.

Askeri araçlarla, raylı sistemle çalışan ve iş makinesi türünden araçların, 
karayolu uygunluk belgeleri ilgili kuruluşlarca düzenlenir.

Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği ve Araçların İmal Tadil 
Montajı Hakkındaki Yönetmelik hükümleri doğrultusunda imalatcı veya yetkili 
temsilcisi tarafından düzenlenen “Karayolu Uygunluk Belgesi” bulunmayan 
araçların tescili yapılmaz (Ek:09.09.1997-23105).

Ayrıca, taşıtların camlarının görüntüyü değiştirecek seviyede renkli kullanımı 
veya camların üzerine renkli film tabakaları yapıştırılması yasaktır. 



Araçlarda Bulundurulması Mecburi Gereçler

MADDE 64- (Değ.: 25.06.1998-23383) Araçlarda;

a) Özelliklerine ve cinslerine göre nitelik ve nicelikleri 1 sayılı Cetvelde ve 
Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelikte gösterilen gereçlerin,

b) Ayrıca, kamyon, çekici ve otobüslerde Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 
belirlediği ve İçişleri Bakanlığının uygun gördüğü takoğraf, taksi 
otomobillerinde taksimetre,

bulundurulması ve bunların kullanılır durumda olması zorunludur.

Bunlardan (b) bendindeki şartlara uymayan araçların eksikliklerinin giderilmesi 
amacıyla 15 gün süre verilir. Bu süre sonunda eksikleri giderilmeyen araçlar 
trafikten men edilir. 



Araçların Üzerinde Yapılan Değişiklikleri ve Adres Değişikliklerini Bildirme

MADDE 65- (Değ.: 18.05.2007-26526) Araçların üzerinde, 21/10/2004 tarihli ve 
25620 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Araçların İmal, Tadil ve Montajı 
Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen şekillerde yapılan her türlü değişikliğin, 
aracın rengine ve tescil sahibinin adresine ilişkin değişikliklerin, 
değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren 30 gün içinde aracın tescilli 
olduğu trafik kuruluşu veya herhangi bir trafik kuruluşuna bildirilmesi 
zorunludur.

Değişiklik bildiriminin aracın kayıtlı olduğu yer dışındaki bir trafik tescil 
kuruluşuna yapılması durumunda; tescil bilgileri aracın kayıtlı olduğu trafik 
kuruluşundan en seri şekilde teyit edilerek işlem gerçekleştirilir. İşlemi 
gerçekleştiren trafik kuruluşu; 3 iş günü içerisinde aracın kayıtlı olduğu yer 
trafik kuruluşuna yapılan işlemlere ilişkin belgelerin asıllarını gönderir. 
Aracın tescilli olduğu trafik kuruluşu da gerekli güncellemeleri yapar.

Üzerinde değişiklik yapılıp da süresi içinde bildirilmeyen araçlar, değişiklik 
belgelendirilip tescil kuruluşunda tescil edilinceye kadar trafikten men edilir.



Taşınması Özel İzne Bağlı Yükler

MADDE 66- Ağırlık ve boyutları bakımından özelliği olan, başka ulaşım sistemleri 
ile taşınması mümkün olmayan ve taşıma sınırını aşıpta, taşınması zorunlu olan 
yüklerin taşınmasında, bu Yönetmeliğin 128 inci maddesi hükümlerine göre, 
Karayolları Genel Müdürlüğünden izin alınması ve taşımanın bu izindeki esaslara 
göre yapılması mecburidir.



ALTINCI BÖLÜM

Araçların Teknik Şartlara Uygunluğu ve Muayenesi İle

Muayeneye Yetkili Kuruluşlar



Araçların Teknik Şartlara Uygunluğu ve Muayeneleri

MADDE 67-  (Değ.: 18.05.2007-26526) Teknik şartlara uygun durumda olmayan 
araçların trafiğe çıkarılması yasaktır.

Araçlar cinslerine, kullanma amaç ve şekillerine göre;

a) Hususi otomobiller ile bunların her türlü römorkları ilk 3 yaş sonunda ve 
devamında her 2 yılda bir,

b) Resmi ve ticari plakalı otomobiller ile bunların her türlü römorkları ilk 2 
yaş sonunda ve devamında yılda bir,

c) Lastik tekerlekli traktörler ile bunların her türlü römorkları ilk 3 yaş 
sonunda ve devamında 3 yılda bir,

ç) İki veya üç tekerlekli araçlar ve bunların her türlü römorkları, ilk 3 yaş 
sonunda ve devamında 2 yılda bir,

d) Diğer bütün motorlu araçlar ile bunların her türlü römorkları ilk 1 yaş 
sonunda ve devamında yılda bir,

periyodik muayeneye tabi tutulur.

Muayene süresi dolmasa bile kazaya karışması sonucu yetkili zabıtaca muayenesi 
gerekli görülenler ile üzerinde değişiklik yapılan araçların ayrıca, özel 
muayenesi zorunludur.

Karayoluna çıkmış olan her türlü motorlu aracın, teknik şartlara uyup uymadığı 
trafik zabıtasınca kontrol edilerek, uygunsuzluğu tespit edilenler, haklarında 
bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (Ek:40)’taki Uygunsuzluk Tespit Tutanağı 
düzenlenmek suretiyle muayene istasyonlarına sevk edilir.

Ayrıca, araçlarda bulunması zorunlu belge ve cihazların mevcut olup olmadığı 
muayene istasyonlarında periyodik ve özel muayene esnasında kontrol edilir ve 
şartlara uymayanların muayeneleri yapılmaz.

Sefer görev emri alan kara nakil ve iş makineleri üzerinde imal, tadil ve montaj 
yapılması durumunda, bu işlemlere ilişkin bilgiler Milli Savunma Bakanlığına 
gönderilir.



Muayeneye Yetkili Kuruluşlar

MADDE 68- (Değ.: 18.05.2007-26526) Araçların muayeneleri, Ulaştırma Bakanlığına 
ait muayene istasyonlarında veya bu Bakanlık tarafından usulüne uygun olarak 
yetki verilen gerçek veya tüzel kişilere ait muayene istasyonlarında yapılır.

Muayene istasyonlarınca;

a) Otobüs, kamyon, çekici ve tankerler,

b) Otomobil, minibüs, kamyonet, özel amaçlı taşıt, arazi taşıtı, römork ve yarı 
römorklar,

c) Traktör (römorklu-römorksuz), motosiklet, motorlu bisikletler için, 
gruplarına göre Kanunda belirtilen muayene ücreti (katma değer vergisi hariç) 
alınır. Bu maddede sayılanlar dışındaki araçların hangi gruba gireceği yine 
Ulaştırma Bakanlığınca belirlenir.

Raylı sistemle çalışan veya iş makinesi türünden araçların muayeneleri araçların 
tescilini yapan kuruluşlarca; askeri araçların muayeneleri ise yetkili kuruluş 
veya birimlerce ilgili özel mevzuatlarına göre yapılır.

Muayene istasyonlarında bulunacak makine, araç, gereç ile personelin 
nitelikleri, işletme, çalışma ve denetleme usulleri ve işletme belgesi ile diğer 
şartlar ve esaslar, ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılır.



YEDİNCİ BÖLÜM

Araçların Tesciline Dair Diğer Esaslar



Mülkiyeti Muhafaza Kaydıyla Araçların Satış ve Tescilleri

MADDE 69- Mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılacak araç satışlarına ilişkin 
sözleşmeler, herhangi bir noterde yapılabilir, fakat alıcının yerleşim yeri 
noterliğinde sicile kaydedilir. (Değ.: 18.05.2007-26526)

Bu araçlar da, alıcısı adına tescil edilir ve tescil belgelerine, mülkiyeti 
muhafazalı olduğuna dair şerh verilir.



Milli Emlak Müdürlüğü ve Memurluklarınca Satışı Yapılan Araçlar Hakkında 
Yapılacak İşlemler

MADDE 70- Milli Emlak Müdürlüğü veya memurluklarınca, hurda olarak veya ekonomik 
ömrünü doldurduğunda satışı yapılacak araçların, satıştan önce tescil 
kuruluşlarındaki kayıtlarının kurumca sildirilmesi mecburidir.

Bu şekilde satışı yapılan araçlardan hurdaya ayrılmış olanlar tamir edilmiş 
olsalar dahi yeniden tescil edilemezler.

Ekonomik ömrünü doldurduklarından dolayı satılan taşıtların ise, Araçların İmal, 
Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmeliğe uygun durumda olması ve yetkili muayene 
istasyonunca yapılacak muayenesi sonunda tescile engel bir durumun 
bulunmadığının anlaşılması halinde, alıcı adına tescili yapılır.

Ancak, bunlardan tescil kuruluşlarında tescile tabi olmayan (askeri araçlar 
gibi) araçların alıcı adına tescili esnasında Milli Emlak Müdürlüğü veya 
memurluklarınca verilen belge tescile esas alınır.



Toplu İthal Edilen Araçların Satıldıktan Sonraki Tescilleri

MADDE 71- Toplu olarak ithal edilen araçlar için ilgili gümrük idarelerince ayrı 
ayrı tanzim edilen trafik şahadetnameleri ithali yapan gerçek veya tüzel kişiye 
gönderilmez.

Bu araçların ithalini yapan işletme, satışı sırasında tanzim ettiği faturada 
aracın menşeini gösterir.

Faturaya istinaden tescil işlemi alıcısı adına yapıldıktan sonra, tescil 
kuruluşunca faturada belirtilen menşeine istinaden ilgili gümrük idaresinden 
aracın cinsi, markası, modeli, motor, şasi ve plaka numarası belirtilerek trafik 
şahadetnamesi istenir.



Tanıtıcı İşaretlerle İlgili Olarak Adli Makamlara İntikal Ettirilen Kişilerin 
Araçları Hakkında Yapılacak İşlemler

MADDE 72- Araçların tescilleri esnasında yapılan tespitlerde, motor veya şasi 
numaralarının sonradan vurma olduğu tespit edilip 1918 sayılı Kaçakçılığın Men 
ve Takibi Hakkındaki Kanun hükümlerine göre adli makamlara intikal ettirilen 
araç sahibi hakkında, ilgili makamlarca takipsizlik kararı verilerek aracın 
sahibine teslim edilmesi halinde, araç sahibi, aracının kendisine mahkemece 
teslim edilmiş durumu ile tespitini ister ve bu talep doğrultusunda aracın son 
durumu tespit edilerek tescil kuruluşunun çelik mührüyle numaranın olduğu yer 
mühürlenip, araç dosyasına bu yönde kayıt konulur.



Zapt ve Müsadere Edilen Araçlar Hakkında Yapılacak İşlemler

MADDE 73- Çeşitli nedenlerle zapt ve müsadere edilen taşıt üzerindeki mülkiyet 
ve tasarruf hakkı, sahibinin elinden alınmış olacağından;

a) Taşıtın, zapt ve müsadere edildiğinden bahisle kaydının silinmesine dair vaki 
olacak müracaatlarda, tescil kuruluşunca ilgili yargı organlarından durum resmen 
sorulmak suretiyle;

1) Zapt tarihi ve devam edip etmediği,

2) Müsaderesine karar verilen hallerde, zapt tarihi ile müsadere kararının infaz 
edildiği tarihler ve bu iki tarih arasında taşıtın yediemin ve sair suretlerle 
trafiğe çıkmasına izin verilip verilmediği,

öğrenilir.

Taşıtın müsadere edildiğinin anlaşılması halinde, nitelikleri (plakası, cinsi, 
markası, modeli, rengi, motor ve şasi numaraları) belirtilerek ilgili mahkemeden 
plakaları ve belgeleri istenir ve zapt edildiği tarihten geçerli olmak üzere 
tescili silinir.

b) Taşıt sahibinin tasarruf hakkının elinden alındığı tarihten itibaren kaydının 
silindiği, bağlı bulunduğu vergi dairesine bir yazı ile bildirilir.

c) Aynı taşıtın sahibine iadesi veya başkasına satılması halinde buna dair ibraz 
edilecek belge ile yeniden tescil veya kayıt silme işlemi yapılır.



Reşit Olmayan Küçükler Adına Araç Tescili

MADDE 74- Zihinsel özürlüler ile reşit olmayan küçüklerin sahibi bulundukları 
aracın, tescil kuruluşlarında adlarına tescillerinin yapılabilmesi için, ileride 
doğabilecek hukuki ve cezai sorumlulukları kabul ettiklerine dair, kanuni 
mümessillerince noterde tanzim ve tasdik edilmiş taahhütnameyi tescil anında 
vermeleri zorunludur (Değişik:31.12.2004-25687M).





BEŞİNCİ KISIM

Sürücü Belgeleri, Müracaat Esasları ve Sürücülere Dair Diğer Esaslar



BİRİNCİ BÖLÜM

Sürücü Belgeleri, Müracaat Esasları ve Verilme Şartları



Sürücü Belgelerinin Sınıfları

MADDE 75- Sürücü belgeleri, Karayollarında sürülecek  araçların cins ve 
gruplarına göre aşağıdaki sınıflara ayrılır.

-“A1” Sınıfı Sürücü Belgesi (Motorlu bisiklet  kullanacaklar için),

-“A2” Sınıfı Sürücü Belgesi (Motosiklet kullanacaklar için),

-“B” Sınıfı Sürücü Belgesi (Otomobil, minibüs veya kamyonet kullanacaklar için),

-“C” Sınıfı Sürücü Belgesi (Kamyon kullanacaklar için),

-“D”Sınıfı Sürücü Belgesi (Çekici kullanacaklar için),

-“E” Sınıfı Sürücü Belgesi (Otobüs kullanacaklar için),

-“F” Sınıfı Sürücü Belgesi (Lastik tekerlekli traktör kullanacaklar için),

-“G” Sınıfı Sürücü Belgesi (İş makinesi türünden motorlu araçları kullanacaklar 
için),

-“H” Sınıfı Sürücü Belgesi (Hasta ve sakatların kullanabileceği şekilde özel 
tertibatlı olarak, imal, tadil veya teçhiz edilmiş motosiklet veya otomobil 
türünden araçları kullanacaklar için),

-“K” Sınıfı Sürücü Belgesi  (Sürücü adaylarının alacağı sürücü belgesi sınıfına 
uyan araçları sürmeyi öğrenmeleri için),

-Uluslararası Sürücü Belgesi: Alındığı ülkenin sürücü belgesine dayanılarak bu 
Yönetmeliğin 80 inci maddesindeki esas ve usullere göre sınıfına uyan araçların 
sürülmesi için uluslararası kuruluşlarca verilen sürücü belgesidir.



Sürücü Adaylarında Aranacak Şartlar

MADDE 76- Sürücü belgesi alacaklarda aşağıdaki şartlar aranır;

a) Yaş şartı

1) A1, A2, F ve H Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 17,

2) B ve G Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 18,

3) C, D ve E sınıfı sürücü belgesi alacakların 22 (Üniversitelerin sürücü 
eğitimi veren yüksek okulları ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin askeri ihtisas 
görevleri için subay ve astsubay sınıf okullarında ve uzman jandarma okullarında 
açılan sürücü eğitimi kurslarından mezun olanlarda bu şart aranmaz) 
(Değişik:02.11.2000-24218),

Yaşını bitirmiş olmaları,

b) Öğrenim şartları

F,G ve H Sınıfı Sürücü Belgesi alacak olanların ilkokulu, diğerlerinin en az 
ortaokulu veya 8 yıllık temel eğitimi bitirmiş bulunmaları,

c) Sağlık şartları

Bu Yönetmelikte belirtilen hükümlere uygun olarak beden ve ruh sağlığı 
bakımından sürücülük yapmalarına engel durumlarının bulunmadığını sağlık raporu 
ile belgelendirilmiş olmaları,

d) Eğitim ve sınav şartı

Sürücü kursuna katılmış ve yapılan sınavları da başararak sertifika almış 
olmaları,

e) Hükümlü olmama şartları

Türk Ceza Kanununun; 403 ve  404 üncü maddeleri ile 572/2-3 maddelerinden ikiden 
fazla ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun 28 ve 29 uncu 
maddeleri, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Hakkında Kanunun 12 nci 
maddesinin 3 üncü ve takip eden fıkralarındaki suçlardan hüküm giymemiş 
olmaları,

f) Aynı sınıf sürücü belgesinin bulunmaması veya belgelerin geri alınmamış olma 
şartı

Önceden verilmiş aynı sınıf bir başka sürücü belgesinin bulunmaması, sürücü 
belgelerinin süresiz geri alınmamış olması veya geçici olarak geri alınmış ise 
sürenin dolmuş bulunması,

Mecburidir.

Ayrıca, Emniyet Teşkilatının  motorlu araç sürücüsü ihtiyacını karşılamak 
amacıyla, Emniyet Genel Müdürlüğünün belirleyeceği eğitim programları sonunda 
yapılacak olan sınavlarda başarılı olan personele sürücü belgesi verilir.

Bu sınavlar illerde emniyet müdürünün talebi valinin onayı ile yapılır. Emniyet 
Genel Müdürlüğüne bağlı kuruluşların sınavları, Trafik Eğitim ve Araştırma 
Dairesi Başkanlığının teklifi Trafik Hizmetleri Başkanının onayı üzerine, bu 
kuruluşların bulunduğu yer il emniyet müdürlükleri trafik tescil veya trafik 
tescil ve denetleme şube müdürlüklerince yapılır.



İKİNCİ BÖLÜM

Sürücü Belgesi Alacakların Sağlık Muayenelerine Ait Esaslar



(Mülga: 18.05.2007-26526) Sağlık Muayenesine Ait Esaslar

Madde 77- Karayolları Trafik Kanununun 38 inci maddesinde sınıfları belirtilen 
sürücü belgelerinden, herhangi birini veya sürücü aday belgesini almak 
isteyenler ile sürücü belgesi sahiplerinin vücut yapısı ve ruh sağlığı 
bakımından bu Yönetmeliğin 3 sayılı Cetvelinde gösterilen şartlara sahip 
olmaları zorunludur.

Sürücü belgesi alacakların, resmi ve özel sağlık kuruluşlarında İç Hastalıkları, 
Ortopedi, Göz, Kulak-Burun-Boğaz ve Psikiyatri uzmanları bulunan sağlık 
kurulunca, yönetmelikte belirtilen esaslara göre “Sürücü olur” raporu almaları 
gerekir. Ortopedist bulunmadığı takdirde Genel Cerrahtan, Psikiyatri uzmanı 
bulunmadığı durumlarda Nörolog veya Psikologdan görüş alınarak sağlık kurulu 
kararını verir. Sağlık kurul raporuna bir defaya mahsus olmak üzere itiraz 
halinde Sağlık Bakanlığı nihai karar için sürücü adayını bir başka devlet 
hastanesi sağlık kuruluna sevkedebilir. Ancak, sağlık kuruluşunda veya özel 
kuruluşlarda görevli tabiplerce verilen sağlık raporlarının eksik veya gerçeğe 
uygun olmamasının tespiti halinde, sorumlular hakkında Türk Ceza Kanununa göre 
işlem yapılmakla birlikte, bu tabiplerin daha sonra verecekleri raporlar da 
geçersiz sayılır.

Ayrıca gerekli görülen hallerde sürücüler, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan 4 
sayılı Cetvel esaslarına göre psiko-teknik muayenesine tabi tutulurlar.



(Mülga: 18.05.2007-26526) Sağlık Kurulunca Düzenlenecek Sürücü  Olur Raporları

Madde 78- Sürücü belgesi alacak sürücü adaylarının, sağlık kurulu raporu 
düzenlemeye yetkili resmi ve özel sağlık kuruluşlarından 3 sayılı Cetvelde 
belirtilen esaslara göre düzenlenmiş “Sürücü olur” raporu almaları zorunludur.

Sağlık kurulu raporları; İç Hastalıkları, Ortopedi, Göz, Kulak-Burun-Boğaz ve 
Psikiyatri uzmanları bulunan ve Sağlık Bakanlığı veya il sağlık müdürlükleri 
tarafından sürücü belgesi alacak sürücü adaylarına sağlık kurulu raporu 
düzenlemeye yetkilendirilmiş resmi ve özel sağlık kuruluşlarınca verilir. İl 
sağlık müdürlüğünce, söz konusu yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarına ait 
güncelleştirilmiş listeler Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez il 
emniyet müdürlüğüne bildirilir. İl sağlık müdürlükleri aracılığı ile yürütülecek 
yetkilendirme işlemlerine ait usul ve esaslar ile, resmi ve özel sağlık 
kuruluşlarında, Kanunda belirtilen bütün uzmanların bulunmadığı küçük yerleşim 
birimlerindeki sürücü adaylarının mağdur olmamaları için özel muayenehanede 
hizmet veren tabiplerin de, oluşturulacak sağlık kurullarında 
görevlendirilmesine ilişkin hususlar  Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak genelge 
ile belirlenir. 

Yetkilendirilmiş sağlık kuruluşunda sağlık kurulunun İç Hastalıkları, Ortopedi, 
Göz, Kulak-Burun-Boğaz ve Psikiyatri uzmanlarından oluşturulması esastır. Ancak 
Ortopedi ve Psikiyatri uzmanlarının geçici süre ile bulunmamaları durumunda, 
Ortopedi uzmanının yerine Genel Cerrahi uzmanından, Psikiyatri uzmanının yerine 
Nöroloji uzmanı veya Psikologdan görüş alınarak Sağlık kurulu kararı 
oluşturulabilir.

Sürücü adayının sağlık kurulu raporuna itiraz hakkı vardır. Sürücü adayı, 
itirazını ilk raporu düzenleyen sağlık kuruluşunun bağlı bulunduğu, il sağlık 
müdürlüğüne yapar. İl sağlık müdürlüğü nihai karar için sürücü adayını bir başka 
devlet hastanesi sağlık kuruluna sevk eder. Bir  önceki  hastanenin  de  
devlet  hastanesi  olması  durumunda, sevk edilen hastanenin o ilde hakem 
hastane niteliğinde olması şartı aranır. Bir önceki hastanenin o ilin hakem 
hastanesi olması durumunda ise, sürücü adayının itirazının değerlendirilebilmesi 
için sürücü adayı en yakın ildeki referans niteliğindeki devlet hastanesine sevk 
edilir. Sevk edilen devlet hastanesince düzenlenen sağlık kurulu raporu ile 
önceki sağlık kuruluşunun sağlık kurulu raporu arasında farklılık var ise, 
ikinci raporun sonucu geçerli sayılır. 

İtiraz sonucu, ikinci raporun birinci rapordan farklı olması durumunda, durum 
derhal her iki raporun örnekleri ile birlikte ilk başvuru yapılan ilin il sağlık 
müdürlüğüne bildirilir. İl sağlık müdürlüğünce valilik onayı ile her iki raporun 
düzenlenmesinde görev almamış söz konusu beş uzmanlık alanındaki uzmanlardan 
oluşan bir komisyon kurulur ve raporlar, gerektiğinde sürücü adayının muayenesi 
tekrarlanarak, incelenir. İnceleme sonucunda eksik veya gerçeğe uygun olmayan 
rapor veren sorumlu hekimler hakkında bağlı bulundukları mevzuat hükümlerine 
göre soruşturma açılır. Eksik veya gerçeğe uygun olmayan rapor veren sorumlular 
hakkında Türk Ceza Kanununa göre işlem yapılır. Eksik veya gerçeğe uygun rapor 
vermediği tesbit edilen hekimlerin daha sonra düzenleyeceği raporlar geçersiz 
sayılacağı için, söz konusu hekimler bağlı bulundukları il sağlık müdürlüğünce, 
il emniyet müdürlüğüne ve Sağlık Bakanlığına bildirilir. Sağlık Bakanlığı, bu 
hekimleri belirli aralıklarla tüm il sağlık müdürlüklerine düzenleyeceği 
sirküler ile bildirir. 

Devlet hastenesi sağlık kurulları dışındaki yetkilendirilmiş özel ve resmi 
sağlık kuruluşlarına ait sağlık kurulu raporlarının, il sağlık müdürlüğünce veya 
il sağlık müdürlüğünün ilçe düzeyinde yetkilendireceği bağlı sağlık kuruluşunca 
onaylanması esastır. Onay aşamasında, raporda yer alan hekimlerin raporun 
düzenlendiği kuruluşta çalışıp çalışmadıkları ve imzaların kendilerine ait olup 
olmadıkları imza sirkülerinden kontrol edilir.

Bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre trafik zabıtasınca sürücülerin; 
“Sağlık durumlarında sürücülüğe engel bedensel bir değişikliğin görülmesi ve 
tesbiti halinde sağlık kuruluşlarınca muayenesi istenir ve Yönetmelikte 
belirtilen sağlık şartlarını kaybettiği sağlık kurulu raporu ile 
belgelendirilenlerin sürücü belgeleri geri alınır” hükmü yer almaktadır. Bu gibi 
durumlarda, ikinci raporun daha önceden düzenlenmiş sağlık kurulu raporundan 
farklı olması durumunda, yukarıda sağlık kurulu raporuna itiraz için tanımlanan 
işlemler uygulanır.

Yetkilendirilmiş özel ve resmi sağlık kuruluşlarına ait sağlık kurullarında 
görev yapan ve sürücü adayları için sağlık kurulu raporunu düzenleyen İç 
Hastalıkları, Ortopedi, Göz, Kulak-Burun-Boğaz ve Psikiyatri uzmanları sağlık 
kurulu raporunu ekte yer alan 3 sayılı Cetvel’de tanımlanan düzenlemeleri 
dikkate alarak düzenlemek zorundadırlar.



Psiko-teknik Değerlendirme ve Psikiyatri Uzmanı Muayenesi

MADDE 79- Kanunun ilgili maddelerinde tanımlanan nitelikteki trafik suçlarını 
işleyen sürücüler, ekte yer alan 4 sayılı Cetvel’de tanımlanan usul ve esaslara 
uygun olarak, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı  muayenesine tabi 
tutulurlar. Muayene sonucu durumu uygun bulunan sürücülerin sürücü belgeleri 
Kanunun ilgili maddesinde belirtilen sürenin sonunda iade edilir.

Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulacak 
kişiye, önce psiko-teknik değerlendirme uygulanır. Kişi, düzenlenen psiko-teknik 
değerlendirme raporu ile birlikte psikiyatri uzmanına başvurur. Psikiyatri 
uzmanı, kişiye ait psiko-teknik değerlendirme raporunda belirtilen bulgular ile  
psikiyatrik muayenesi sonucu elde ettiği bulguları birlikte değerlendirerek, söz 
konusu kişinin sürücülük yapmasına engel bir durum olup olmadığını belirten bir 
raporu iki nüsha olarak düzenler. Raporun birinci nüshası (ekinde psiko-teknik 
değerlendirme raporunun bir nüshası yer alacak şekilde) ilgili makama iletilmek 
üzere kişiye verilir. Raporun ikinci nüshası ise psiko-teknik değerlendirme 
raporu ile birlikte raporu düzenleyen psikiyatri uzmanı veya bağlı bulunduğu 
kurum yada kuruluş tarafından, yetkili makamlar tarafından talep edildiğinde 
ibraz edilmek üzere, saklanır.

Ekte yer alan 4 sayılı Cetvelde belirtilen usul ve esaslara göre yapılan 
psiko-teknik değerlendirme aynı Cetvelde tanımlanmış altyapı özelliklerine 
sahip, resmi ve özel kuruluşlar bünyesinde oluşturulan ve il sağlık müdürlüğü 
tarafından yetkilendirilmiş merkezlerde çalışan psikolog ünvanına sahip kişiler 
tarafından düzenlenir. Bu kişi yada kuruluşlar tarafından 3 nüsha olarak 
düzenlenen raporun 2 nüshası, psikiyatri muayenesini yapacak uzmana iletilmek 
üzere, kişiye verilir. Raporun üçüncü nüshası ise, raporu düzenleyen yetkili 
kişinin çalıştığı kurum  yada kuruluş tarafından, yetkili makamlar tarafından 
talep edildiğinde ibraz edilmek üzere, psiko-teknik değerlendirme test sonuçları 
(bilgisayar çıktıları) ile birlikte saklanır. Ekte yer alan 4 sayılı Cetvelde 
belirtilen usul ve esaslara göre yapılan psikiyatri muayenesi ise, kamu ve özel 
sektöre ait sağlık kuruluşlarında çalışan psikiyatri uzmanları tarafından 
düzenlenebilir. Kamuya ait sağlık kuruluşlarında çalışan psikiyatri uzmanlarının 
düzenlediği raporlar çalıştıkları sağlık kuruluşlarının amirleri tarafından, 
özel sağlık kuruluşlarında çalışan psikiyatri uzmanlarının düzenlediği raporlar 
ise bağlı bulundukları il sağlık müdürlüğü veya il sağlık müdürlüğünün ilçe 
düzeyinde yetkilendireceği bağlı sağlık kuruluşunca onaylandıktan sonra 
geçerlidir. Onay aşamasında, raporu düzenleyen hekimin raporun düzenlendiği 
kuruluşta çalışıp çalışmadığı ve imzanın kendisine ait olup olmadığı imza 
sirkülerinden kontrol edilir.

Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayene raporları; il sağlık 
müdürlükleri tarafından söz konusu raporları düzenlemeye yetkilendirilmiş resmi 
ve özel kurum ve kuruluşlarda çalışan (psiko-teknik değerlendirme için) psikolog 
ünvanına sahip ve (psikiyatri uzmanı muayenesi için) psikiyatri uzmanları 
tarafından verilir. İl sağlık müdürlüğünce, söz konusu yetkilendirilmiş resmi ve 
özel kuruluşlara ve bu kuruluşlarda çalışan yetkili kişilere ait 
güncelleştirilmiş listeler Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez il 
emniyet müdürlüğüne bildirilir. 

Kişinin psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayene raporlarına 
itiraz hakkı vardır. Kişi itirazını, raporu düzenleyen kuruluşunun bağlı 
bulunduğu, il sağlık müdürlüğüne sürücü belgesi almak için başvurduğu Emniyet 
Teşkilatına ait kuruluş aracılığı ile yapar. İl sağlık müdürlüğü nihai karar 
için kişiyi, kendisine daha önce psiko-teknik değerlendirme yapılan kuruluşa 
gönderir. Ancak, kişiye yapılan psiko-teknik değerlendirme tekrarlanırken İl 
sağlık müdürlüğünden konu ile ilgili bir gözlemci bulundurulur. Kişinin 
psikiyatri uzmanı muayenesi yapılmak üzere, kişi il sağlık müdürlüğünce, bir 
önceki psikiyatri uzmanı muayenesini yapan kuruluş dikkate alınarak, referans 
niteliğinde olabilecek kuruluşa sevk edilir. İkinci psiko-teknik değerlendirme 
ve psikiyatri uzmanı muayene sonucu ile bir önceki arasında farklılık var ise, 
ikinci raporun sonucu geçerli sayılır. 

İtiraz sonucu, ikinci raporun birinci rapordan farklı olması durumunda, durum 
derhal her iki raporun örnekleri ile birlikte ilk başvuru yapılan ilin il sağlık 
müdürlüğüne bildirilir. İl sağlık müdürlüğünce valilik onayı ile her iki raporun 
düzenlenmesinde görev almamış ve sürücülere psiko-teknik değerlendirme ve 
psikiyatrik muayene yapmaya yetkili tercihan kamu kurum ve kuruluşlarında 
görevli bir psikolog ve bir psikiyatri uzmanından oluşan bir komisyon kurulur ve 
raporlar, gerektiğinde sürücünün muayenesi tekrarlanarak, incelenir. İnceleme 
sonucunda eksik veya gerçeğe uygun olmayan rapor veren kişiler hakkında bağlı 
bulundukları mevzuat hükümlerine göre soruşturma açılır. Eksik veya gerçeğe 
uygun olmayan rapor veren sorumlular hakkında Türk Ceza Kanununa göre işlem 
yapılır. Eksik veya gerçeğe uygun rapor vermediği tesbit edilen kişilerin daha 
sonra düzenleyeceği raporların geçersiz sayılacağı için, söz konusu kişiler 
bağlı bulundukları il sağlık müdürlüğünce, il emniyet müdürlüğüne ve Sağlık 
Bakanlığına bildirilir. Sağlık Bakanlığı, bu kişileri belirli aralıklarla tüm il 
sağlık müdürlüklerine düzenleyeceği sirküler ile bildirir.

Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinin, yukarıda 
tanımlanan yetkili kişiler tarafından, ekte yer alan 4 sayılı Cetvelde 
tanımlanan hükümlerin dikkate alınarak düzenlenmesi zorunludur.



Uluslararası Sürücü Belgesi

MADDE 80- Uluslararası sürücü belgesi, sınıflarına uyan araçların sürülebilmesi 
için, ikili veya çok taraflı anlaşmalar uyarınca, uluslararası otomobil 
kurumları tarafından, 1 yıl süre ile verilen ve verildiği ülke dışındakiler için 
geçerli olan sürücü belgesidir.

Uluslararası sürücü belgeleri, ülkemizde “Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu” 
tarafından ve bu Kurumca tespit edilen esas ve usullere göre verilir.



ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sürücü Belgelerinin Düzenlenmesi ve Verilmesi Esasları



Müracaatların Kabulü, Değerlendirilmesi ve Sürücü Belgelerinin Düzenlenmesi Esas 
ve Usulleri

MADDE 81- Müracaatların kabulü, değerlendirilmesi, sürücü kurslarından alınan 
sertifikaların sürücü belgeleri ile değiştirilmesi ve verilmesinde aşağıdaki 
esas ve usuller uygulanır. 

a) Müracaatların kabul ve değerlendirilmesi;

1) Sürücü belgesi talep edenler (Ek:18/A)’da belirtilmiş müracaat formu ile 
gerekli diğer belgeleri daktilo veya sabit kalemle doldurmak suretiyle tescil 
kuruluşuna müracaat ederler.

2) Müracaatlar, sertifika alınan kursun bulunduğu mahaldeki trafik tescil 
kuruluşuna, kurs mahallinde tescil kuruluşu bulunmaması halinde ise, o yerleşim 
biriminin bağlı bulunduğu il ve ilçedeki trafik kuruluşuna yapılır.

3) Sürücü belgesi talep edenler belge almak istedikleri tescil kuruluşunun 
bulunduğu yerde geçici bir süre kalmaları halinde o yerdeki geçici adresi ile 
daha sonra kalacağı sabit iş ve ikametgah adreslerini müracaat formunda 
belirtmek zorundadırlar.

4) Yetkili memurca, formdaki fotoğrafı soğuk mühürle mühürlenir ve bu formun 
beyanlar ile ilgili bölümü sürücü belgesi talep edenler tarafından müracaat 
memurunun önünde imzalanır.

5) Sürücü belgesi talep edenler, tescil kuruluşuna müracaat sırasında;  nüfus 
cüzdanının aslı ile birlikte; Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş ilgili tabip 
veya sağlık kuruluşundan müracaat tarihinden geriye doğru bir yıllık süre içinde 
alınmış sağlık raporunu; yine müracaat tarihinden geriye doğru bir yıllık süre 
içerisinde adli sicilden veya sertifika sahibinin nüfusa kayıtlı olduğu yerin 
Cumhuriyet savcılığından alınan Karayolları Trafik Kanununun 41 inci maddesi (e) 
bendine göre hükümlü olmadıklarına dair belgelerinin ve sürücü sertifikasının 
aslını ibraz etmek zorundadırlar. (Değ.: 18.05.2007-26526)

6) Yetkili memur müracaat formundaki bilgilerin doğruluğunu, ibraz edilen 
belgelerle karşılaştırarak kontrol eder ve müracaat formunun huzurunda 
imzalandığını ve beyanın doğruluğunun kontrol edildiğini belirterek, ilgili 
bölümü tarih koyup kaşe vurarak imzalar.

7) Daha sonra sürücü belgesi talep edene ait müracaat (Ek:19)’da esasları 
gösterilen müracaat kayıt defterine işlenir, sıra numarası ve kayıt tarihi 
müracaat formuna yazılır.

8) Sürücü belgesi talep edenler tarafından müracaat formunda beyan edilen 
bilgiler, aksi sabit oluncaya kadar doğru sayılır.Gerektiğinde bu bilgilerin 
doğruluğu tahkik edilebilir.

Yanlış beyanda bulundukları tespit edilenler hakkında Karayolları Trafik 
Kanununun 42 nci maddesinin (b) bendi uyarınca işlem yapılır.

9) Sürücü belgelerinin tanzimi esnasında; belgenin arka yüzünde bulunan doğum 
yeri/tarihi bölümünden sonraki boşluğa, sürücü kursu kod numarası yazılacaktır 
(Ek:02.11.2000-24218).

10) Zayiinden sürücü belgelerinin tanzimi esnasında; belge no hanesine sürücü 
sicil numarası yazıldıktan sonra, devamına kaçıncı kez zayiinden belge verildiği 
sayı ile yazılacak ve bu kayıt sürücü dosyasına da konulacaktır 
(Ek:02.11.2000-24218). 

b) Sürücü belgelerinin düzenlenmesi ve verilmesi esasları;

1) Belgede yer alan bütün bilgiler tam, okunaklı, silinti ve kazıntı yapılmadan 
yazılır.

Düzeltme sırasında herhangi bir nedenle iptali gerekenler seri numarası 
belirtilerek bir tutanakla tespit edilir.

2) Sürücü belgesi sicil defterine (Ek:29) kaydedilerek sıra esasına göre sicil 
numarası verilir ve bu numara belgeye de yazılır.

3) (Mülga:26.09.2003-25241)

4) Ayrıca, sürücü belgesi ile ilgili gerekli bilgiler usulüne uygun olarak 
bilgisayar ortamına derhal aktarılır.

c) Emniyet Teşkilatı mensuplarında bu şartlar aranmaz.



“K”  Sınıfı Sürücü Aday Belgesi

MADDE 82- A1, A2, F ve G sınıfları hariç sürücü belgelerinden herhangi birini 
almak isteyen sürücü adaylarının karayollarında sürmeyi öğrenmek üzere araç 
kullanabilmeleri için ilgili sürücü kurslarından “Sürücü Aday Belgesi” (Ek:26) 
almaları mecburidir.

Bunun için;

1) Sürücü kurslarında trafik mevzuatı ve kuralları derslerinin tamamının alınmış 
olması,

2) Sürücü kurslarında görevli eğiticilerin (Sürücülüğü öğretecek kişinin) eğitim 
yaptıracağı araç sınıfına uyan ve sürme yetkisi veren sürücü belgesi sahibi 
olmaları,

3) Sürücü adaylarının sürmeyi öğrenecekleri karayolları ve bu yollardaki sürme 
saatleri trafik komisyonlarınca önceden tayin ve tespit edilerek sürücü 
kurslarına bildirilmesi,

Mecburidir.

a) Sürücü aday belgesine;

1) Sürücü kursunun adı,

2) Eğiticinin ve adayın kimlikleri,

3) Eğitimin yapılacağı alan ve karayolunun yeri, adı ve sınırı,

4) Saatli olarak eğitimin yapılacağı süre,

5) Eğiticinin sürücü belgesinin verildiği yer, tarih ve numarası,

Yazılıp, fotoğraflar yapıştırılarak belgeyi veren sürücü kursu tarafından tasdik 
edilir.

b) Eğiticiler, belirtilen yer ve zaman içinde, başlangıcından bitimine kadar, 
eğitimin güven içinde yürütülmesi bakımından gerekli tedbirleri almakla görevli 
ve sorumludurlar.

c) Verilen sürücü aday belgeleri sıra esasına göre (Ek:27/A) defterine 
kaydedilir.



Zayi Edilen Veya Yıpranan Sürücü Belgelerinin Değiştirilmesi

MADDE 83- (Değ.: 18.05.2007-26526) Zayi edilen ve yıpranmış olan sürücü 
belgelerinin yenisinin düzenlenmesi için belge sahibinin dilekçe ile herhangi 
bir tescil kuruluşuna müracaatı üzerine, tescil kuruluşunca; bilgisayar sürücü 
belgesi veri kayıtlarından müracaatın kontrolü yapılır ve herhangi bir sakınca 
bulunmadığı tespit edilirse belgenin yenisi düzenlenerek ilgiliye verilir. 
Ancak, bilgisayar sürücü belgesi veri kayıtlarında bulunmayanlar ile beyan 
edilen bilgilerle ilgili kayıtlar arasında farklılık arz edenlerin durumu, 
ilgili tescil kuruluşuna en seri şekilde sorulmak suretiyle, alınacak cevaba 
göre işlem gerçekleştirilir.



Askeri Araç Sürücülerinin Sınavları ve Belgelerinin Verilmesi

MADDE 84- Er ve erbaş sınıfından askeri araç sürücüsü olacakların sınavlarına ve 
belgelerinin verilmesine ait işlemler Milli Savunma Bakanlığınca yürütülür.

Sürücü adaylarının; sınavlarının yapılmasına, belgelerinin verilmesine, verilen 
belgelerle hangi cins araçların ve nerelerde sürüleceğine, ilgili kuruluşlarla 
yapılacak işbirliği ile askeri birliklerde oluşturulan sınav merkezlerinin 
işleyişine ait esaslar adı geçen Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikte gösterilir.

Verilen bu belgeler, sadece askeri araçlar için ve askerlik süresince 
geçerlidir.



DÖRDÜNCÜ  BÖLÜM

Sürücü Belgelerine Dair Esaslar



Araçların Sürülmesinde Yetki Durumu

MADDE 85- Araçlar; cins veya grubu için geçerli olan sürücü belgeleri ile 
sürülür.

Ancak bunlardan; A1, F, G, ve H Sınıfı Sürücü  Belgeleri ile yalnız  kendi 
sınıflarındaki araçlar,

- A2 Sınıfı Sürücü Belgesi ile A1,

- B Sınıfı Sürücü Belgesi ile F,

- C Sınıfı Sürücü Belgesi ile B ve F,

- D Sınıfı Sürücü Belgesi ile C, B ve F ,

- E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, C,  ve F

sınıfı sürücü belgeleri ile kullanılan araçlar da sürülebilir.

E Sınıfı Sürücü Belgesi sahipleri D Sınıfı Sürücü Belgesi ile sürülen çekici 
türündeki araçları kullanabilmeleri için sürücü kurslarında römorklu veya yarı 
römorklu araçlarla uygulamalı sınava tabi tutulurlar. Bu durum sürücü belgesine 
de  işlenir (Değ.:09.09.1997-23105).

Ancak, E sınıfı sürücü belgesini 28.04.1997 tarihinden önce alanlar, D sınıfı 
sürücü belgesi ile sürülen çekici türündeki araçları kullanabilmeleri için 
ayrıca uygulamalı sınava tabi tutulmazlar. Bu durumda olanlar D sınıfı sürücü 
belgesi ile sürülen çekici türündeki araçları E sınıfı sürücü belgesi ile 
kullanabilirler (Ek.:09.09.1997-23105).



Römork Takarak Araç Kullanma

MADDE 86- B, C ve E Sınıfı Sürücü Belgesi  sahipleri, araçlarına en çok yüklü 
ağırlığı 750 kg.’a kadar olan (750 kg. dahil) olan hafif römorklardan birini 
takıp kullanabilirler.

750 kg.’ı üstündeki  römorkları araçlarına takıp kullanabilmeleri için 
uygulamalı sınavlardan geçirilmiş olmaları ve belgelerine işlenmiş bulunması 
mecburidir.

Uygulamalı sınavlar römorklu takılmış araçla yapılır.



Sürücü Belgelerinin Geçerlilik  Süresi ve Değiştirilmesi

MADDE 87- Sürücü belgelerinden (K) Sınıfı Sürücü Aday Belgesi 6 ay geçerlidir. 
Diğer sürücü belgelerinin İçişleri Bakanlığınca trafik güvenliği nedeniyle, 
gerekli görüldüğünde değiştirilmesi zorunludur.

Geçerli bir mazereti olmaksızın 6 ay içinde sürücü belgelerini değiştirmeyen 
sürücüler araç kullanmaktan men edilir. Değiştirme işlemleri İçişleri 
Bakanlığınca belirlenecek esas ve usullere göre yapılır.



Dış Ülkelerden Alınmış Olan Sürücü Belgeleri

MADDE 88- Türk ve yabancı kişilerin dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri 
ile ülkemizde araç kullanmalarına ve bunların değiştirilmesine ilişkin esaslar 
aşağıda gösterilmiştir.

A) Türk vatandaşları ile ilgili kanunlar ile ikili ve çok taraflı anlaşma 
hükümleri saklı kalmak üzere yabancı kişiler, dış ülkelerden alınmış, cinsi için 
geçerli sürücü belgeleri ile ülkemizde yabancı ve Türk plakalı araçları 
sürebilirler.

Ancak;

Turistler ve geçici bir süre için gelenler dışında herhangi bir iş, hizmet veya 
eğitim amacıyla ülkemizde bulunan yabancıların ise konsolosluk veya noter 
tarafından tercüme edilmiş tasdikli sürücü belgesi örneklerini sürücü belgesi 
ile birlikte yanlarında bulundurmaları mecburidir.

B) Yurda dönüşlerinde Türk vatandaşlarının,

İlgili Kanunlar ile ikili ve çok taraflı anlaşma hükümleri saklı kalmak üzere de 
istekleri halinde yabancıların, dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri, 
eğitim ve sınav şartı aranmadan karşılığı veya dengi olan sürücü belgeleri ile 
değiştirilir.

Ancak, Türk vatandaşları yurda dönüşlerinde 1 yıl içinde sürücü belgelerini 
değiştirmedikleri takdirde, değiştirinceye kadar araç kullanamazlar.

Bu belgeler değiştirilirken;

a) Eğitim ve sınav şartı hariç, sürücü belgesi alacaklar için aranan yaş, sağlık 
ve Karayolları Trafik Kanununda belirtilen, Türk Ceza Kanunundaki belli 
suçlardan hükümlü olmama şartları aynen aranır.

Ancak ikili veya çok taraflı anlaşma hükümleri ile uygulamalar saklı kalmak 
üzere yabancılardan diplomatik muafiyeti olanlar için hiçbir şart aranmadan 
beyanları ile yetinilir. Diğer yabancılar için belgeleri değiştirmekle birlikte 
gerektiğinde Dışişleri Bakanlığı aracılığı ile inceleme ve araştırma 
yapılabilir.

b) Müracaat sırasında gereken işlemler aynen yapılmakla birlikte;

1) Dış ülkelerden alınan sürücü belgesinin aslı ile noterden veya dış 
temsilciliklerimizden alınmış tasdikli tercümesi istenir. Yetkili memurca 
müracaat  formuna kayıt konarak karşılaştırma yapıldıktan sonra aslı ilgiliye 
geri verilir.

2) Geçici olarak alınmış olan yabancı ülke sürücü belgeleri değiştirilmez.

3) Yabancı ülke sürücü belgelerinin tebdil işlemleri Emniyet Genel Müdürlüğünce 
bildirilen “Yabancı Ülke Sürücü Belgelerinin Tebdili için Sınıflarına Göre 
Ülkemizdeki Karşılığını Gösterir Liste” doğrultusunda yürütülür. Listede 
bulunmayanlar, üzerinde kazıntı veya silinti veya açıkça şüphe doğuran iz ve 
belirtiler bulunanlar ile sair sebeplerden dolayı tereddüt edilen yabancı ülke 
sürücü belgelerinin doğruluğunun teyidi ve ülkemizdeki karşılığının tespiti 
için, düzenlendiği ülkedeki temsilciliğimizle İl Valilikleri tarafından doğrudan 
yazışma yapılarak işlem gerçekleştirilir. (Değ.: 18.05.2007-26526)

C) Belgesini değiştirenler bir üst sınıf belge almak isterlerse değiştirme 
işlemi yapılmadan, uygulamalı sınavlara alınırlar.

Bunlardan; C, D ve E sınıfı belge almak isteyenlerden 22 yaşını bitirmiş olma 
şartı aranır. Ancak, üniversitelerin sürücü eğitimi veren yüksekokullarından 
mezun olanlarda bu şart aranmaz.



Adres Değişikliklerini Bildirme ve Sürücü Belgelerini Bulundurma Zorunluluğu

MADDE 89- Sürücü belgesi sahipleri;

a) İkamet adresi değişikliklerini, değişiklik tarihinden itibaren 30 gün içinde 
belgeyi veren tescil kuruluşuna bildirmek,

b) Araç sürerken belgelerini yanlarında bulundurmak ve istendiğinde yetkililere 
göstermek

Zorundadırlar.

İkametgah adresi değişikliğini bildirmeyenler hakkında; Karayolları Trafik 
Kanununun 44 üncü maddesi hükmü uygulanır.



Sürücü Belgelerinin Trafik Zabıtasınca Geri Alınması Halleri İle Şartları

MADDE 90- Sürücü belgeleri, trafik zabıtasınca aşağıdaki hal ve şartlarda geri 
alınır.

a) Sürücünün sağlık durumunda, araç sürmesine engel teşkil edecek bedensel bir 
değişikliğin görülmesi ve bunun bir tutanakla tespiti halinde, sağlık muayenesi 
istenir. Sağlık raporu ile sürücülük yapmasında sakınca görülenlerin belgeleri 
geri alınır.

Bunlardan; sağlık kurulu raporu ile belgelendirmeleri şartıyla, kaybettikleri 
sağlık şartlarını yeniden kazananların sürücü belgeleri geri verilir.

b) Kanunun 48, 51, 118 inci maddeleri ile emrettiği diğer hükümlerinde 
belirtilen hallerde geri alınır.

c) Sürücü belgelerinden;

1) Sahte olduğu,

2) Hile ile alındığı,

3) Şartlarına uygun olmadan verildiği,

Tespit edilenler geri alınır ve ilgililer hakkında adli işlem yapılır.

d) Şartlarına uygun olmadan verilmiş olan sürücü belgelerinin geri alınabilmesi 
için sürücünün bilerek katıldığı bir suç veya kusurunun bulunması şarttır.

İşlemleri yürüten görevlilerden hatalı davranışları tespit edilenler hakkında 
duruma göre adli ve idari işlem yapılır.



Sürücü Belgelerinin Yetkililerce İncelenmek Üzere Geçici Olarak Alınması Halleri 
ve Şartları

MADDE 91- Sürücü belgeleri aşağıdaki esas ve şartlara uyarak Karayolları Trafik 
Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle trafik denetimi için görevli 
kılınanlar ile genel zabıta tarafından incelenmek üzere her zaman geçici olarak 
alınabilir.

1) Durumu bir tutanakla tespit etmek ve ilgiliye alındığına dair bir belge 
vermek şartıyla, sahte olduğundan, hile ile alındığından veya şartlarına uygun 
olarak verilmediğinden şüphe edilen hallerde,

2) İşlem sonunda yerinde derhal geri verilmek şartıyla, geçerlilik durumunu 
inceleme, hüviyet tespiti, suç veya ceza tutanağı düzenleme ve benzeri 
işlemlerin yapıldığı denetlemeler sırasında,

3) Gerekli notların alınıp derhal geri verilmesinin mümkün olmadığı durumlarda, 
en kısa zamanda bitirilmesi şartıyla, belgedeki bilgilerin tutanağa veya rapora 
kaydı için trafik kazalarında.

Yukarıda sayılan durumlar dışında geçerli bir neden olmadan sürücü belgeleri 
ilgililerden geçici olarak da olsa alınamaz.

Belirli zamanlar için incelemeye alınmış olan belgelerin, sahipleri tarafından 
zamanında geri alınmaması halleri, bir tutanakla tespit edilir ve ilgililere 
duyurulur.

Sürücü belgesi sahiplerinin ölmeleri halinde;

1)Trafik kazası veya adli bir olay neticesinde öldükleri tespit edilenler, 
yetkili zabıtaca sürücü belgesinin verildiği tescil kuruluşuna,

2) Birinci bendin dışında herhangi bir nedenle öldükleri tespit edilenler ise, 
belediyeler ve köy muhtarları tarafından en yakın zabıtaya, zabıtaca da sürücü 
belgesinin verildiği tescil kuruluşuna,

Sürücü belgelerinin iptali için yazılı bilgi verilir ve sürücü belgelerinin 
verildiği tescil kuruluşunca da sürücü belgesi ve dosyası işlemden kaldırılır.



BEŞİNCİ BÖLÜM

Sürücü Belgelerine Ait Diğer Hükümler



Yabancı Kişilerin Türkiye’de Tescilli Araçları Kullanma Yetkisi

MADDE 92- Türkiyede görevli olarak bulunan diplomatik muafiyete haiz kişiler, 
yabancı teknik ve idari personel ile ikamet tezkeresi ile ikamet eden yabancı 
uyruklular ve haymatlozların yabancı ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri bu 
Yönetmeliğin 88 inci maddesindeki esaslara göre karşılığı olan sürücü belgesi 
ile değiştirilmekle birlikte, bu kişiler Türkiyede tescil edilmiş taşıtları bir 
kazanç karşılığı veya ticari amaçla süremezler.



Sürücü Belgelerinin Şekil ve Muhteviyatı

MADDE 93- Bu Yönetmelikte (Ek:28)’de gösterilen sürücü belgesinin şekil ve 
muhteviyatı gerekli ve mecbur görülmesi halinde İçişleri Bakanlığınca 
değiştirilebilir.





ALTINCI KISIM

Trafik Kuralları



BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Kurallar



Karayollarında Trafiğin Akışı ve Karayolunun Kullanılması

MADDE 94- Karayollarında trafik sağdan akar.

Aksine bir hüküm veya işaret bulunmadıkça karayollarında;

A) Araç sürücüleri;

a) Araçlarını durumun elverdiği oranda gidiş yönüne göre yolun en sağından, yol 
çok şeritli ise trafik durumuna göre hızının gerektirdiği şeritten sürmek,

b) Şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritte sürülen araçların güvenle 
geçişlerini  beklemek,

c) Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek,

d) Gidişe ayrılan yol bölümünün en son şeridini sürekli işgal etmemek,

e) İki yönlü dört veya daha fazla şeritli yollarda, motosiklet, otomobil, 
kamyonet, minibüs ve otobüs dışındaki araçları sürenler, geçme ve dönme dışında 
en sağ şeridi izlemek,

Zorundadırlar.

Sürücülerin;

f) Geçme, dönme, duraklama, durma ve parketme gibi mecburi haller dışında şerit 
değiştirmeleri,

g) İki şeridi birden kullanmaları,

h) Kavşaklara yaklaşırken; yerleşim yerlerinde 30, yerleşim yerleri dışında 150 
metre mesafe içinde ve kavşaklarda şerit değiştirmeleri,

ı) Araçlarının cinsine ve hızına uygun olmayan şeritten gitmeleri,

j) İşaret vermeden şerit değiştirmeleri,

k) Bölünmüş yollarda karşı yöndeki trafik için ayrılan yol bölümüne girmeleri,

l) Dört veya daha fazla şeritli ve iki yönlü yollarda, karşı yöndeki trafik için 
ayrılan yol bölümüne girmeleri,

m) İki yönlü ve üç  şeritli yollarda en sol şeride girmeleri,

Yasaktır.

B) Hayvan sürücüleri;

Bu Yönetmeliğin 95 inci maddesinde sayılan hal ve şartlara uygun olarak 
hayvanları ve  hayvan sürülerini yolun en sağından, en az genişlik işgal ederek 
ve imkanlar ölçüsünde taşıt yolu dışından sürmek,

C) Yayalar;

Bu Yönetmeliğin 95 inci  maddesinde sayılan hal ve şartlar dışında;

a) Taşıt yolu bitişiğindeki ve yakınındaki yaya yolu, banket ve alanlarda 
yürümek, buralarda ve mecburi hallerde taşıt yolunda yürüme halinde bu 
Yönetmeliğin 138 ncı maddesindeki şartlara uymak (Değ.:09.09.1997-23105),

b) Taşıt yolunun karşı tarafına; yaya ve okul geçitleri ile kavşak giriş ve 
çıkışlarından, bunların bulunmadığı yerlerde ise, şartlarına uyulmak suretiyle 
taşıt yolunun uygun kısımlarından geçmek,

c) Yaya ve okul geçitlerinden geçerken, geçidin sağ bölümünden yürümek,

Zorundadırlar.





Trafik İşaretlerine Uyma

MADDE 95-  Araç ve hayvan sürücüleri ile yayalar yolu kullanırken;

a) Trafiği düzenleme ve denetlemeye yetkili üniformalı veya özel işaret taşıyan 
görevlilerin uyarı ve işaretlerine,

b) Işıklı ve sesli trafik işaretlerine,

c) Trafik işaret levhaları, tertipleri ve yer işaretlemelerine,

d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olarak Karayolları Trafik Kanununda ve 
Karayolları Trafik Yönetmeliğinde gösterilen diğer kural, yasak,  zorunluluk ve 
yükümlülüklere ,

Uymak zorundadırlar.

Bunlara uymadaki öncelik yukarıda yapılan sıralamaya göredir.



Trafiğin Yönetimi

MADDE 96- Trafiğin yönetimine dair esas ve usuller aşağıda gösterilmiştir.

a) Görevli kişilerin trafiği yönetme hareketleri;

1) Görevli kişinin bir kolunu dik olarak yukarıya kaldırması; yeterli güvenlikte 
duramayacak sürücüler ile kavşağa yeni girmiş olan ve kavşak içinde bulunan 
sürücüler dışında, tüm karayolunu kullananlar için DUR  emridir.

2) Görevli kişinin kolunu veya kollarını yatay olarak yana uzatması; kol veya 
kolların belirttiği doğrultuyu kesen yönlerden (ön ve arka tarafından) gelenler 
için DUR emridir.

Bu hareket aynı zamanda; kol veya kolların uzatıldığı doğrultudan gelenlerin 
ilerleyebileceğini gösterir.

Görevli kişi işaretini yaptıktan sonra kollarını indirebilir. Kol veya kolların 
indirilmiş olması evvelce verilmiş olan emri değiştirmez.

3) Görevli kişinin kırmızı ışığı sallaması, ışığı yönelttiği doğrultudaki 
karayolunu kullananlar için DUR emridir.

4) Görevli kişinin trafiği yönetme hareketlerine yardımcı olmak üzere; kısa 
sesli tek veya fasılalı düdük çalması uyarma, uzun sesli tek veya fasılalı düdük 
çalması DUR emridir.

b) Görevli kişiler;

1) Mecburiyet olmadıkça, ışıklı işaretlerle yönetilmekte olan kavşaklarda 
yönetime müdahale etmemeye,

2) Yeşil ışıkta, ilerlemekte olan veya kavşaklara girmek üzere bulunan araçları 
ani işaretlerle durdurmamaya,

3) Kural, kısıtlama ve yasaklamalara aykırı uygulamalara imkan tanımamaya,

özen göstermek zorundadırlar.



İKİNCİ BÖLÜM

Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler İle Alkollü İçkilerin Etkisiyle Araç Sürme 
Yasağı



Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler İle Alkollü İçkilerin Etkisinde Araç Sürme 
Yasağı

MADDE 97- Uyuşturucu, uyutucu ve keyif verici gibi özelliklere sahip doğal ve 
sentetik psikotrop maddeleri almış olanlar ile alkollü içki almış olması 
nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç 
sürmeleri yasaktır.

Bunlardan uyuşturucu, uyutucu veya keyif verici gibi doğal veya sentetik 
psikotrop madde almış olarak araç kullandığı tespit edilenler, almış oldukları 
maddelerin cins, miktar ve etki derecelerine bakılmaksızın araç kullanmaktan men 
edilirler ve haklarında Trafik Kanununun 48 inci maddesine ve ayrıca Türk Ceza 
Kanununun ilgili maddelerine göre işlem yapılır.

Uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içki almak suretiyle araç 
kullanan sürücülerin tespit veya teşhisinde aşağıdaki esas ve usuller uygulanır.

a) (Değ.: 18.05.2007-26526) Uyuşturucu veya keyif verici madde almış olanların 
tespiti esasları;

1) Herhangi bir uyuşturucu, uyutucu veya keyif verici ve benzeri özelliklere 
sahip psikotrop madde almak suretiyle araç kullandığı şüphesi uyanan sürücülerin 
durumları teknik cihaz kullanılmak suretiyle tespit edilir. Teknik cihaz 
bulunmaması halinde bu sürücüler, tıbbi yönden incelenmek, kan veya idrar 
analizleri yapılmak üzere, adli tıp kurumu olan yerlerde bu kuruma, olmayan 
yerlerde ise Sağlık Bakanlığına bağlı tahlil yapabilecek teknik ve tıbbi 
imkânlara sahip olan sağlık kuruluşlarına olay anından itibaren en geç 24 saat 
içerisinde Cumhuriyet savcılıkları aracılığı ile sevk edilir.

2) Bu sürücülerin kan veya idrar tahlilini yaptırmak üzere yukarıdaki yerlere 
bizzat sevkinin mümkün olmaması halinde; olay anından itibaren en geç 24 saat 
içerisinde Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş özel ya da resmi bir sağlık 
kuruluşuna usulüne uygun olarak aldırılacak kan veya idrar örneği, adli tıp 
kurumu olan yerlerde bu kuruma, olmayan yerlerde ise Sağlık Bakanlığına bağlı 
tahlil yapabilecek teknik ve tıbbi imkânlara sahip olan sağlık kuruluşlarına 
gönderilerek durum tespit ettirilir.

b) Alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı;

1) Taksi veya dolmuş otomobil, minibüs, otobüs, kamyon, çekici gibi araçlarla 
kamu hizmeti, yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücüler ile resmi araç 
sürücüleri alkollü içki kullanmış olarak bu araçları süremezler.

2) Alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç 
sürücülerinden kanlarındaki alkol miktarı 0.50 promilin üstünde olanlar araç 
kullanamazlar.

c) (Değ.: 18.05.2007-26526) Alkollü içki almış sürücülerin ve kanlarındaki alkol 
miktarının tespiti esasları;

1) Alkollü olarak araç kullandığından şüphe edilen sürücüler; alkol tespitine 
ilişkin tarih, saat ve ölçüm sonucu ile cihaza ait seri numarasını gösterir 
çıktı verebilen ve kalibrasyon ayarı yapılmış teknik cihazlar kullanılarak 
trafik zabıtası tarafından kontrol edilir.

2) Trafik kazalarında kazaya karışan sürücülerin alkol durumları, kaza tespit 
tutanağını tanzim eden görevlilerce, bu bendin (1) numaralı alt bendindeki 
özelliklere sahip teknik cihazlarla olay yerinde tespit edilerek, kaza tespit 
tutanağına yazılır.

3) Yaralanmalı ve ölümle sonuçlanan trafik kazalarında; yaralının durumunun 
aciliyeti gibi sebeplerle teknik cihazla ölçümün mümkün olmaması halinde; bu 
sürücülerin sevk edildikleri sağlık kuruluşlarınca kan almak suretiyle alkol 
tespitleri yapılır. Sevk edilen sağlık kuruluşunun kan üzerinden tahlil 
yapabilecek tıbbi ve teknik imkânlara sahip olmaması halinde; bu kuruluşlarca 
alınan kan örnekleri adli tıp kurumu olan yerlerde bu kuruma, olmayan yerlerde 
kan üzerinden tahlil yapabilecek tıbbi ve teknik imkânlara sahip Sağlık 
Bakanlığına bağlı resmi sağlık kuruluşularına gönderilerek alkol tespiti 
yaptırılır.

4) Bu bendin (1) numaralı alt bendinde belirtilen teknik özelliklere sahip 
olmayan cihazlarla yapılan ölçümlere vaki itirazlar ile mütecaviz davranışlarda 
bulunulması veya cihazla ölçüme mukavemet gösterilmesi gibi durumlarda; 
sürücüler adli tıp kurumu, adli tabiplik veya Sağlık Bakanlığına bağlı resmi 
sağlık kuruluşlarına olay anından itibaren en geç iki saat içerisinde sevk 
edilerek (1) numaralı alt bentte belirtilen teknik özelliklere sahip teknik 
cihazın özelliklerine eşdeğer özelliklerdeki teknik cihazlarla veya kan aldırmak 
suretiyle alkol tespitleri yaptırılır. Yapılan tespitin değerlendirilmesinde; 
tespiti yapan kurum/kuruluş tarafından olay anından tespit yapıldığı ana kadar 
geçen süre de göz önünde bulundurularak sonuç belirlenir ve çıkan sonuca göre 
yasal işlem gerçekleştirilir.

5) Kandaki alkol miktarının teknik cihazlarla ve kan alınarak laboratuvarda 
tespit imkânlarının bulunmadığı hallerde, alkollü olarak araç kullandığından 
şüphe edilen sürücüler en yakın resmi sağlık kuruluşuna sevk edilerek, kurum 
hekimi tarafından alkol muayenesinden geçirilirler.

6) Yapılan tespit sonucunda belirlenen limitlerin üzerinde alkollü içki aldığı 
belirlenen sürücülerin Karayolları Trafik Kanununun 48 inci maddesine göre,  
birinci defada 6 ay, ikinci defada da 2 yıl süreyle sürücü belgeleri geçici 
olarak geri alınır. İkinci defa geri alma süresi sonunda sürücü, sürücü 
davranışı geliştirme eğitimine tabi tutulur ve başarılı olması halinde belgesi 
iade edilir. Üçüncü defa ve fazlasında ise, bu sürücüler, 6 aya kadar hafif 
hapis cezası ile cezalandırılırlar ve belgeleri 5 yıl süre ile geri alınarak 
psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulurlar; bu 
süre sonunda yapılacak psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi 
neticesinde belgesinin iadesinde sakınca bulunmayanlara sürücü belgesi iade 
edilir. Muayene sonucunda sürücü belgesinin iade edilmesinde sakınca 
bulunanlara  ise sürücü belgesi verilmez.

Alkollü olarak ölümlü ya da yaralamalı trafik kazasına neden olunması halinde 
ağır kusurun varlığı kabul edilir.

Bu madde hükümlerine uymayanlara, Karayolları Trafik Kanununun 48 inci maddesine 
göre işlem yapılır.



ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Araç Kullanma Sürelerine Uyma Mecburiyeti ve Denetleme Esasları



Araç Kullanma ve Dinlenme Sürelerine Uyma Mecburiyeti ve Denetleme Esasları

MADDE 98- (Başlığıyla birlikte değişik: 02.09.2004-25571)

Araç Kullanma ve dinlenme sürelerine uyma mecburiyeti ve denetleme esaslarında 
uyulacak usuller aşağıda gösterilmiştir:

A) Ticari amaçla yük taşımacılığı yapan ve azami ağırlığı 3,5 tonu geçen 
araçların şoförleri ile ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapan ve taşıma 
kapasitesi şoförü dahil 9 kişiyi geçen araçların şoförlerinin 24 saatlik 
herhangi bir süre içinde; toplam olarak 9 saatten ve devamlı olarak 4,5 saatten 
fazla araç sürmeleri yasaktır.

Bu şoförler en fazla 6 günlük araç kullanma süresinden sonra 1 günlük hafta 
tatilini kullanmak zorundadırlar. Hafta tatili en az 24 saattir. Düzenli 
seferler haricindeki uluslararası yolcu taşımacılığı söz konusu olduğunda 
şoförler 12 gün süreyle araç kullanabilirler, araç kullanma süresinden sonra 2 
günlük hafta tatilini kullanmak zorundadırlar. Birleşik 2 hafta içinde toplam 
araç kullanma süresi 90 saati aşamaz.

Bu şoförler sürekli 4,5 saatlik araç kullanma süresi sonunda, eğer istirahata 
çekilmiyor ise en az 45 dakika mola almaları mecburidir. Bu molalar sürekli 4,5 
saatlik araç kullanma süreleri içerisinde en az 15 dakikalık molalar şeklinde de 
kullanılabilir.

Bu molalar süresince şoförler başka bir işle meşgul olamazlar. Hareket halindeki 
bir araçta, feribotta veya trendeki bekleme süresi ile araç kullanılmadan geçen 
süre, başka iş olarak addedilemez. Alınan molalar günlük dinlenme süresi olarak 
sayılmaz.

Şoförler her 24 saat içerisinde 11 saat kesintisiz dinlenecektir. Bu süre, biri 
en az 8 saat kesintisiz olmak üzere iki veya üç ayrı süre halinde 
kullanılabilir. Ve bu durumda günlük dinlenme süresi 1 saat daha eklenerek 12 
saate çıkartılır. 11 saatlik kesintisiz günlük dinlenme süresi haftada 3 defadan 
fazla olmamak üzere en az 9 saate indirilebilir. Aracın en az iki şoförle 
kullanılması durumunda her 30 saatlik sürede her bir şoför en az 8 saat 
kesintisiz olarak dinlenecektir. Günlük dinlenme süresi, yataklı ve 
yapılışlarında özel dinlenme yeri olan araçlar ile şoförün rahat uyuyabileceği 
şekilde bölümleri bulunan araçlarda, araçlar park yerinde, garajda veya yerleşim 
yerleri dışındaki karayollarında platform dışında park edip gerekli tedbirler 
alınarak geçirilebilir.

Bu şoförlerin araçlarının feribotla veya trenle taşınması durumunda günlük 
dinlenme süreleri bir kez olmak üzere kesintiye uğrayabilir. Günlük dinlenme 
süresinin iki bölümü arasındaki süre mümkün olduğunca kısa olmalıdır ve gümrük 
işlemleri de dahil gemiye, feribota binmeden önce veya indikten sonra 1 saati 
aşamaz. Bu şekilde kesintiye uğrayan dinlenme süresi 2 saat uzatılır.

B) Yük ve yolcu taşıması yapan araç işletenleri ile bu araçları sürenlerden;

a) Araç işletenlerinin;

1) Otobüs, kamyon ve çekici araçlarında takoğraf cihazı bulundurmaları ve 
bunların işler durumda olmalarını sağlamaları,

2) Araçlarına ait takoğraf kayıtlarını, kayıt tarihinden itibaren 1 ay süreyle 
araçlarda, 5 yıl süreyle de işyerlerinde, işyeri yoksa araçlarında muhafaza 
etmeleri veya ettirmeleri,

3) Trafiğe çıkardıkları taşıtların cins ve plakalarını, şoförlerin kimler 
olduğunu, işe çıkış yer, gün ve saati ile gidilecek yeri kaydettikleri bir 
defter veya liste düzenleyerek kayıtlarını tutmaları,

4) Yük ve yolcu nakliyatı yapan kuruluş yetkililerinin şoförlerin çalışma 
sürelerini ve bu süre içerisindeki kural dışı hareketlerini izlemeleri ve 
kuralları ihlal etmeyi itiyat haline getiren şoförleri eğitmeleri ve bu konuda 
önleyici tedbirler almaları,

5) Şehirlerarası yük ve yolcu nakliyatı yapan araçlarda, bu Yönetmeliğin 
öngörmüş olduğu çalışma ve dinlenme sürelerini göz önünde bulundurmak suretiyle, 
şoförlerin gideceği yer ve güzergahları dikkate almaları ve buna göre 
uğrayacağı, il, ilçe veya durak yerlerinde yedek şoförleri hazır bulundurmaları,

zorunludur.

b) Taşıt şoförlerinin;

1) Mesleki Yeterlilik Belgesi alarak araç sürmeleri,

2) Zorunlu olduğu halde takoğrafı bulunmayan veya takoğrafları işler durumda 
olmayan taşıtları trafiğe çıkarmamaları,

3) Araçlara ait takoğraf kayıtlarını kayıt tarihinden itibaren 1 ay süreyle 
araçlarında muhafaza etmeleri,

zorunludur.

Bu şoförlerle ilgili yapılan kontroller, yıllık çalışma günlerinin en az % 1’ini 
kapsamalıdır. Bu kontrollerin en az % 15’i yol kenarında, % 25’i ise ilgili ve 
yetkililerce işverenin müştemilatında yapılır. Kontrollerde; günlük araç 
kullanma süreleri, molalar, haftalık ve günlük dinlenme süreleri, kayıtlarda 
düzensizlik belirtileri, önceki kayıtlar, takoğraf cihazının doğru çalışıp 
çalışmadığı kontrol edilir.

Ayrıca, ilgili ve yetkililerce işyeri müştemilatında yapılan kontrollerde 
haftalık dinlenme süreleri ve bu süreler arasındaki araç kullanma süreleri, iki 
haftalık araç kullanma süre sınırlaması, indirilen günlük veya haftalık dinlenme 
sürelerinin telafi edilip edilmediği, kayıt belgelerinin kullanılıp 
kullanılmadığı, şoförün çalışma saatlerinin organize edilip edilmediği de 
kontrol edilecektir. Yetkili makamların talebi üzerine gerekli dokümanların 
teslim edilmesi ile yapılan kontroller de, müştemilatta yapılan kontrol sayılır.

Şoförlerin araç kullanma, mola ve dinlenme saatleri ile denetim prosedürlerine 
ilişkin formlar İçişleri Bakanlığı ve Ulaştırma Bakanlığınca belirlenir.



Takoğraf Cihazı ile Sürücü Çalışma Belgesi Bulundurma ve Kullanma Zorunluluğu

MADDE 99- (Başlığıyla birlikte değişik: 02.11.2000-24218)

Takoğraf cihazı ile sürücü çalışma belgelerinin hangi cins taşıtlarda 
bulundurulacağına ve kullanılacağına dair esaslar aşağıda gösterilmiştir.

a) Takoğraf cihazları

1) Takoğraf cihazları; nitelikleri, fonksiyonları ve teknik özellikleri İçişleri 
Bakanlığının uygun görüşü alınmak üzere Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca 
hazırlanacak teknik  şartnameye uygun, mekanik, elektronik veya elektro mekanik 
olarak imal veya ithal edilir.

2) Takoğraf cihazlarının, şehirlerarası yük veya yolcu nakliyatı yapan otobüs, 
kamyon ve çekicilerde kullanılır durumda bulundurulması ve kullanılması 
zorunludur.

3) Takoğraf cihazı takılan her taşıtın işleten ve sürücüsü, takıldığı tarihten 
itibaren bu cihazları kullanılır durumda bulundurmak zorundadır.

4) Şehiriçi ve belediye mücavir alanı içerisinde yolcu ve yük nakliyatı yapan 
otobüs, kamyon ve çekici türündeki taşıtlarda takoğraf cihazı bulundurma 
mecburiyeti aranmaz.

5) 1984 ve daha önceki yıllarda üretilen araçlarda takoğraf cihazı bulundurma ve 
kullanma mecburiyeti aranmaz. Ancak, bu araçların şehirlerarası yük ve yolcu 
taşımacılığında kullanılması halinde, takoğraf cihazının yerine sürücü çalışma 
belgesinin bulundurulması ve kullanılması zorunludur. 

6) Takoğraf cihazı bulundurulması ve kullanılması zorunlu olan araçlardan, resmi 
taşıt olarak tescil edilmiş ve edilecek olanlarda takoğraf cihazı bulundurma ve 
kullanma zorunluluğu aranmaz.

b) Sürücü çalışma belgesi

Sürücü çalışma belgesi, ciltli, cebe sığacak büyüklükte ve 1 yıllık araç 
kullanma sürelerinin işlenebileceği hacimde olacak şekilde Maliye Bakanlığınca 
bastırılır. Bu belgelerin dağıtımı Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu 
tarafından gerçekleştirilir.

Sürücü çalışma belgeleri, isteklinin esnaf siciline veya ilgili esnaf kuruluşuna 
kayıtlı olduğunu ispat etmesi şartıyla, ikametgahının veya işyerinin bulunduğu 
yerdeki trafik tescil kuruluşunca verilir. Bu belgelerin zayi edilmesi halinde 
aynı yolla yenisi düzenlenir.

Ticari amaçla şehiriçi ve belediye mücavir alanı içerisinde yük ve yolcu 
nakliyatı yapan araç sürücülerinden, sürücü çalışma belgesi aranmaz.

c) Hız sınırlayıcı cihaz (Ek. Tarihi: 11.04.2003-25076)

N3 sınıfı kamyon ve çekiciler ile azami ağırlığı 10 tonu geçen M3 sınıfı 
otobüslerde hız sınırlayıcı cihaz bulundurulması ve kullanılması zorunludur. Bu 
Yönetmelik hükmü aşağıda belirtilen motorlu araçları kapsamaz.

1) Kamu düzeninden sorumlu emniyet-jandarma teşkilatı, silahlı kuvvetler, sivil 
savunma, yangın ve diğer acil servis hizmetlerinde kullanılan motorlu araçlar,

2) Yapısı itibariyle 100 km/s’ten  fazla hız yapamayan M3 sınıfı otobüsler ile 
85 km/s’i aşmayan N3 sınıfı araçlar,

3) Karayolunda bilimsel amaçlı deney yapmak üzere kullanılan motorlu araçlar,

4) Şehir içinde sadece kamu hizmetinde kullanılan motorlu araçlar,

Hız sınırlayıcı cihazların durum ve nitelikleri Yönetmelik ekinde yer alan 1 
Sayılı Cetvelde gösterilmiştir. Bu madde kapsamındaki araçlara takılacak hız 
sınırlayıcı cihazların hangi modeldeki araçları kapsayacağı konusu ile 
uygulamaya hangi tarihten itibaren başlanacağı hususu İçişleri Bakanlığınca 
belirlenir.



DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Hız Kuralları



Hız sınırları

MADDE 100- Karayolları Trafik Kanununda ve Yönetmeliğinde yazılı kayıt ve 
şartlar dışında ve aksine bir işaret bulunmadıkça yerleşim yeri dışındaki devlet 
ve il yollarında 90 km/s, otoyollarda 120 km/s hızı geçmemek kayıt ve şartları 
ile şehiriçi ve şehirlerarası römorksuz taşıt cinsleri için saatteki en çok hız 
sınırları aşağıda gösterilmiştir.



ARAÇ CİNSİ  YERLEŞİM 
YERİ  YERLEŞİM YERİ  OTOYOLDA

İÇİNDE  DIŞINDA

Otomobil, M1, M1G (Değ:05.07.2003-25159)  
50  90  120 

Otobüs,  
50  80  100

Minibüs, kamyon, kamyonet

ve N1G sınıfı araçlarda (Değ:26.09.2003-25241)  
50  80  90

Arazi taşıtlarında ve motosikletlerde,  
50  70  80 

Tehlikeli madde taşıyan araçlar ve özel 

yük taşıma izin belgesi veya özel izin belgesi 

ile karayoluna çıkan araçlarda (Belgelerinde aksine 

bir hüküm yoksa),  
30  50  60

Motorlu ve motorsuz bisikletlerde,  
30  50  -

Lastik tekerlekli traktörler, arızalı bir aracı çeken 

araçlar ve iş makinelerinde,  
20  20  - 

Kilometredir.



Hız sınırlayıcı cihaz bulundurma ve kullanma zorunluluğu olan araçlarda; yol 
ayrımı yapılmaksızın M3 sınıfı otobüslerde hız sınırı ayarlaması 100 km/s, N3 
sınıfı kamyon ve çekicilerde ise 85 km/s olacaktır. Bu araçlar şehir içi 
yollarda ise, diğer araçların tabi olduğu azami hız sınırlarına uymak 
zorundadırlar. (Ek.: 11.04.2003-25076)

Zorunlu haller dışında şehirlerarası karayolunu kullanan motorlu araçlarda araç 
cinsi gözetilmeksizin asgari hız sınırı 15 km/s, otoyollarda ise 40 km/s’tir. 
(Değ.:02.11.2000-24218)

Tehlikeli madde taşımaya mahsus olup, boş olarak trafiğe çıkan araçlar yukarıda 
belirtilen kendi sınıfına giren araçlara ait hızla sürülebilirler.

Römorklu veya yarı römorklu araçlarda (Römork takmış LTT hariç) en çok hız 
sınırı aynı cins römorksuz araçlara ait en çok hız sınırından saatte 10 km. daha 
düşüktür.

Servis freni bozuk araçları çeken araçlar saatte 15 km.’nin üstünde bir hızla 
sürülemez.

İçişleri Bakanlığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının uygun görüşünü alarak 
otoyollarda otomobiller için hız sınırını 20 km/s artırmaya yetkilidir.



Hız  Sınırlarına Uyma ve Hızın Gerekli Şartlara Uygunluğunu Sağlama

MADDE 101- Sürücüler aksine bir karar alınıp işaretlenmemişse bu Yönetmeliğin 
100 üncü maddesinde belirtilen hız sınırlarını aşmamak zorundadırlar.

Araç sürülürken yapılan hız, radar ve benzeri teknik cihazlarla ölçülebileceği 
gibi kronometre veya değişik usullerle de ölçülerek tespit edilebilir.

Geçme sırasında, geçme kuralının mecbur kıldığı şartlar dolayısıyla, bu 
Yönetmeliğin aynı cins taşıtlar için tayin ettiği hız sınırlarını aşan taşıt 
sürücülerine Karayolları Trafik Kanununun 51 inci maddesine göre işlem yapılmaz.

Çeşitli araç cinslerine göre bu Yönetmeliğin öngörmüş olduğu azami hız 
sınırlarını, %10 nispetinde aştığı kontroller sırasında tespit edilen 
sürücülere, Karayolları Trafik Kanununun 51 inci maddesine göre işlem yapılmaz.

Yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşlar tarafından yol ve trafik durumu 
dikkate alınarak hız sınırlarının azami haddini belirten trafik işaret 
levhalarının bulunduğu yerlerde, tayin edilmiş olan hız sınırında seyreden taşıt 
sürücüleri hakkında da Karayolları Trafik Kanununun 51 inci maddesine göre işlem 
yapılmaz.

Hız tahdidini belirleyen aksine bir işaret bulunmayan yerleşim birimleri içinden 
veya civarından geçen şehirdışı karayollarının bu kesimlerinde, can ve mal 
güvenliği açısından, karşıdan karşıya geçişler bir fiziki engelle yasaklanmış 
veya alt ve üst geçitlerle belirlenmiş ise ve hız yapmak yaya ve taşıt trafiği 
açısından bir engel teşkil etmiyorsa, taşıt sürücüleri yol ve trafik durumunu 
dikkate alarak yönetmeliğin kendilerine tayin etmiş olduğu azami hız sınırları 
içerisinde seyredebilirler.

Hız sınırlarını ölçen cihazların yerini tesbit veya sürücüleri ikaz edici her 
türlü cihazın imal ve ithali ile araçlarda bulundurulması yasaktır.

Hızın Gerekli Şartlara Uygunluğunu Sağlama;

Sürücüler,

a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, 
dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya ve hemzemin geçitlerine, tünellere, dar 
köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını 
azaltmak,

b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve 
trafik durumunun getirdiği şartlara uydurmak,

c) Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirtilen durumları göz önünde 
tutarak güvenli bir mesafe bırakmak,

d) Kol ve grup halinde araç kullananlar önlerinde giden araçları, aracın cinsi 
itibariyle  bu Yönetmeliğin 100 üncü maddesinde tesbit edilen yapabilecekleri 
azami hızlarının yarısı kadar metreden az olmayacak mesafeden  takip etmek,

Zorundadırlar.

Bu madde hükümlerine uymayanlara, Kanunun 51 inci maddesine göre işlem yapılır.



BEŞİNCİ BÖLÜM

Sürücülerin Uyacağı Diğer Kurallar



Dönüşler (Doğrultu Değiştirme)

MADDE 102- Aksine bir işaret yoksa dönüş yaparak doğrultu değiştirecek olan araç 
sürücüleri;

a) Sağa dönüşlerde;

1) Dönüş işareti vermeye,

2) Sağ şeride veya işaretlerle dönüş izni verilen şeride girmeye,

3) Hızını azaltmaya,

4) Dar bir kavisle dönmeye (Değ.:02.11.2000-24218),

5) Dönüş sırasında varsa kurallara uygun olarak karşıya geçen yayalara ve 
bisiklet yolundaki bisikletlilere geçiş hakkı vermeye,

6) Dönülen karayolunun gidiş şeridine veya gidişe ayrılmış en sağ şeridine 
girmeye (Ek: 02.11.2000-24218),

b) Sola dönüşlerde;

1) Dönüş işareti vermeye,

2) Çok şeritli yollarda gidişe ayrılan şeritlerden en soldaki şeride, iki 
şeritli ve iki yönlü karayollarında sağ şeridin soluna yanaşmaya,

3) Hızını azaltmaya,

4) Kavşağa geldiğinde varsa kurallara uygun olarak karşıya geçen yayalara geçiş 
hakkını vermeye,

5) Dönüşe başlamadan sağdan gelen taşıtlara ilk geçiş hakkını vermeye 
(Ek:02.11.2000-24218),

6) Döneceği yolun gidişe ayrılan kısmına girmek üzere, arkadan gelen ve sola 
dönecek diğer araçları engellememek için dönüşü geniş kavisle yapmaya,

7) Dönüş sırasında karşı yönden gelen ve emniyetle duramayacak kadar yaklaşmış 
olan araçların geçmesini beklemeye,

8) Döneceği yolun çok şeritli olması halinde en sağ şerit dışındaki uygun bir 
şeritten kavşağı terk etmeye,

9) Döndüğü yola girdikten sonra en kısa sürede  trafiği tehlikeye düşürmeden sağ 
şeride veya hızının gerektirdiği şeride girmeye,

c) Dönel kavşaklardaki dönüşlerde;

Dönel kavşaklarda da sağa ve sola dönüş kurallarına aynen uymakla  birlikte,

1) Sola veya geriye dönecek ise orta adaya bitişik şeritten kavşağa girmeye,

2) Dönel kavşakta geriye dönecek ise orta adaya bitişik şeritte dönüşe geçmeye,

3) Orta ada etrafında dönerken, kavşak çıkışında bulunan ve uygun mesafede 
olmayan bir karayoluna veya geçiş yoluna girmek istemesi hali dışında, şeridini 
muhafaza etmeye, 

Mecburdurlar .

Dönüş sırasında araç sürücüleri; yaya ve bisikletler için yeşil ışık yanmakta 
iken; yaya geçidinden ve bisiklet yolundan geçen yoksa veya yayalar uzakta 
iseler, yayaların ve bisikletlerin  geçiş haklarını  engellememek şartıyla, 
dönüşlerine devam edebilirler.

Gidişe ayrılan birden fazla şeridi bulunan yollarda; en sağ veya sol şeride 
bitişik şerit veya şeritlerden işaretlenmek suretiyle sağa veya sola dönüşlere 
izin verilebilir.



Geçme Kuralları

MADDE 103- Geçmede aşağıdaki  kurallar uygulanır.

a) Sürücüler önlerinde giden bir aracı geçmeleri için;

1) Arkasından gelen bir başka sürücünün kendisini geçmeye başlamamış olması,

2) Önünde giden sürücünün bir başka aracı geçme niyetini belirten uyarma 
işaretini vermemiş bulunması,

3) Geçeceği aracın hızıyla geçme esnasındaki kendi hızını da dikkate alarak, iki 
yönlü yollarda karşıdan gelen trafik dahil, yolu kullananların tümü için tehlike 
veya engel yaratmadan geçmek için kullanacağı şeridin yeteri kadar ilerisinin 
görüşe açık ve boş olması,

4) Geçişin, geçilen araçlar için bir güçlük yaratmayacak şekilde ve araçlarının 
bu geçişe uygun durumda bulunması,

Mecburidir.

b) Geçme, geçilecek aracın solundaki şeritten yapılır.

Geçecek aracın sürücüsü;

1) Geçilecek araç sürücüsünü ses cihazı ile veya kısa ve uzun hüzmeli farlarını 
ardarda yakarak uyarmaya,

2) Sol dönüş lambası ile işaret vermeye,

3) Geçilecek araca takip mesafesi kadar önceden sol şeride yerleşmeye,

4) Geçilen araç, geriyi görme aynasından görülünceye kadar geçiş şeridinde 
ilerlemeye,

5) Sağa dönüş lambası ile işaret vererek sağ şeride girmekle geçişini 
tamamlamaya,

Mecburdur.

c) Araçların sağından veya banketten yararlanmak suretiyle geçmek yasaktır.

Ancak, herhangi bir araç sola dönüş işareti vererek yavaşlamakta veya trafik 
mecburiyeti nedeniyle beklemekte ise, bunların veya yolun ortasından giden 
tramvaylar ile görev icabı yolun solunda bulunan geçiş üstünlüğüne sahip 
araçların sağındaki şeritten geçilebilir.

Tramvay hatları müsait olmadığı takdirde, harekette olsun veya olmasın bir 
tramvayın sol yanından geçilemez ve bu yanda devamlı araç sürülemez.

d) Gidişe ayrılmış yol bölümlerinde, şerit değiştirmemek şartı ile bir şeritteki 
taşıtların diğer şeritteki taşıtlardan hızlı gitmesi geçme sayılmaz.



Geçmenin Yasak Olduğu Yerler

MADDE 104- Sürücülerin;

a) Geçmenin herhangi bir trafik işareti ile yasaklandığı yerlerde,

b) Görüş yetersizliği olan tepe üstü ve dönemeçlerde,

c) Yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken,

d) Kavşaklarda, demiryolu geçitlerinde ve buralara yaklaşırken,

e) Gidiş ve geliş için birer şeridi bulunan iki yönlü trafiğin kullanıldığı 
köprü ve tünellerde,

Önlerindeki bir aracı geçmeleri yasaktır.



Geçilen  Araç  Sürücüsünün Uyacağı Kurallar

MADDE 105- Geçilen araç sürücüleri;

a) Duyulur veya görülür bir geçiş işareti alınca trafiğin iki yönlü kullanıldığı 
karayollarında taşıt yolunun sağ kenarına yakın gitmek, dörtten fazla şeritli 
veya bölünmüş karayollarında bulunduğu şeridi izlemek ve hızını arttırmamak,

b) Dar taşıt yolları ile trafiğin yoğun olduğu karayollarında yavaş gitme nedeni 
ile kendilerini geçmek için izleyen araçların kolayca ve güvenli geçmelerini 
sağlamak için araçlarını elverdiği oranda sağ kenara almak, yavaşlamak, 
gerekiyorsa durmak,

c) Geçiş üstünlüğü bulunan bir aracın duyulur veya görülür işaretini alınca, bu 
araçların kolayca ilerlemelerini sağlamak için taşıt yolu üzerinde yer açmak, 
gerekiyorsa durmak,

Zorundadırlar.

Kurallara uygun olarak, geçiş yapmak isteyenlere yol vermemek, geçilmekte olan 
bir başka aracı geçmeye veya sola dönmeye kalkışmak  yasaktır.



Gelen Trafikle Karşılaşmada Geçiş Kolaylığı Sağlama

MADDE 106- Araç Sürücüleri;

a) İki yönlü trafiğin kullanıldığı yollarda; karşı yönden gelen araçların 
hareketini zorlaştıran bir durum varsa, geçişi kolaylaştırmak için yer ayırmak, 
aracını sağ kenara yanaştırmak, gerekli hallerde sağa yanaşıp durmak,

b) Fazla eğimli yollarda karşılaşma hallerinde; çıkan araç için geçiş güç veya 
mümkün değilse, güvenli geçişi sağlamak üzere, inen araçlar, varsa önceden 
sığınma cebine girmek, sığınma cebi yoksa sağ kenara yanaşıp durmak, çıkan araç 
için manevra imkanı bulunmadığının açıkça anlaşılması hallerinde de geri gitmek,

c) Taşıt yolunun dar olduğu yerlerde aksini gösteren bir trafik işareti yoksa;

1)Motorsuz araçları sürenler motorlu araçlara,

2) Otomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon, arazi taşıtı, lastik tekerlekli 
traktör, iş makinelerini sürenler yazılış sırasına göre kendisinden öncekilere,

Geçiş hakkı vermek,suretiyle geçiş kolaylığı sağlamak zorundadırlar.

Sürücülerin eğimli bir yolda, motorun çalışmasını durdurup, vitesi boşa alarak 
araç sürmeleri yasaktır. İniş eğilimli yollar, çıkışta kullanılacak vitesle 
inilmelidir.



Araçlar Arasındaki Mesafe

MADDE 107- Sürücüler, önlerinde giden araçları güvenli ve gerekli bir mesafeden 
takip etmek zorundadırlar.

Bu mesafe, kendi araçlarının kilometre cinsinden saatteki hızının en az yarısı 
kadar metredir.

Takip mesafesi, takip eden  aracın 2 saniyede katedeceği yol uzunluğu kadar da 
olabilir.

Kol veya grup halinde (konvoy şeklinde) araç kullananlarda araçları arasında, 
kendilerini sollayıp geçmek isteyen araçların gerektiğinde güvenle 
girebilecekleri kadar açıklıklar bulundurmak zorundadırlar. Bu açıklıklar, kol 
veya gruba dahil araçların azami hızlarına göre takip mesafesinden az 
olmayacaktır.

Tehlikeli madde taşıyan araç sürücüleri, yerleşim birimleri dışındaki 
karayollarında diğer araçları, en az  50 metre mesafeden takip etmek 
zorundadırlar.



Yavaş Sürme ve Yavaşlama

MADDE 108- Araç sürücülerinin;

a) Araçlarını zorunlu bir neden olmadıkça, diğer araçların ilerleyişine engel 
olacak şekilde yavaş sürmeleri,

b) Belirlenen hız sınırlarının çok altında ve trafiğin akışına engel olacak 
şekilde sürmeleri,

c) Güvenlik nedeni veya verilen herhangi bir talimata uyulması dışında, 
başkalarını rahatsız edecek veya tehlikeye sokacak şekilde gereksiz ve ani 
yavaşlamaları,

Yasaktır.



Kavşaklarda Geçiş Hakkı

MADDE 109- (Değ.:02.11.2000-24218) Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır.

a) Kavşağa yaklaşan sürücüler, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, 
dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek 
zorundadırlar.

b) Trafik zabıtası veya trafik işaret levhası veya ışıklı işaret cihazları 
bulunmayan kavşaklarda;

1) Bütün sürücüler geçiş üstünlüğüne sahip olan araçlara,

2) Bütün sürücüler doğru geçmekte olan tramvaylara,

3) Doğru geçen tramvay hattı bulunan karayoluna çıkan sürücüler bu yoldan gelen, 
geçen araçlara,

4) Bölünmüş yola çıkan sürücüler bu yoldan geçen araçlara,

5) Tali yoldan ana yola çıkan sürücüler, ana yoldan gelen araçlara,

6) Dönel kavşağa gelen sürücüler, dönel kavşak içindeki araçlara,

7) Bir iz veya mülkten çıkan sürücüler, karayolundan gelen araçlara,

8) Dönüş yapan sürücüler, doğru geçmekte olan araçlara,

c) Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle 
belirlenmemiş ise;

1) Motorsuz araç sürücüleri, motorlu araçlara,

2) Lastik tekerlekli traktör ile iş makinesi sürücüleri, diğer motorlu araçlara,

3) Motorlu araçlardan soldaki, sağdan gelen araca,

4) Dönüş yapan sürücüler, kurallara uygun olarak geçiş yapan yayalara, varsa 
bisiklet yolundaki bisikletlilere,

d) Kavşağa gelen sürücüler kavşak giriş ve çıkışlarından kurallara uygun olarak 
karşıya geçen veya geçmek üzere olan yayalara,

Geçiş hakkını vermek zorundadırlar.

e) Işıklı trafik işaretleri izin verse bile trafik akımı, kendisini kavşak 
içinde durmaya zorlayacak veya diğer doğrultudaki trafiğin geçişine engel olacak 
ise, sürücülerin kavşağa girmeleri yasaktır.

f) Görevli kişi veya  ışıklı trafik işareti ile yönetilen kavşaklarda, sürücüler 
kavşağı en kısa zamanda geçmek zorundadırlar. Sürücülerin gereksiz olarak 
yavaşlamaları, durmaları, araçtan inmeleri, yolcu indirmeleri ve bindirmeleri 
veya araçlarının motorlarını durdurmaları yasaktır.

g) Aksine bir trafik işareti olmadıkça, bütün kavşaklarda araçlar, ray üzerinde 
hareket eden taşıtlara  geçiş hakkını vermek zorundadırlar.



İndirme, Bindirme ve Kapıların Açılması Kuralları

MADDE 110- Aksine bir işaret bulunmadıkça;

a) Araç sürücüleri araçlarını,  gidiş yönlerine göre yolun en sağ kenarında 
durdurarak, yolcularını sağ taraftan indirmek ve bindirmek, yolcular da 
araçların sağ tarafından inmek ve binmek zorundadırlar.

b) Karayolunu kullananlar için bir tehlike ve engel teşkil etmeyeceğinden emin 
olunmadıkça;

1) Araç durmadan kapı açmak,

2) Kapıların kapanmasını beklemeden hareket etmek,

3) Durakladıktan sonra aracın sağını kontrol etmeden kapı açmak ve kontrolsüz 
inip binmek,

4) Taşıt yolu üzerinde araçların sol kapılarından yolcu indirip  bindirmek,

Yasaktır.



ALTINCI BÖLÜM

Durma, Duraklama ve Parketme Kuralları



Durma

MADDE 111- Araçların;

Görevli kişilerce, verilen dur emrinde, sesli, işaretli dur emrinde veya kırmızı 
ışıklı, işaret levhalarına uyularak veya önündeki araçların durması ve arıza 
halleri gibi her türlü trafik mecburiyeti nedeni ile durdurulması halleri 
“Durma” dır.



Duraklama

MADDE 112- Durma halleri dışında yolcu indirip bindirmek, yük yüklemek veya 
boşaltmak veya beklemek amacı ile araçların kısa süreler içinde durdurulması 
“Duraklama” dır.

Duraklama, bekleme amacı ile yapılırsa, bunun süresi en çok 5 dakikadır.

Bu sürenin geçirilmesi parketme sayılır.

Duraklamanın Yasak Olduğu Yerler

MADDE 113- Taşıt yolu üzerinde;

a) Duraklamanın yasaklandığının bir trafik işareti ile belirtilmiş olduğu 
yerlerde,

b) Sol şeritte (raylı sistemin bulunduğu yollar hariç),

c) Yaya ve okul geçitleri ile diğer geçitlerde,

d) Kavşaklar, tüneller, köprüler ve bağlantı yollarında ve buralara, yerleşim 
birimleri içinde 5 metre ve yerleşim birimleri dışında 100 metre mesafede,

e) Görüşün yeterli olmadığı tepe üstlerine yakın yerlerde ve dönemeçlerde,

f) Otobüs, tramvay ve taksi duraklarında (duraklamaya izin verilen taşıtın 
dışındakiler için),

g) Duraklayan veya parkedilen araçların yol tarafındaki yanında,

h) İşaret levhalarına, yaklaşım yönünde ve park izni verilen yerler dışında; 
yerleşim birimi içinde 15 metre ve yerleşim birimi dışında 100 metre mesafede,

ı) Zorunlu haller dışında yerleşim yerleri dışındaki karayollarında, taşıt yolu 
üzerinde,

Duraklamak yasaktır.



Parketme

MADDE 114- Parketme araçların durma ve duraklama halleri dışında, genelde uzun 
süreli olarak bekletilmek üzere bırakılmasıdır.

Aracın çalışır durumda olması veya içinde insan bulunması parketme amacını 
değiştirmez.



Parketmenin Yasak Olduğu Yer ve Haller

MADDE 115- Araçların, aşağıda gösterilen yerlerde ve hallerde taşıt yolu 
üzerinde parkedilmesi yasaktır.

A) Parketmenin yasak olduğu yerler,

1) Duraklamanın yasak olduğu yerlerde,

2) Parketmenin trafik işareti ile yasaklandığı yerlerde,

3) Geçiş yolları önünde ve üzerinde,

4) Belirlenmiş yangın musluklarına her iki yönden 5 metrelik mesafe içinde,

5)  Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının duraklarını belirten levhalara her iki 
yönden 15 metre mesafe içinde,

6) Üç veya daha fazla taşıt yolu olan karayolunda ortadaki taşıt yolunda ve üç 
veya daha fazla şeritli yollarda, aksine bir işaret bulunmadıkça gidiş yönüne 
ayrılmış en sağ şerit dışındaki şeritlerde,

7) Kurallara uygun olarak parketmiş araçların çıkışına engel olacak şekil ve 
yerlerde,

8) Geçiş üstünlüğü olan araçların gidiş ve çıkışlarının yapıldığı yerleri 
belirten işaret levhalarına 15 metrelik mesafe içinde,

9) Kamunun faydalandığı;

a) Herkesin araçları ile girip çıkabildiği park, bahçe, garaj, sinema ve benzeri 
her çeşit tesisin,

b) Fabrika, atölye, iş hanı ve benzeri işyerlerinin,

c) Okul, hastane ve benzerlerinin,

Giriş çıkış kapılarının her iki yönünden 5 metrelik mesafe içinde,

10) Park için yer ayrılmamış veya trafik işaretleri ile belirlenmemiş alt ve üst 
geçitler ile köprüler üzerinde veya bunlara 10 metrelik mesafe içinde,

11) Belirli kişi, kurum ve kuruluşlara ait araçlara trafik komisyonları 
kararları ile ayrılmış ve bir işaretle belirlenmiş bulunan park yerlerinde (izin 
verilen araçlar hariç),

12) Yayaların geçişine engel olmayacak şekilde ayrılmış, işaretlerle belirlenmiş 
ve il ve ilçe trafik komisyonunca karara bağlanmış olmak şartıyla, geniş ve 
uygun durumdaki yaya yollarında bulunan park yerleri dışındaki yaya yollarında,

13) Mecburi haller dışında yerleşim yerleri dışındaki karayollarında, taşıt yolu 
üzerinde,

14) Özürlülerin araçları için ayrılmış park yerlerinde, (Ek.: 18.05.2007-26526)

B) Parketmenin yasak olduğu haller;

1) İşaret levhalarında gösterilen parketme süresi veya zamanı dışında,

2) Parketme için ayrılmış olan yerlerde belirlenmiş şekle aykırı olarak veya 
süre dışında,

3) Belirli süreler için ücret ödenerek parketme izni verilen ve bu amaçla özel 
cihaz bulunduran yerlerde ücret ödemeden parketme halinde veya süresi dışında.



Yerleşim Birimleri Dışında, Arızi Hallerde Durma ve Parketmede Alınacak 
Tedbirler

MADDE 116- Teknik arıza, kayma, yolda ani olarak meydana gelen bir bozukluk veya 
heyelan, yükün kayması ve düşmesi ve benzeri gibi mecburi hallerin yerleşim 
birimleri dışındaki karayolunda taşıt yolu üzerinde meydana geldiği takdirde, 
araç sürücüleri, bütün imkanları elverdiği ölçüde kullanarak hareket ettirme, 
itme ve benzeri şekil ve surette, araçlarını karayolu dışına, bu mümkün olmaz 
ise, bankette, bu da mümkün değilse taşıt yolunun en sağına almak ve her durumda 
yol, hava ve trafik şartları ile gece ve gündüz olmasına göre, gerekli güvenlik 
ve uyarı tedbirlerini derhal alıp uygulamakla yükümlüdürler.



Duraklamada Alınacak Önlemler

MADDE 117- Duraklamalarda;

a) Duraklama için en uygun yerin seçilmesi, bulunulan şeritte en az yer işgal 
edilmesi, varsa banketlerden yararlanılması,

b) Duraklama amacı uzun süre beklemeyi gerektiriyorsa, motorun durdurulması, 
uygun vitese takılması, el freni ile tespit edilmesi, gerekli hallerde park 
ışıklarının yakılması, yolun eğimi gerektiriyorsa, uygun tekerleklere uygun 
yönde takoz konulması,

c) Diğer araçların geçişini ve yayaların yürümesini zorlaştırmayacak, yüklerin 
boşaltılması veya yüklenmesi sırasında başkalarına zarar vermeyecek, karayolu 
yapısını bozmayacak ve kirletmeyecek şekilde tedbirler alınması,

Mecburidir.



Parketmede Alınacak Tedbirler

MADDE 118- Araçların parkedilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır;

a) El freni ile tespit edilir.

b) Motor durdurulur, eğimli yollarda inişte geri, yokuşta birinci vitese takılır 
ve ön tekerlekler sağa çevrilir.

c) Eğimli yoldaki araç; kamyon, çekici veya otobüs ise, her iki arka 
tekerleğinin, ayrıca römorkların ve birden fazla ise, her bir römorkun arka 
tekerleklerinin inişte ön, çıkışta arka taraflarına  niteliklere uygun takoz 
konulur.

d) Aracın terk edilmesi halinde; camlar kapatılarak, kapılar kilitlenir.



Parketme Yasaklarına Uymayan Araçlardan Hangilerinin Kaldırılacağı ve Kaldırmaya 
Yetkililer

MADDE 119- Yasaklanmış yerlerde ve hallerde parkedilen araçlardan aşağıda 
sayılan yerlerde parketmiş olanlar esas ve usullerine uyularak yetkililerce 
kaldırılır.

a) Duraklamanın yasak olduğu yerlerde,

b) Geçiş yolları önünde ve üzerinde,

c) Belirlenmiş yangın musluklarına her iki yönden 5 metrelik mesafe içinde,

d) Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının duraklarını belirten  işaret 
levhalarına 15 metrelik mesafe içinde (Değ.: 09.09.1997-23105),

e) Üç veya daha fazla ayrı taşıt yolu olan karayolunda ortadaki taşıt yolunda ve 
üç veya daha fazla şeritli yollarda aksine bir düzenleme veya işaretleme 
yapılmadıkça sağ şerit dışındaki şeritlerde,

f) Kurallara uygun şekilde park etmiş araçların çıkmasına engel olacak yerlerde 
(Değişik:02.11.2000-24218),

g) Geçiş üstünlüğü olan araçların giriş ve çıkışının yapıldığının belirlendiği 
işaret levhasından 15 metrelik mesafe içinde (Ek: 09.09.1997-23105,

h) Kamunun faydalandığı yerlerin giriş çıkış kapılarının önünde ve her iki 
yönünde 5 metrelik mesafe içinde,

ı) Belirli kişilerin ve tatil günleri dışında, kurum ve kuruluşların araçları 
için ayrılmış ve bir işaretle belirlenmiş park yerlerinde,

Parkedilmiş araçlar ile yukarıda sayılan yerler dışında kalan fakat belirgin 
şekilde trafik düzenini ve trafik güvenliğini etkilediği görülen ve sahibi 
bulunmayan ve yasak yerde olması bile genel güvenlik bakımından tehlike 
yarattığı anlaşılan araçlar trafik zabıtasınca, trafik zabıtasının görev 
almadığı veya bulunmadığı yerlerde genel zabıta tarafından kaldırılır.

Yerleşim birimleri dışındaki karayollarında taşıt yolu üzerinde mecburi haller 
dışında ve gerekli önlemleri almadan parketmiş araçları yolun yapım ve 
bakımından sorumlu olan kuruluşlar da kaldırmaya yetkilidir.



Araçların Kaldırılması Esas ve Usulleri

MADDE 120- Yasak yerlere parkedilmiş araçlar özel tertibatlı bir araçla 
(kurtarıcı veya çekici) çekilerek belli bir yerde muhafaza altına alınır.

Kurtarıcılarla çekmede, gerekli durumlarda lift kullanılır.



Araçları Kaldıran ve Çekenler ile Araç Sahiplerinin Sorumluluğu

MADDE 121- Araçların kaldırılması ve çekilmesi sırasında;

a) Görevlilerin sorumluluğu,

1) Kaldırma ve çekme işlemini yürüten görevliler, araçların herhangi bir şekilde 
zarar görmemesi için gereken dikkat ve titizliği göstermek zorundadır.

2) Geçiş üstünlüğü olan araçların bulundukları yerlerden çıkışına veya yangın 
musluklarının kullanılmasına engel olacak şekilde parketmiş olan araçlarla diğer 
araç ve yayaların giriş ve çıkışına mani olan araçlar en az zarar görecek 
şekilde alınarak kaldırılır.

3) Kapıları açık bırakılmış olan araçlar en yakın ve uygun bir yere kaldırılır. 
Sahibi araştırılıp bulunarak teslimi sağlanır. Aksi halde durum bir tutanakla 
tespit edilerek araç muhafaza altına alınır.

4) Araçların kaldırılıp götürülmesi sırasında yapılan masraflar ödettirilmeden, 
araçlar sahiplerine teslim edilemez.

b) Araç sahiplerinin sorumluluğu;

1) Yasak yerlerde ve hallerde paketmiş araç sahipleri, görevlilerin kusurundan 
meydana gelmemiş olan zararları, araçlarının kaldırma ve çekmeye uygun olmayan 
yapılarından dolayı kabullenmiş sayılırlar.

2) Araç sahipleri, araçlarının kaldırılıp götürülmesi sebebiyle yapılmış olan 
bütün masrafları ödemek zorundadırlar.



Araçların Çekilmesine ve Masrafların Tespitine Ait Esaslar

MADDE 122-Yasak yer ve hallerde parkedilen araçların çekilmesi ve muhafaza 
altına alınmasında öncelikle resmi kuruluşlara ait araç ve park yerlerinden 
yararlanılır.

Özel kişi ve kuruluşlarca bu hizmetin yerine getirilebilmesi, aşağıdaki esas ve 
usullere göre il veya ilçe trafik komisyonlarınca karar alınması suretiyle olur.

Bu amaçla trafik komisyonlarınca;

a) Hizmetin devamlılığını sağlayacak şekilde gece ve gündüz istendiğinde özel 
tertibatlı araç bulundurabilecek kişi veya kuruluşlar,

b) Kaldırılan araçların muhafaza altına alınacağı yerler,

c) Belirlenen yerlere hangi bölgelerdeki araçların götürülebileceği,

d) Yöredeki fiyat uygulamaları da dikkate alınarak çekme ücreti ile muhafaza 
altına alınacak yer için park veya bekleme ücretinin miktarı,

e) İl veya ilçenin özelliklerine göre diğer hususlar,

Tespit edilerek karara bağlanır.



Yasak Yerlerde ve Hallerde Parkedilmiş Araçların Tescil Plakalarının 
Sökülemeyeceği

MADDE 123- Yasak yerlerde ve hallerde parkedilmiş araçların tescil plakaları; 
geri alınma şartları mevcut olmadıkça, parkedildikleri yerlerde, çekilerek 
götürülürken veya muhafaza altına alındıkları yerlerde yetkililerce sökülüp 
alınamaz.



Yerleşim Birimleri İçindeki Karayollarında Parkedemiyecek Araçlar

MADDE 124 - Bir trafik işareti ile izin verilmiş olması, duraklama ve arızalanma 
halleri dışında, yerleşim birimleri içindeki karayollarında; kamyon, çekici, 
otobüs veya bunların römorkları, lastik tekerlekli traktörler ile her türlü iş 
makinelerinin bulundurulmaları ve parkedilmeleri yasaktır. Bu yasağa rağmen, 
yerleşim birimleri içindeki karayollarında parkedilmiş bu tür araçlar 
yetkililerce kaldırılır.

Köy, kasaba gibi küçük yerleşim birimleri bu hükmün dışındadır.



Trafikten Men ve Alıkonma İşleminin Uygulanması

MADDE 125- Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliğinin ilgili madde hükümlerine 
aykırı hareketinden dolayı trafikten men edilen ve alıkonması gereken araçlar 
ile araç sürmekten men edilecek sürücülerle ilgili olarak aşağıda gösterilen 
esas ve usuller uygulanır.

A) Trafikten men ve alıkonma şekli;

1) Kanun ve yönetmelik maddelerinde sayılan hallerde araçlar, muhafaza 
edilebilecekleri yer varsa, o yerde sahiplerine ve sahiplerinin huzurunda bir 
park yeri, otopark, garaj ve benzeri yerlerdeki sorumlulara teslim edilir. 
Gerekli hallerde tutanak düzenlenir.

Yerleşim yerleri dışında araçların en yakın yerleşim birimine götürülmesi 
sağlanarak men işlemi uygulanır.

Trafikten men edilen araçlar hiçbir durumda korunamayacak yerlere bırakılamaz.

2) Sürücülerinin, araç sürmeden men edildikleri hallerde araçlar; araç sahibinin 
veya sürücüsünün uygun görmesi ile araç cinsi için geçerli belgesi olan bir 
başka sürücüye teslim edilir. Aksi halde araç ilgili kişi teslim alıncaya kadar 
birinci bentte belirtilen şekilde muhafaza altına alınır.

B) Trafikten men edilen araçlar için ayrıca;

1) Trafik Kanununun 20, 21, 25 ve 28 inci maddelerine göre men edilenler için 
gerekli şartları yerine getirmeleri, uygunluğu sağlamaları bakımından bir süre 
verilir.

Bunlardan;

a) Satış veya devirle el değiştirildiğinden belgeleri geri alınanların süre 
sonunda tescili yaptırılmadan trafiğe çıkarılmaları halinde tescil plakaları da 
geri alınır.

b) Süresi geçirildiğinden veya başka araca takıldığından geri alınan geçici 
belge ve plakalar iptal edilir. Bu belge ve plakaların bir başka araçta 
kullanıldığının tespiti halinde araçlar sahiplerine teslim edilmeyerek halin 
icabına göre trafik zabıtasınca gerekli işlem yapılıp sonuçlandırılıncaya kadar, 
uygun bir yerde muhafaza altına alınır.

2) Trafik Kanununun 30 uncu maddesi uygulanırken;

a) Maddenin (a) bendine göre araçlar, trafikten men edilerek, belgeleri geçici 
olarak geri alınır ve eksiklikleri giderilinceye kadar geçerli olmak üzere, araç 
sahibine (Ek:33)’deki izin belgesi verilir.

b) Maddenin (b) bendine göre de noksanların tamamlanması için trafik belgelerine 
işaret konulup makul bir süre verilerek ihtarda bulunulur.

Verilen süre sonunda noksanlarını gidermeyenlerin araçları da trafikten men 
edilir.

3) Trafik Kanununun 31 inci maddesi uygulanırken;

Sadece, zorunlu kılındığı halde takoğraf ve taksimetresi olmayan veya bunların 
kullanılır ve işler durumda bulundurulmadığı tespit edilen araç sürücüleri 
hakkında işlem yapılır ve eksiklik veya arızası giderilinceye kadar makul bir 
süre verilir.

Trafik güvenliğinin etkilendiği karlı ve buzlu havalarda zincir takmayan 
araçların sürülmesine izin verilmemesi hali trafikten men sayılmaz.

4) Trafik Kanununun 32 nci maddesi uygulanırken;

Üzerinde teknik değişiklik yapılan araçlar, değişiklik belgelenip sicillerine ve 
belgelerine işleninceye kadar trafikten men edilir.

Bu araçlar, yerleşim yerleri dışında ve yüklü iseler, makul bir süre verilerek 
sahiplerine teslim edilebilir. Ancak süre sonunda işleme başlanmaması halinde 
tescil plakası da geri alınır.

5) Karayolları Trafik Kanununun 34 üncü maddesi uygulanırken, muayene süresi 
geçirilen araçlar ve özel muayene yaptırılması zorunlu olduğu halde 
yaptırılmamış araçlar trafikten geçici olarak men edilir ve en yakın muayene 
istasyonunda aracın muayenesinin yapılması için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan 
(Ek:33)’teki izin belgesi düzenlenerek, en fazla 7 iş günü geçici olarak trafiğe 
çıkış izni verilir. Bu şekilde izin verilenlerden süresi içerisinde muayenesini 
yaptırmadığı tespit edilenler hakkında, Karayolları Trafik Kanununun 34 üncü 
maddesi hükmüne göre idari para cezası uygulandıktan sonra trafikten men edilip, 
tescil belgesi alıkonularak en yakın muayene istasyonuna sevk edilir. (Değ.: 
18.05.2007-26526)

6) Trafik Kanununun 65 inci maddesi uygulanırken;

a) Aracın azami toplam ağırlığından en çok % 2 den fazla aşacak şekilde yük alan 
araçlar ile yolcu taşıması dışında kalan ve maddenin diğer bentleri hükümlerine 
aykırı şekilde yüklenen araçlar trafikten men edilir.

Bunlardan eksiklik ve aksaklıklarını yerinde giderenlerin trafikten men işlemine 
son verilir. Diğerlerinin durumları trafik güvenliğini ve karayolu yapısını 
fazlasıyla etkilemiyorsa en yakın yerleşim biriminde gerekli şartları yerine 
getirmeleri sağlanabilir.

7) Trafik Kanununun 91 inci maddesi uygulanırken;

Bu maddeye göre sigortasız sayılan araçlar, sigortalı olduğu ispat edilinceye 
kadar trafikten men edilir.

Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası 
yaptırmayan araçların  trafiğe çıkmalarına izin verilemez.



YEDİNCİ BÖLÜM

Araçların Işıklandırılması ve Kullanılması Esasları



Araçların Işıklandırılması

MADDE 126- Karayollarında trafiğe çıkan bütün araçların 1 ve 2 sayılı 
Cetvellerde ve Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelikte 
gösterildiği şekilde ışık donanımı bulundurmaları ve bunları geceleri veya sis, 
kar, şiddetli yağmur ve yeterli derecede aydınlatılmamış tünel gibi görüşün 
yetersiz olduğu yer, zaman ve hallerde yakmaları mecburidir.

1 ve 2 sayılı Cetvellerde ve Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki 
Yönetmelikte gösterilenler dışında, ışık ve yansıtıcı bulundurulması ve 
kullanılması yasaktır.



Araç Işıklarının Kullanılması

MADDE 127- Araçların sürülmesi sırasında ışıklarının kullanılması bakımından 
mecburiyet ve yasaklar aşağıya çıkarılmıştır.

a) Uzağı gösteren ışıklar (uzun hüzmeli farlar);

1) Yerleşim birimleri dışındaki karayollarında geceleri seyrederken, yeterince 
aydınlatılmamış tünellere girerken, benzeri yer ve hallerde uzağı gösteren 
ışıkların yakılması mecburidir.

Ancak, sürücünün yeterli mesafeyi açık olarak görebildiği ve kendi aracının da 
yeterli uzaklıktan görülebileceği hallerde, uzağı gösteren ışıklar yerine yakını 
gösteren ışıklar kullanılabilir.

2) Karşı yönden gelen araç sürücülerinin ve karayolunu kullanan diğer kişilerin 
gözlerini kamaştıracak bütün hallerde, uzağı gösteren ışıkların yakılması 
yasaktır.

b) Yakını gösteren ışıklar (kısa hüzmeli farlar);

1) Karşılaşmalarda,

2) Aydınlatmanın yeterli olduğu kesimlerde,

3) Öndeki araç yakından izlenirken,

4) Uzağı gösteren ışıkların uyarma için kullanılması hali dışında, yanyana 
gelinceye kadar bir aracı geçerken,

5) Gündüzleri görüşü azaltan sisli, yağışlı ve benzeri havalarda. 

c) Kuyruk ışıklarının, (arka park lambası) seyir sırasında, uzağı veya yakını 
gösteren ışıklar veya sis ışıkları ile birlikte,

Kullanılması mecburidir.

d) Işıkların kullanılmasına ilişkin diğer esaslar;

1) Dönüş ışıklarının “geç” anlamında kullanılması,

2) Sadece park veya sis ışıkları  yakılarak araç sürülmesi,

3) Karşılaşmalarda ışıkların söndürülmesi,

4) 1 ve 2 sayılı Cetvellerde ve Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki 
Yönetmelikte gösterilen esaslara aykırı ışık takılması ve kullanılması,

5) Sis ışıklarının; sis, kar, şiddetli yağmur sebebiyle görüşün yetersiz olduğu 
haller dışında ve geceleri yakını ve uzağı gösteren ışıklarla aynı zamanda 
kullanılması,

6) 1 ve 2 sayılı Cetvellerde ve Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki 
Yönetmelik esaslarına uygun olarak takılan ışıkların da amaç dışında ve gereksiz 
kullanılması,

Yasaktır.

Geçme sırasında ışıkla uyarma; uzağı ve yakını gösteren ışıkların çok kısa süre 
içinde sıra ile veya ikisinin birlikte aynı zamanda yakılmasıdır.

Sürücüler, geceleri, yakın ilerisi görülmeyen kavşak, dönemeç ve tepe üstlerine 
yaklaşırken, yakın ve uzağı gösteren ışıkları ardarda ve sıra ile yakarak 
gelişlerini haber vermek zorundadırlar.



SEKİZİNCİ BÖLÜM

Araçların Boyutları, Ölçü ve Ağırlıkları İle Yüklenmesi Esasları



Araçların Boyutları ve Ağırlıkları

MADDE 128- (Değ.: 09.09.1997-23105) Karayollarında trafiğe çıkarılacak araçlarda 
yüklü ve yüksüz olarak uyulacak boyutlar ve karayolu yapısına zarar vermeden 
güvenle seyredebilecek ağırlıklar şunlardır;

a) Azami 
Genişlik 
2.55 metre

Frigorifik taşıtların yalnız frigorifik 
yapılarında  2.60 
metre

b) Azami 
yükseklik  
4.00 metre

c) Azami Uzunluklar (Değ. Tarihi:11.04.2003-25076)

- Otobüs dışındaki motorlu 
araçlarda  
12.00 metre


Römorklarda  
12.00 metre

- İki dingilli 
otobüslerde  
13.50 metre

- İkiden çok dingilli 
otobüslerde  
15.00 metre

- Yarı römorklu 
araçlarda  
16.50 metre

- Mafsallı (Körüklü) 
otobüslerde  
18.75 metre

- Römorklu 
otobüslerde  
18.75 metre

- İki römorklu katarlarda (Değ.: 
18.05.2007-26526)  22.00 
metre

d) Azami Ağırlıklar

1) Dingil ve dingil grubu ağırlıkları (Değ. Tarihi:11.04.2003-25076)

Dingil ağırlığı en çok

- Tahriksiz tek 
dingilde  
10  ton

- Tahrikli tek 
dingilde  
11.5  ton

İki dingilli aks grubu ağırlığı en çok;

Motorlu araçlarda aks grubu ağırlığı;

Dingiller arası mesafe 1m’den az ise 
(d<1m)  11.5 ton

Dingiller arası mesafe 1 m ile 1.3 m arası ise  (1 m ≤ d< 1.3 
m)  16  ton

Dingiller arası mesafe 1.3 ile 1.8m arası ise (1.3 m ≤ d< 1.8 
m)  18  ton

Dingiller arası mesafe 1.3 m ile 1.8 m arası ise (1.3 m ≤ d< 1.8 m)

(Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onay Yönetmeliği veya Araçların

İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmeliğinde belirtilen 
şartlarla)  19  ton

Römork ve yarı römorklarda aks grubu ağırlığı en çok;

Dingiller arası mesafe 1m’den az ise 
(d<1m)  11  ton

Dingiller arası mesafe 1 m ile 1.3 m arası ise  (1 m ≤ d< 1.3 
m)  16  ton

Dingiller arası mesafe 1.3 ile 1.8m arası ise (1.3 m ≤ d< 1.8 
m)  18  ton

Dingiller arası mesafe 1.8 m  veya daha büyük ise (1.8 m ≤ 
d)  20  ton

Üç dingilli aks grubu ağırlığı en çok;

Dingiller arası mesafe  1.3 m veya daha az ise ( d ≤ 1.3 
m)  21  ton

Dingiller arası mesafe  1.3 m ile 1.4 m arası ise (1.3 m < d ≤ 1.4 
m)  24  ton

2) (Değişik:02.11.2000-24218) Toplam ağırlıklar

İki dingilli motorlu araçlar ve 
römorklarda  
18  ton

Üç dingilli motorlu araçlarda (*Tip Onayı Yönetmeliğindeki 
şartlarla)  25 (26*) ton

Üç dingilli yarı römorklu araçlarla mafsallı 
otobüslerde  28  ton

Dört dingilli motorlu 
araçlarda  
32  ton

Dört dingilli römorklu ve yarı römorklu 
araçlarda  36  ton

Dört dingilli yarı römorklu araçlarda yarı römork dingil grubu

ağırlığı 20 ton olan 
araçlarda  
38  ton

Beş veya daha çok dingilli yarı römorklu veya römorklu 
katarlarda  40  ton

Kombine bir taşıma faaliyeti olarak 40 ft. Boyutunda

ISO Konteyner taşıyan iki veya üç dingilli yarı-römorka sahip

üç dingilli motorlu araçlar 
(Değ.:18.05.2007-26526)  
44  ton



Karayollarında yapılacak sabit veya seyyar ağırlık kontrolü esnasında, aracın 
azami toplam ağırlığının en çok % 5’ i kadar tartı toleransı tanınır. Ancak, 
ocaklardan çıkarılan ve ocak sahasının içinde tartılamayan madenlerin, 
paketlenmemiş veya herhangi bir şekilde seçilecek stok sahalarına depolanması, 
zirai ürünlerin üretildiği arazi parçasından stoklama alanlarına yapılacak seri 
taşıma amaçlı depolamalar sırasında, her türlü karayolu üzerinde 1 kilometreye 
kadar yakın mesafeli taşımalarda, taşıtların hızı 60 km/s’i geçmemek kaydı ile 
istiab hadlerini % 15 oranında aşabilmeleri mümkündür.

Araçların imal tarihine bakılmaksızın yukarıda belirtilen boyutlar ve ağırlıklar 
uygulanır.

3) Azami ağırlıkların tetkikinde, araçların imal ve monte edilmiş oldukları 
fabrikaca verilen orijinal teknik kapasite değerleri esas alınır. Bu maddede 
belirtilen istisnalar hariç azami ağırlık sınırlarının üzerinde kapasiteye sahip 
araçlar için karayolu uygunluk belgesi verilemez ve bu gibi araçlar tescil 
edilemez.

4) Çekici araçlarda dingil kapasiteleri, azami dingil ağırlıklarından en çok % 
20 (dahil) daha fazla, kurtarıcı, seyyar tamir ve bakım, beton karıştırma ve 
pompalama makine ve aksamlarının monte edilmiş olduğu araçlar ile benzeri özel 
amaçlı ve özel teçhizatlı araçlarda dingil kapasiteleri, azami dingil 
ağırlıklarından en çok % 50 (dahil) daha fazla olabilir.

Ancak, bu araçlar karayolunda seyrederken azami dingil ağırlıkları ile azami 
toplam ağırlık değerleri aşılamaz.

Bu araçların; tescillerinden sonra yapılacak herhangi bir tadilat ile toleransa 
neden olan nitelikleri değiştirildiğinde, bu hüküm kapsamı dışında kalacağından 
daha önce verilmiş olan karayolu uygunluk belgesi geçersiz sayılır, tescil 
işlemi iptal edilerek ilgili diğer hükümler uygulanır.

Bu hususlar verilecek karayolu uygunluk belgesine işlenir. Çekici araçlar için 
bu maddenin (j) bendi hükümleri saklıdır.

e) Yukarıdaki (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen ölçü ve ağırlıklara 
uygun olan araçlar, bu Yönetmelik ve ilgili yönetmeliklerle belirtilen diğer 
şartlara da uygun olması halinde, normal tescil işlemine tabi tutulur ve bu 
sınırlar dahilinde yüklü veya yüksüz olarak karayoluna çıkabilir.

Ancak belediyelere ait troleybüslerin genişliği azami 2.65 metre olabilir ve 
normal tescil işlemine tabi tutularak bu sınırlar dahilinde yüklü veya yüksüz 
olarak karayoluna çıkarılabilir.

f) Özellikle tarım işlerinde kullanılmak için imal edilmiş araçlar ile yol bakım 
araçları, kurtarıcı araçlar ve itfaiye araçlarında azami genişlik 3.05 metre 
olabilir. Bu araçların 2.55 metreden fazla genişlikte olanlarına karayolu 
uygunluk belgesi verilemez ve trafik tescil kuruluşlarında tescil işlemine tabi 
tutulamaz. Bu araçların tescilleri ilgili kuruluşlarınca yapılır.

Ancak tarım işlerinde kullanılmak üzere imal edilmiş ve genişliği 2.55 metre ile 
3.05 metre arasında olan araçlar günün kararmasından itibaren gün aydınlanıncaya 
kadar karayolunda trafiğe çıkarılmaz.

g) Karayolundan başka bir ulaşım imkanının olmadığı, zorunlu ve istisnai 
hallerde; bölünemeyen özel yüklerin taşınması aşağıdaki şartlarla mümkündür.

Yükü taşıyacak aracın seçiminde, bu maddenin (a), (b), (c) ve (d) bendi 
hükümlerine uygunluğunun sağlanması imkanı aranır. Bu imkanın bulunup 
bulunmadığı Karayolları Genel Müdürlüğünce takdir olunur.

Bu imkan bulunmadığı taktirde ağırlık veya boyutları bakımından bu maddenin (a), 
(b), (c ) ve (d) bentlerinden en az birine uymayan bölünemeyen özel yüklerin 
taşınması, yol ve köprülerin durumu göz önünde tutulmak, trafik güvenliğini 
tehlikeye düşürmemek ve gösterilecek güzergah üzerinde, istenecek gerekli 
güvenlik tedbirlerini almak kaydıyla mümkündür.

Ancak bunun için Karayolları Genel Müdürlüğünden,

1) Karayollarında trafiğe çıkışın devamlı olarak yapılmasının gerekli görülmesi 
halinde, bu işe ayrılacak her bir araç, yarı römorklu araç veya katar için 
güzergah ve taşıma sınırları ile süre belirtilerek süreli,

2) Karayollarında trafiğe çıkışın münferit olarak yapılması halinde, bu işe 
ayrılacak araç, yarı römorklu araç veya katar için güzergah ve taşıma şartları 
ile taşıma zamanı belirtilerek, her çıkış için ayrı,

bir  Özel Yük Taşıma İzin Belgesi alınması mecburidir.

h) Tescilli veya tescilsiz olup, bu maddenin (a), (b), (c) ve (d) bentlerinden 
en az birine uymayan araç, yarı römorklu araç, katar, iş makineleri ve 
benzerlerinin yüksüz olarak karayollarında trafiğe çıkışı için Karayolları Genel 
Müdürlüğünden, bu maddenin (g) bendinde belirtilen esaslara göre özel izin 
belgesi alınması mecburidir. Bu maddenin (e) ve (f) bentleri bu hükmün 
dışındadır.

ı) (Mülga: 02.11.2000-24218)

i) Askeri maksatlarla kullanılan Türk Silahlı Kuvvetlerine ait araçlar için bu 
maddenin (g) ve (h) bentlerine göre Karayolları Genel Müdürlüğünden izin 
alınması gerekli değildir.

Ancak bunlar hakkında aynı nitelikteki tedbirlerin askeri makamlarca alınması 
mecburidir.

j) Bu maddenin (a), (b), (c) ve (d) bendi hükümlerinden en az  birine uymayan 
ancak bu maddenin (g) bendine göre özel yük taşıma izin belgesi alarak taşıma 
yapabilecek araç, yarı römork ve römorkların tescillerinden, bunların yüklü veya 
yüksüz olarak trafiğe her çıkışlarında Karayolları Genel Müdürlüğünden özel yük 
taşıma izin belgesi veya özel izin belgesi alınması mecburiyeti karayolu 
uygunluk belgesine ve trafik belgesine işlenir.

k) Özel izin belgesi veya özel yük taşıma izin belgesi ile trafiğe çıkacak 
araçlar üzerinde, izin belgelerinde gösterilen özel işaretlerin sürekli olarak 
bulundurulması ve özel şartların sağlanması mecburidir.

Özel izin belgesi veya özel yük taşıma izin belgesi alınması gereken araçlar, 
izin alınmadan veya izin şartlarına uymadan karayoluna çıkarıldığında trafikten 
men edilir.

l) Karayoluyla Uluslararası Eşya ve Yolcu Taşıma Esasları” hükümleri saklıdır 
(Ek:09.09.1997-23105).

m) Karayolu güzergahları üzerinde kış hizmetleri amacı ile seyreden, yolun yapım 
ve bakımından sorumlu kuruma ait araçlara; hizmetin gereği beraber veya ayrı 
ayrı çalıştırdıkları tuz serici, ön-yan kar bıçağı, kar rotatifi ve benzeri 
ataşmanlarla birlikte saatte 60 km/s hızı geçmemeleri kaydıyla azami toplam 
ağırlıklarının üzerinde yükleme yapılabilir (Ek: 09.09.1997-23105).



Karayollarında Trafiğe Çıkarılacak Yüklü ve Yüksüz Araçlarda Uyulacak Ölçü ve 
Boyutlar

MADDE 129- Karayolunda trafiğe çıkarılacak yüklü ve yüksüz araçların Araçların 
İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen ölçü veya boyutlara 
uygun olarak imal edilmiş olması ve yük ve yolcu taşımalarında bu ölçü ve 
boyutlara uyan taşıtlarla yapılması mecburidir.

Araçların çamurluk, basamak, karoser kenarı, sürücü mahallinin veya aracın üstü, 
bagaj merdiveni gibi dış kısımlarında insan taşınamaz.



Kamyon, Kamyonet ve Römorklarla Yolcu Taşınabilmesi Esasları

MADDE 130- Kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarda yük üzerinde insan 
taşınması yasaktır.

Gerekli hallerde, kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarla;

a) Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen ölçülere 
uygun oturma yerleri yapılması,

b) Kasa kenarlarının düşmeyi önleyecek şekilde kapalı ve üzerinin örtülü olması,

Şartıyla taşıma sınırının her tonu için 2 yolcu taşınabilir.

c) Kısa mesafelerde işçi taşınmasında kullanılacaklar için, kasanın yanı ve arka 
kapaklarının 90 cm. yükseklikte ve sağlam şekilde kapalı olması, karoser 
zemininden itibaren en az 120 santimetre yüksekliğinde elle tutulacak sağlam bir 
korkuluğunun bulunması şartı ile taşıma sınırının her tonu için ayakta 2 yolcu 
(işçi) taşınabilir. Bu amaçla kullanılan araçların üzeri açık olabilir.

d) Yükle birlikte yolcu ve hizmetlilerin taşınmasında aşağıdaki esaslara 
uyulması mecburidir.

1) Yüklerin sağlam olarak yerleştirilmiş ve bağlanmış olması,

2) Kasanın yan ve arka kapaklarının kapalı olması,

3) Yolcuların kasa içinde ayrılacak bir yerde oturtulması,

4) Yüklerin üzerine hiçbir şekilde yolcu bindirilmemesi,

Şartıyla yükle birlikte yolcu taşınabilir.



Lastik Tekerlekli Tarım Traktörlerinin Karayolunu Kullanmaları ve Yük ve İnsan 
Taşıması Esasları

MADDE 131- Lastik tekerlekli traktörlerle ve römork takarak ticari amaçla yük 
taşımak yasaktır.

Bu araçlar ticari araç olarak tescil edilemez.

Ancak, il trafik komisyonları kararı ile şehiriçi taşımaları hariç, belli bir 
konudaki taşımanın yük taşıyıcı araçlarla yapılamayacağından anlaşılmış olması 
veya mecburi ve geçerli nedenlerle gerek görülmesi hallerinde, taşımanın süresi, 
zamanı ve güzergahı belirtilmek şartıyla geçici olarak ticari amaçla yük 
taşımalarına izin verilebilir.

Tarım ürünlerinin toplanması, yüklenmesi veya boşaltılması amacıyla tarla veya 
işyerine götürülüp getirmek üzere lastik tekerlekli traktörlerin römork veya 
yarı römorklarına, oturmaları şartıyla, taşıma sınırının beher tonu için en çok 
3 kişi bindirilebilir. Yük üzerinde insan taşınamaz.

Ancak yük ve insanın beraber taşınmasını mecburi kılan hallerde, aracın her 
türlü hareketi ve durması sırasında insanların bulunduğu sahaya tecavüz 
etmeyecek şekilde yükün sağlamca tespiti ve römork kapaklarının düşmeyi 
önleyecek şekilde kapalı olması mecburidir.



Tehlikeli Maddelerin Taşınması

MADDE 132- Bu Yönetmeliğe göre, fiziksel ve kimyasal yapı ve nitelikleri 
bakımından patlayıcı, parlayıcı, yanıcı, yakıcı, kendi kendine veya kolayca ateş 
alıcı, zehirli ve radyoaktif maddeler ile bunların benzerleri tehlikeli madde 
sayılır.

Tehlikeli maddelerin; yüklenmesi, boşaltılması ve taşınmaları sırasında ilgili 
mevzuat hükümlerinin yerine getirilmesi yanında, trafik güvenliğini sağlamak 
üzere bunları taşıtan ve taşıyanların aşağıdaki esas, usul ve şartlara uymaları 
zorunludur.

a) Niteliklerine göre tehlikesizce taşınması için gerekli şekilde ambalajlanmış 
olacaktır.

b) Ambalajların bozulmaması, patlayıcı madde bulunan kapların sarsılmaması, 
yüksekten düşürülmemesi, yuvarlanmaması, kaymaması ve sürüklenmemesi için 
gerekli tedbirler alınacaktır.

c) Tehlike yaratacak derecede ambalajı bozulan ve zedelenenler yüklenmeyecek, bu 
durum taşıma sırasında meydana gelecek olursa, ayıklama yapılarak gerekli 
tedbirler alınmadan yola devam edilmeyecektir.

d) Patlayıcı, yanıcı ve yakıcı olanlarla kolayca ve kendi kendine ateş alan 
maddelerin yüklenmesi ve boşaltılması sırasında bulundukları yere 30 metre 
mesafe içinde sigara ve benzerleri içilmeyecek, kibrit, çakmak, aydınlatma 
cihazı ve benzerleri gibi alev ve kıvılcım çıkaran şeyler kullanılmayacak, 
araçların içine 6 voltu geçmeyen pilli fener dışındaki aydınlatma cihazları ile 
girilmeyecektir.

e) Tehlikeli madde taşıyan araçlarla ilgili olarak;

1) Elektrik donanımları kısa devre, kontak yapmayacak ve kıvılcım meydana 
getirmeyecek şekilde düzenlenmiş ve izole edilmiş olacaktır.

2) Ön ve arka yanlarına kırmızı renkte zemin üzerine boyu yirmi ve çizgi 
kalınlığı ikibuçuk santimetreden az olmayan beyaz renkte “TEHLİKELİ MADDE” 
yazısı yazılacak ve ayrıca ön ve arka taraflarına kolayca görülebilen 30x30 
santimetreden küçük olmayan kırmızı renkte birer bez asılacaktır.

Akaryakıt taşıyan araçların sarnıçları üzerine taşınan maddenin adı da 
yazılacaktır.

3) Sürücünün kolayca kullanabileceği yerde ve her an kullanılabilir durumda 
belirlenen nitelikte 2 yangın söndürme cihazı bulundurulacaktır.

4) Araca başka bir yük alınmayacak, mal sahibi veya hizmetliden başkası 
bindirilmeyecektir.

5) Parketme veya duraklama halinde., araç sürücüsü, hizmetli veya bir bekçinin 
gözetiminde bulundurulacaktır.

f) Bu araçların sürücüleri; yerleşim birimleri dışındaki karayollarında diğer 
araçlara en az 50 metre mesafe bırakarak izlemek ve duraklama halinde aralarında 
20 metrelik mesafe bulundurmak zorundadır.

g) Yükleme ve boşaltma sırasında kalabalık olmayan yer ve uygun zaman seçilecek, 
motor çalışır durumda bulunmayacak, gerekli güvenlik tedbirleri alınmış 
olacaktır.

Hayvanla çekilen araçlarda geceleri tehlikeli maddeler taşınamaz.

Araçların çalıştırılması amacıyla depolarında sabit tanklarında bulundurulan 
veya soğutma cihazları gibi cihazların çalıştırılmasında kullanılan akaryakıtlar 
hakkında Karayolları Trafik Kanunu ve bu Yönetmelikteki hükümler uygulanmaz.

Radyoaktif maddelerin yüklenmesi, boşaltılması ve taşınabilmesi için ayrıca Atom 
Enerjisi Komisyonundan izin alınması mecburidir.

Tehlikeli maddelerin; cins, nitelik ve özellikleri, aktarılması ve 
depolanmaları, yükleme, boşaltma ve taşınmalarına ilişkin diğer esas, usul ve 
şartlar Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğünce çıkarılan 
“Tehlikeli Maddelerin Karayolu İle Taşınması Hakkında Yönetmelik”te 
gösterilmiştir.

Tehlikeli atık taşıyan araçların üzerinde aşağıdaki belirtilen belge, işaret ve 
malzemelerden (Ek: 09.09.1997-23105);

1) Tehlikeli atık taşıyan araçlara ve bağlı bulundukları firmaya ait ilgili 
valilikçe onaylanmış “Lisans Belgesi”,

2) Tehlikeli atıkların yurtiçinde taşınması durumunda Tehlikeli Atıkların 
Kontrolü Yönetmeliği Ek:9-B’de verilen ve ilgili onayların yeraldığı atık taşıma 
formları, uluslararası taşımacılıkta ise aynı Yönetmelik Ek:9-A’da verilen ve 
ilgili onayların yeraldığı uluslararası taşımacılık formları,

3) Tehlikeli atık taşımacılığı yapan taşıt sürücüsünün uluslararası eğitim 
sertifikası,

4) Araçların, kaza halinde müdahale ve ilk yardım amacıyla gerekli malzemeler,

5) Taşınacak atığın fiziksel ve kimyasal özelliği, kaza anında insan ve çevre 
sağlığına olabilecek olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi  için alınacak 
tedbirlerin yer aldığı Türkçe bilgi formları ve gerekli malzemeler,

6) Taşıdığı atığın tehlikelilik özelliğine göre tehlike etiket ve işaretleri,

bulundurulması zorunludur.



Çeken ve Çekilen Araçlar

MADDE 133- Herhangi bir nedenle çekilerek götürülmesi gereken araçlar, kurtarıcı 
olarak adlandırılan “Özel Amaçlı Taşıt” larla çekilir.

Ancak, bir arızadan dolayı sürülemeyen veya ışık ve fren donanımları bozulan 
araçlar, diğer bir araç ile en yakın bakım ve onarım yerine kadar, aşağıdaki 
şartlara uyulmak kaydıyla çekilebilirler.

a) Çekilen aracın;

1) Ağırlığının, çeken aracın taşıma sınırından fazla olmaması,

2) Sürücünün yönetiminde bulunması,

3) Işık donanımı bozuksa arkasına gündüz kırmızı yansıtıcı veya 20x20 ebadında 
kırmızı bez, gece ise kırmızı ışık veya kırmızı yansıtıcı konulması,

b) Her iki aracın boş olması ve gerekli ise sürücüsünden başka birer hizmetli 
dışında yolcu bulunmaması,

c) Her iki araç için;

1) Bağlantı yerinden çıkmayacak, kopmayacak şekilde çelik çubuk, çelik halat 
veya zincirle birbirine bağlanmış olması,

2) Birbirine bağlanan iki araç arasındaki açıklığın 5 metreyi geçmemesi,

3) Açıklık iki buçuk metreden fazla ise, bağlantının orta kısmına gündüz kırmızı 
yansıtıcı veya 20x20 cm. ebadında kırmızı bez,  gece kırmızı ışık veya kırmızı 
yansıtıcı konulması,

4) Çekilen aracın freni bozuk ise, çeken araç ile arasındaki açıklığın 1 
metreden fazla olmaması, bağlantının iki aracın birbirine yaklaşmalarını 
önleyecek şekilde (çeki demiri) olması, bu halde saatte 15, diğer hallerde 20 
kilometreden fazla hızla sürülmemesi,

d) Kendi kendine hareket gücü olmayan römork ve benzeri arızalı araçlar ile 
çekici tarafından çekilemeyecek durumda olan arızalı yarı römorkların yalnız 
kurtarıcı araçlar ile çekilmesi,

Mecburidir.



Araçların Yüklenmesi Kuralları

MADDE 134- Araçların yüklenmesinde belirlenmiş ölçü ve esaslara aykırı olarak;

a) Yükün cinsi, şekli, yeri, nitelik ve özellikleri bakımından, trafik 
güvenliğini ve yol kapasitesini azaltacak, karayolu yapısına ve karayolunu 
kullananlara, mülklere zarar verecek tarzda yüklenmesi,

b) Taşıma sınırı üstünde yük ve yolcu taşınması, taşıma sınırı aşılmasa da 
dingil ağırlığını aşacak şekilde yüklenmesi,

c) Tehlikeli ve zararlı maddelerin şartlarına uyulmadan, gerekli izin ve 
önlemler alınmadan taşınması,

d) Ağırlık ve boyutları bakımından taşınması özel izne bağlı yüklerin izin 
alınmadan taşınması,

e) Gabari dışı yük yüklenmesi, yük üzerinde veya araç dışında yolcu veya 
hizmetli taşınması,

f) Yükün;

1) Karayoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak, akacak veya kayacak, 
gürültü çıkaracak,

2) Her çeşit yolda dengeyi bozacak, bir şeye takılacak veya sivri çıkıntılar 
oluşturacak,

3) Sürücülerin görüşüne engel olacak veya sürme güvenliğini bozacak,

4) Tescil plakaları, ayırım işaretleri, dönüş ve dur ışıkları ile yansıtıcıları 
örtecek,

5) Aracın boyunu önden 1 metre, arkadan 2 metre aşacak,

6) Kasanın sağ ve sol yanından taşacak,

Şekilde yüklenmesi,

7) Çeken ve çekilen araçlarla ilgili şartlar yerine getirilmeden araçların 
çekilmesi,

Yasaktır.

Yukarıda sayılan yasaklara uymayan araç sürücüleri hakkında cezai işlem 
yapılmakla birlikte, bütün sorumluluk ve giderler araç işletenine ait olmak 
üzere fazla yolcular en yakın yerleşim biriminde indirilir. Bu Yönetmeliğin 126 
ncı maddesine aykırı olan ve yukarıdaki diğer yasaklara uymadığı tesbit edilen 
araçlar ise, gerekli şartlar sağlanıncaya kadar araç trafikten men edilir. 
Bunlardan trafik güvenliğine ve karayolu yapısına tehlike yaratmayacak durumda 
olanlara en yakın yerleşim birimlerinde gerekli önlemleri almaları için izin 
verilir.

Uluslararası yük taşımacılığına ilişkin konularda ikili ve/veya çok taraflı 
anlaşma hükümleri saklıdır (Değ.: 09.09.1997-23105).

Sürekli veya süreksiz olarak yük naklettiren kamu kurum ve kuruluşları ve gerçek 
ve tüzel kişilere ait işletmeler, yük nakli yaptırdıkları araçların azami toplam 
ağırlıklarını dikkate alarak yükleme yapmak zorundadırlar.

Bu hükme aykırı hareket edenler hakkında Karayolları Trafik Kanununun 65 inci 
maddesi hükümleri uygulanır.



Karayolunda Bozulup Kalan Araçlar

MADDE 135- Herhangi bir arıza veya trafik kazası nedeniyle karayolunda 
sürülemeyecek araçlar için aşağıdaki esas ve usuller uygulanır.

a) Durumlarına göre bozulan araçlar için parketme ve duraklamada alınacak 
önlemlerden gerekli olanlar uygulanmakla birlikte;

1) Yol, hava ve trafik durumu ile gece ve gündüz oluşuna göre nizami park ve 
kuyruk ışıkları yakılmadığı, yakılamadığı veya yakılması halinde dahi 150 metre 
mesafeden diğer araç sürücüleri tarafından açıkça görülemediği takdirde, bozulan 
aracın ön ve arkasına uygun yerlere diğer araç sürücülerinin 150 metre mesafeden 
açıkça görebilecekleri şekilde birer kırmızı yansıtıcı veya kırmızı ışıklı cihaz 
konulması,

2) Dönemeç veya tepe üstü gibi yerlerde, kırmızı ışık cihazı veya kırmızı 
renkteki yansıtıcının aracın ön ve arkasında en az 30’ar metre mesafede olacak 
ve diğer araç sürücüleri tarafından en az 150 metreden açıkça görülebilecek 
şekilde yerleştirilmesi,

3) Otobüs, kamyon ve çekicilerin karayolu üzerinde arıza ve uzun süreli 
bırakılması halinde, normal hava şartlarında en az 150 metreden net olarak 
görülebilecek şekilde 150x25 cm. ebadında Avrupa Topluluğu Direktifleri ve 
Avrupa Ekonomik Komisyonu Regülasyonlarından ECE 70’deki teknik şartlara uygun 
engel işaretinin konulması,

Mecburidir.

b) Bozulan araç, tehlikeli madde taşıyorsa her durumda kırmızı ışıklı cihaz 
kullanacak ve devamlı şekilde başında beklenmek suretiyle gözetim altında 
bulundurulacaktır.

Yukarıda belirtilen tedbirlerin alınması tamamlanıncaya kadar araçta acil uyarı 
(dörtlü ikaz) lambaları varsa bu lambaları veya dönüş lambaları birlikte 
yakılabiliyorsa bunların yakılması mecburidir.



Bisiklet, Motorlu bisiklet, Motosiklet ve Sürücüleri ile İlgili Kurallar

MADDE 136- Bisiklet, motorlu bisiklet ve motosiklet sürücülerinin uyacakları 
kurallar aşağıda gösterilmiştir.

a) Bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerin;

1) Yaya yollarında sürülmesi,

2) Ayrı bir bisiklet yolu olduğu halde, bisiklet ve motorlu bisikletlerin taşıt 
yollarında sürülmesi,

3) İkiden fazlasının taşıt yolunun bir şeridinden yan yana sürülmesi,

4) Bunlara, sürücü arkasında yeterli bir oturma yeri olmadıkça başka kişilerin 
bindirilmesi,

5) Sürücü arkasında yeterli oturma yeri olsa bile bir kişiden fazlasının 
taşınması,

6) Bu araçlarla, diğer araçlar izlenirken, geçilirken, manevra yapılırken; 
karayolunu kullananların hareketini zorlaştırıcı, tehlike doğurucu davranışlarda 
bulunulması,

7) İzin alınarak yapılan gösteriler dışında, bu araçlar üzerinde akrobatik 
hareketler yapılması,

8) Bunların, başka bir araca bağlanarak, asılıp tutunarak sürülmesi,

9) Sürülmeleri sırasında; elde bagaj, paket ve benzerlerinin taşınması, bu 
Yönetmeliğin 134 üncü maddesindeki kurallara aykırı yük yüklenmesi,

10) Üç tekerlekli ve özel şekilde imal edilmiş motosikletler hariç, bu araçlar 
üzerine kasa, sandık ve benzerleri yaptırılarak ve karayollarında sürülerek 
ticari amaçlı yük taşımalarında kullanılması,

Yasaktır.

b) Özel şekilde imal edilmiş 3 tekerlekli motosikletlerle sadece yük 
taşınabilir. Bunlar hiç bir şekilde yolcu taşımak üzere imal ve tadil 
edilemezler. Aynı zamanda yük taşımak için yapılmış olan kasa kısmı sürücünün ön 
tarafında bulunacak şekilde imal edilemez.

c) Bisiklet sürenlerin en az bir elleri, motorlu bisiklet sürenlerin manevra 
için işaret verme halleri dışında iki elleri ve motosiklet sürenlerin devamlı 
iki elleri ile taşıtlarını sürmeleri zorunludur.

Bunlarla, sürücünün yanında ve karoserlerinde eşya ile birlikte yolcu taşınamaz.



Araçların Manevralarına Dair Kurallar

MADDE 137- Araç sürücülerinin; parketmiş araçlar arasından çıkarken, taşıt 
yolunun sağına veya soluna yanaşırken, şerit değiştirirken, sağa, sola, geriye 
dönerken, geri giderken ve bunlara benzer hallerde; karayolunu kullananlar için 
tehlike ve engel yaratmamaları ve manevraları sırasında aşağıdaki esas ve 
usullere uymaları mecburidir.

A) Araç sürücülerinin işaret verme usul ve esasları;

1)Dönüşlerde, gidilen veya durulan şeridi değiştirmelerde niyetlerini önceden ve 
uygun bir zamanda ve mesafede dönüş ışıklarını yakarak veya kol işareti ile açık 
ve yeterli bir şekilde belirterek işaret vermeleri işaretlerini manevra 
süresince devam ettirmeleri ve manevra biter bitmez sona erdirmeleri mecburidir.

2) İşaret verildiği anda aniden şerit değiştirmek yasaktır.

3) İşaret verilmeden önce, iç ve dış aynalardan ve gerekli hallerde sürücünün 
başını çevirip bakması suretiyle ön, arka ve yanlarda trafik durumu kontrol 
edilir.

B) Araç sürücülerinin geri gitme, geri dönüş, duraklanan veya parkedilen 
yerlerden çıkış manevraları,

1) Geri gitme ve geri dönüşlerde;

a) Bağlantı yollarında geri gitmeleri, tek yönlü duraklama veya park manevrası 
dışında geri gitmeleri, iki aracın emniyetle geçemeyeceği kadar dar olan iki 
yönlü yol kesimlerinde karşılaşma ve geçiş kolaylığı sağlama dışında geri 
gitmeleri, daha geniş yollarda geriye giderken manevra dışında şerit 
değiştirmeleri,

b) Trafiği yoğun olan yollarda geriye dönmeleri,

Yasaktır.

Uygun durumdaki yollarda geri dönüşleri diğer araçların gelişleri engellenmeden 
ve yolu kullananlar için tehlike yaratmayacak şekilde en az manevra ile 
dönülerek yapılır.

Ancak, kamyon, otobüs, çekici, römork veya yarı römorklu bir aracın geri 
manevrası, sürücünün görüşüne açık alanda emniyetle sağlanamıyor ise, 
tehlikesizce geriye hareket edebilmeleri ve uyarılmaları için bir gözcü 
bulundurmaları mecburidir.

2) Duraklanan ve parkedilen yerden çıkılırken;

a) Araçlarını ve araçların etrafını kontrol etmeleri,

b) Sakıncalı bir durum olmadığını gördükten sonra araçlarını çalıştırmaları,

c) Işıkla veya kolla, gerekli hallerde her ikisi ile aynı zamanda çıkış işareti 
vermeleri,

d) Görüş alanları dışında kalan yerler varsa veya araçları kamyon, çekici, 
otobüs veya römork takılı bir araç ise, tehlikesizce hareket edebilmeleri ve 
uyarılmaları için bir gözcü bulundurmaları,

e) Yoldan geçen araçlara geçiş kolaylığı sağlayıp, güvenli durumun oluştuğuna 
emin olduktan sonra manevraya başlamaları ve manevra bitinceye kadar gerekli 
önlemleri devam ettirmeleri,

Mecburidir.

C) Kamu hizmeti yolcu taşıtlarının hareketlerinin kolaylaştırılması;

Kamu hizmeti yolcu taşıtlarının duraklara giriş ve çıkışlarını kolaylaştırmak 
üzere, gerekli hallerde ilerleyen ve bulundukları yerden çıkarak veya şerit 
değiştirecek olan araç sürücüleri manevralarını geciktirmek zorundadırlar.

Bu zorunluluk, kamu hizmeti yolcu taşıtı sürücülerinin işaret vermiş olmaları 
şartıyla, duraklara yanaşmalarının veya duraklardan çıkışlarının 
tamamlanabileceği süreler için uygulanır.



DOKUZUNCU BÖLÜM

Yayalar-Hayvanla Çekilen veya Elle Sürülen Araçlar-Hayvan Sürücüleri ve

Yarışlar Hakkında Kurallar



Yayalar

MADDE 138- Yayaların uyacakları kurallar aşağıda belirtilmiştir.

a) Yayalar taşıt yolu bitişiğinde veya yakınında yaya yolu, banket veya alan 
varsa buralardan yürümek, her iki tarafında banket bulunan ve kullanılabilir 
durumda olan yollarda kendi gidiş yönüne göre sol bankette yürümek 
zorundadırlar.

Ancak;

1) Diğer yayalar için ciddi rahatsızlık ve tehlike verecek boyut veya biçimde 
eşya iten veya taşıyan kişiler, taşıt yolunun en sağ şeridinde mümkün olan en az 
kısmı işgal etmek, araçların ilerlemelerine engel olmamak, çarpmayı önleyici ve 
uyarıcı tedbirleri almak şartıyla taşıt yolu üzerinde yürüyebilirler.

2) Bir yetkili veya görevli yönetiminde düzenli şekilde yürüyen yaya kafileleri 
taşıt yolunun en sağ şeridinden fazla kısmını işgal etmemek, gece ve gündüz 
görüşün az olduğu hallerde imkan oranında tek sıra halinde yürümek, araçların 
hareketlerini engellememek ve güçleştirmemek, çarpmayı önleyici ve uyarıcı 
tedbirleri almak şartıyla taşıt yolu üzerinde yürüyebilirler.

3) Yayaların yürümesine ayrılmış kısımların kullanılmasının mümkün olmaması veya 
mevcut bulunmaması halinde, bisiklet yolu varsa bisiklet trafiğine engel olmamak 
şartıyla bisiklet yolunda, bisiklet yolu yoksa imkan oranında taşıt yolu 
kenarına yakın olmak şartıyla taşıt yolu üzerinde yürüyebilirler.

4) Her iki tarafında yaya yolu ve banket bulunmayan veya kullanılır durumda 
olmayan iki yönlü yollarda yaya kafileleri taşıt yolunun sağ kenarında diğer 
yayalar gidişlerine göre taşıt yolunun sol kenarında yürümek zorundadırlar.

b) Karşıdan karşıya geçişler;

Taşıt yolunun karşı tarafına geçmek isteyen yayalar, taşıt yolunu yaya ve okul 
geçidiyle kavşak giriş ve çıkışlarından geçmek zorundadırlar.

1) Yaya ve okul geçitlerinin bulunduğu yerlerde yayalar için ışıklı işaret varsa 
bu işaretlere uymak,

2) Geçitte yayalar için ışıklı işaret yoksa ve geçit sadece taşıt trafiği ışıklı 
işareti veya yetkili kişi tarafından yönetiliyorsa, geçecekleri doğrultu 
açıldıktan sonra taşıt yoluna girmek,

3) Işıklı işaret veya yetkili kişilerin bulunmadığı geçitlerde veya kavşaklarda 
güvenlikleri açısından yaklaşan araçların uzaklık ve hızını göz önüne alarak 
uygun zamanda geçmek,

Zorundadırlar.

Ancak, 100 metre kadar mesafede yaya geçidi, okul geçidi veya kavşak bulunmayan 
yerlerde yayalar, taşıt trafiği için bir zorluk veya engel yaratmamak şartıyla 
ve yoldan gelen taşıtların uzaklık ve hızını kontrol ederek kendi güvenliklerini 
sağladıktan sonra en kısa doğrultuda ve en kısa zamanda taşıt yolunu 
geçebilirler.

Yollarda güvenli geçiş, önce sola sonra sağa bakılarak sakınca yoksa taşıt 
yoluna girmek, geçiş sırasında sola ve sağa bakılarak yürüyüşe devam etmek, 
taşıt yoluna girmeden güvenle duramayacak kadar yaklaşmış taşıtlar varsa ilk 
geçiş hakkını onlara verip geçişlerini beklemek suretiyle yapılır.

Yayalar için özel olarak yapılmış alt veya üst geçit, yaya köprüsü veya yaya 
tüneli gibi tesisler varsa yayalar buralardan yararlanmak zorundadırlar.

c) Yaya yolu bulunmayan yollarda yürümek zorunda kalan yayalar, araç 
sürücülerine karşı görünürlüklerini sağlamak, can güvenliklerini daha olumlu 
yönde artırmaları için alaca karanlık ve gece karanlığında üzerlerinde reflektif 
aksesuar bulundurmak, uyarıcı açık renk elbise giymek veya ışık taşımak gibi 
tedbirleri almak zorundadırlar.

d) Yaya yollarında, geçitlerde veya mecburi hallerde taşıt yolu üzerinde bulunan 
yayaların, trafiği engelleyecek, tehlikeye düşürecek davranışlarda bulunmaları, 
dikkatsiz hareket etmeleri, oynamaları veya bu yerleri saygısızca kullanmaları 
yasaktır.



Hayvanla Çekilen ve Elle Sürülen Araçları Sürenler ile Hayvan Sürücüleri

MADDE 139- Hayvanla çekilen ve elle sürülen araçları sürenler ile hayvan 
sürücüleri hakkında aşağıdaki kurallar uygulanır.

a) Yasaklar;

1) Yerleşim birimleri dışındaki karayollarında taşıt yolu üzerinde mecburi 
haller dışında hayvan bulundurmak,

2) Karayollarının bunlara yasaklanmamış olan kesimlerinde hayvanla çekilen ve 
elle sürülen araçları, hayvanları, hayvan sürüleri ve binek hayvanlarını trafik 
kurallarına uymadan sürmek,

3) Bunları sürme yeteneğindin yoksun kimselerin yönetimine vermek veya başıboş 
bırakmak,

4) Sürü veya kümeleri; gerekli tedbirleri almadan tünellerden geçirmek,

5) İşaretleme ile girmelerinin yasaklandığı açıkça belirtilen yol kesimlerine 
girmek,

Yasaktır.

b) Taşıt yolunu kullanmak mecburiyetinde kalan hayvan sürücüsü ve kümelerini 
sevk ve idare edenler;

1) Sürü veya kümelerin boyunu 30 metreden kısa tutmak,

2) Boyu 30 metreyi aşan sürü veya kümeleri kısımlara ayırmak ve ayrılan kısımlar 
arasında en az 30 metre uzunlukta açıklıklar bırakmak,

3) Sürü ve kümelerin, tünellerden geçirilmesinde; gece ve gündüz oluşuna göre 
her iki taraftan 150 metre mesafedeki kırmızı ışık veya kırmızı bezle, bunların 
olmaması halinde beyaz bezle işaret verilip, tünele yaklaşan araçların 
durdurulmasını sağlamak ve bu işaretleri geçiş tamamlanıncaya kadar devam 
ettirmek,

4) Taşıt yolunun en sağ şeridinde bulunmak ve bu şeridin mümkün olan en az 
genişlikte bir kısmını işgal etmek,

Zorundadırlar.



Yarış ve Koşular

MADDE 140- Karayollarında yapılacak yarış ve koşularda trafik güvenliği 
bakımından aşağıdaki esas ve usullere uyulur.

a) İl sınırları içindeki yarış ve koşular için, o ilin valiliğinden, iller arası 
veya uluslararası yarış ve koşular için İçişleri Bakanlığından izin alınması,

b) İzin için en az otuz gün önceden başvurulması,

c) Yarışa katılacaklar için Karayolları Trafik Kanununun 105 inci maddesi 
gereğince sigorta yaptırılmış olması,

d) İzin belgesinde gösterilen şartlara uyulması,

Mecburidir.

İçişleri Bakanlığınca izin verilirken Karayolları Genel Müdürlüğünün uygun 
görüşü alınır.

İl sınırları içinde veya iller arası yarış ve koşularda trafik güvenliği 
bakımından gerekli tedbirler, yarış veya koşunun kapsam, nitelik ve özelliğine 
göre İçişleri Bakanlığınca verilecek talimata uygun olarak valiliklerce alınır.

İzinsiz yapılan yarış ve koşular, görevlilerce derhal durdurularak, 
düzenleyicileri hakkında yasal işlem yapılır.



ONUNCU BÖLÜM

Çeşitli Kurallar



Geçiş Üstünlüğüne Sahip Araçlar 

MADDE 141- Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar ile bunların sürülmesi hakkında 
uygulanacak esas, usul ve kurallar aşağıda gösterilmiştir.

a) Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar;

1) Yaralı veya acil hastaların taşınması ve bunlara ilk ve acil yardımın 
yapılması için kullanılan cankurtaran ve özel amaçlı taşıtlarla, yaralı ve acil 
hasta taşıyan diğer araçlar,

2) İtfaiye araçları ile benzeri acil müdahale araçları,

3) Sanık veya suçluları takip eden veya genel güvenlik ve asayiş için olay 
yerine giden zabıta araçları,

4) Trafik güvenliğini koruma veya trafik kazasına el koyma amacıyla olay veya 
kaza yerine giden trafik hizmetlerine ait araçlar,

5) Yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşa ait kar ve buz mücadelesi 
çalışmalarında görevli araçlar,

6) Sadece alarm sırasında olmak üzere sivil savunma hizmetlerine ait araçlar,

7) Hizmetin devamı süresince koruma araçları ile korunan araçlar,

b) Sürülmelerine İlişkin esas ve kurallar;

1) Bu araçlar, görev halinde iken geçiş üstünlüğü hakkına sahiptir.

Bu hak, halkın can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak, ışıklı ve sesli uyarı 
işaretlerini bir arada vermek şartı ile kullanılır.

2) Bu araçlar, hizmetin yerine getirilmesini sağlamak amacına uygun olması 
şartıyla, Karayolları Trafik Kanunu ve bu Yönetmelikte gösterilen trafik 
kısıtlamalarına ve yasaklarına bağlı değildir.

3) Bu araçların birbirleri ile karşılaşmalarında; geçiş üstünlüğü ile 
kavşaklarda ilk geçiş hakkı, bu maddenin (a) bendinde belirtilen öncelik sırası 
esas alınarak kullanılır.

4) Bu araçların görev hali dışında geçiş üstünlüğü işaret ve hakkını 
kullanmaları yasaktır.

c) Geçiş üstünlüğü hakkının kullanılması esasları;

Özel amaçlı taşıtlardan cankurtaran ve itfaiye araçları ile emniyet ve asayiş 
hizmetlerinde kullanılan, boyama şekilleri ve ayırım işaretleriyle tanınan geçiş 
üstünlüğüne sahip oldukları açıkça belli olan araçlar dışındaki ayırım işareti 
bulunmayan ancak, geçiş üstünlüğüne sahip olan diğer araçlardan,

1) Geçiş üstünlüğü hakkını kullanması gereken güvenlik ve asayiş hizmetlerinde 
kullanılanlar gerektiğinde derhal söktürülüp takılabilen ışıklı ihbar işareti ve 
devamlı olarak da görülmeyen kısımlarda sesli ihbar işareti bulundurmak 
zorundadır.

2) Cankurtaran dışında, yaralı ve acil hasta taşıyan ve geçiş üstünlüğüne sahip 
oldukları ayırım işaretiyle belirlenmemiş olan araçlar geçiş üstünlüğü hakkını, 
gereksiz olmamak şartı ile kendilerine taşıt yolu üzerinde yer açılmasını 
sağlamak üzere yeterli şekilde ses cihazlarını ve ışıklı işaretlerini 
kullanarak, gerektiğinde el ve kol işareti yaparak,  karayolunu kullananları 
uyarmak suretiyle kullanılır.

Bu hakkı gereksiz yere kullananlar hakkında Karayolları Trafik Kanununa göre 
işlem yapılmakla birlikte Türk Ceza Kanunu hükümleri de uygulanır.

d) Geçiş üstünlüğü olan araçların uyarı işaretleri;

1) Işıklı uyarı işareti,

Cankurtaran araçlarında, trafik ve genel zabıtaya ait araçlarda mavi-kırmızı 
veya mavi, Karayolları Genel Müdürlüğünün sadece trafik hizmetlerine tahsis 
edilen araçlarında mavi, itfaiye ve sivil savunma araçlarında kırmızı renk ve 
ışık veren ve normal hava şartlarında 150 metreden görülebilen, dönerli veya 
aralıklı yanıp sönen lambalı cihazlardır.

2) Sesli uyarı işareti,

Araçların üzerinde veya görülmeyen kısımlarında bulunan canavar düdüğü, siren 
veya çan gibi en az 150 metreden duyulabilecek şekilde ses çıkaran cihazlardır.

Sesler, sivil savunma araçlarında devamlı aynı notadan, diğerlerinde değişik 
notaların seslendirilmesi şeklindedir.

3) Cankurtaran dışında, yaralı ve acil hasta taşıyan araçların bu amaçla 
kullanılacak ses ve ışık cihazları hakkında bu maddenin (c) bendinin ikinci alt 
bendi hükümleri uygulanır.



Geçiş Üstünlüğü Bulunan Araçların İşaretini Alan Araç Sürücülerinin Uyacağı 
Kurallar

MADDE 142- Geçiş üstünlüğü bulunan bir aracın duyulur veya görülür bir işaretini 
alan ve araç sürücüleri bu araçların kolayca ilerlemelerini sağlamak için taşıt 
yolu üzerinde yer açmak, gerekiyorsa durmak ve bu araçlar tarafından tamamen 
geçilinceye kadar beklemek mecburiyetindedirler.

Bir kavşakta iken böyle bir işaret alan araç sürücüleri derhal kavşağı boşaltmak 
ve gerekiyorsa emniyetli  bir mesafe uzaklaştıktan sonra geçişi engellemeyecek 
şekilde durmak ve geçiş üstünlüğüne haiz araçlar tamamen geçinceye kadar 
beklemek mecburiyetindedirler.



Gördükleri Hizmet Bakımından Özel Hükümler Uygulanacak Araçlar

MADDE 143- Karayolu yapısı ile kentsel yapının yapım, onarım, bakım ve 
işletilmesi ve karayolunun temizlenmesi işlerinde kullanılan araçlar, kurtarıcı 
araçlar, ağırlık ve boyutları bakımından özel izinle karayoluna çıkan ve bunlara 
eskortluk eden araçlar hakkında aşağıda gösterilen hükümler uygulanır.

a) Bu araçların üstlerinde  sarı renkli uyarı işareti bulunur. Bu işaret geçiş 
üstünlüğü hakkı vermez.

Sarı renkli ışıklı uyarı işareti sadece bu araçların kendilerini belli etmeleri, 
tehlikesizce sürülmeleri ve karayolunu kullananların uyarılması amacı ile 
kullanılır.

b) Bu araçların, kesin bir mecburiyet olmadıkça trafik akımının az olduğu yer, 
süre ve zamanları içinde çalıştırılmasına özen gösterilir.



Ses, Müzik, Görüntü ve Haberleşme Cihazları

MADDE 144- Araçlarda ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazları hakkında 
aşağıdaki esaslar uygulanır.

a) Bunların; bu Yönetmeliğin 1 ve 2 sayılı Cetveli ile “Araçların Muayeneleri 
ile Muayene İstasyonlarının Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmelik” 
şartlarına ve ilgili kanun hükümlerine uygun olarak bulundurulması ve 
kullanılması ve gerekli görülenler için izin ve ruhsat alınması mecburidir.

b) Uyarı işareti olarak kullanılan ses cihazlarının;

1)Yakın ilerisi görülmeyen, kavşak, dönemeç ve tepe üstü gibi yerlere 
yaklaşırken gelişini haber verme, yol ve trafik durumunun icabına göre, 
karayolunu kullananları uyarma ve geçme halleri dışında kullanılması,

2) Kamunun rahat ve huzurunu bozacak şekilde gereksiz veya gereğinden uzun ve 
ayarsız olarak seslendirilmesi ile şehir içinde havalı klakson kullanılması,

3) Geçiş üstünlüğüne sahip araçlarda bulundurulması gerekenlerin, diğer araçlara 
takılarak kullanılması,

Yasaktır.

İzin ve ruhsat alınmadan, araçlarda bulundurulan veya kullanılan bu cihazlar 
söktürülür.



Tedbirsiz ve Saygısız Araç Sürme

MADDE 145- Karayollarında, kamunun rahat ve huzurunu bozacak veya kişilere zarar 
verecek şekilde;

a) Su, çamur ve benzerlerini sıçratmak, atmak, dökmek,

b) Korkutmak veya şaşırtmak,

c) Sigara külü ve izmaritlerini veya başka şeyleri yola atıp dökmek,

d)Seyir halinde iken sürücülerin, cep ve araç telefonu ile benzeri haberleşme 
cihazlarını kullanmak,

e) Özel amaçlarla keyfi veya kasıtlı davranışlarda bulunmak suretiyle yaya veya 
araç trafiğinin seyir emniyetini ihlal etmek veya tehlikeye düşürmek,

Suretiyle tedbirsiz ve saygısız davranışlarda bulunmaları ve araç sürmeleri 
yasaktır.

Taşıtlara monte edilecek özel setlerle cep veya araç telefonları ele alınmadan 
kullanım imkanı sağlandığında,  sürücü zorunlu hallerde telefon konuşması 
yapabilecektir.



Yaya ve Okul Geçitleri

MADDE 146- Yaya ve okul geçitlerinde aşağıdaki kurallar 
uygulanır. 

Görevli kişi veya ışıklı trafik işareti bulunmayan, ancak başka bir trafik 
işareti ile belirlenmiş olan yaya ve okul geçitlerine yaklaşan bütün sürücülerin 
araçlarını yavaşlatmaları, bu geçitlerden geçen veya geçmek üzere bulunun 
yayalara ilk geçiş hakkını vermeleri ve varsa okul geçidi görevlilerinin 
verecekleri işaret ve talimata uymaları mecburidir.



Okul Taşıtları

MADDE 147- Okul Taşıtlarının DUR ışıklı işaretinin kullanılması ve bu taşıtların 
çalıştırılması esas ve kuralları aşağıda gösterilmiştir.

a) DUR ışıklı işaretinin kullanılması;

1) Öğrencilerin inmeleri ve binmeleri sırasında yakılması ve inip binmeleri 
tamamlanıncaya kadar yanar durumda bulundurulması,

2) DUR ışıklı işareti  yakıldığında arkadan gelen bütün araçların durması,

mecburidir.

DUR ışıklı işaretinin frene basıldığında yanan ışıklarla birlikte yanmayacak 
şekilde bağlanması ve öğrenci indirme bindirme halleri dışında kullanılmaması  
zorunludur.

b) Okul taşıtlarının çalıştırılması esasları,

1) Şartlarına uygun gerekli ayırım işaretlerinin bulunması,

2) Taşıma sınırını aşmayacak sayıda öğrenci bindirilmesi,

3) Okula gidiş geliş saatlerine ve okulca belirlenen taşıma programına uyularak 
sürülmesi,

4) Araç içi düzenini sağlamak ve araca iniş ve binişlerinde öğrencilere yardımcı 
olmak üzere rehber öğretmen veya kişi bulundurulması,

5) Öğrencilerin kolayca yetişebileceği camların ve pencerelerin sabit olması,

Mecburidir.

Bu araçların çalıştırılmasına ilişkin diğer esas ve usuller Okul Servis Araçları 
Hizmet Yönetmeliğinde belirlenir.



Demiryolu Geçitleri

MADDE 148- Demiryolu geçitlerinde aşağıdaki kurallar uygulanır.

a) Sürücülerin kontrollü demiryolu geçitlerini;

1) Işıklı veya sesli talimatın vereceği “DUR” emrine uymamaları,

2) Geçidin durumuna uygun bir hızla geçmemeleri,

3)Taşıt yolu üzerine indirilmiş veya indirilmekte olan tam ve yarım bariyerler 
varken geçide girmeleri,

Yasaktır.

b) Sürücülerin, ışıklı işaret ve bariyerlerle donatılmamış (kontrolsüz) 
demiryolu geçitlerinde;

1) Geçmeden önce makul bir mesafede durmaları,

2) Herhangi bir demiryolu aracının yaklaşmadığına emin olduktan sonra geçmeleri,

Mecburidir.



Çocuk, Özürlü, Hasta ve Sakat Taşıtları, Gözleri Görmeyen Yayalar, Yürüyüş 
Kolları

MADDE 149- Karayolları Trafik Kanunu ve bu Yönetmelik açısından;

a) Çocuk ve özürlülerin motorsuz taşıtlarının sürücüleri hakkında, yayalarla 
ilgili hükümler uygulanır.

b) Gözleri görmeyenlerden;

1) Beyaz baston taşıyan,

2) Kollarında 3 siyah yuvarlaklı sarı bant bulunan,

3) Bir yayanın veya bir köpeğin yardımı ile yürüyen,

kişilerin taşıt yolu üzerinde bulunmaları halinde, bütün sürücülerin 
yavaşlamaları, gerektiğinde durmaları ve yardımcı olmaları mecburidir.

c) Yetkili veya görevli kişilerin yönetimindeki yürüyüş kolları arasından geçmek 
yasaktır.



Sürücülerin ve Yolcuların Koruyucu Tertibat Kullanma Mecburiyeti

MADDE 150- (Değ.:09.06.2008-26901) Belirli sürücülerin ve yolcuların, araçların 
sürülmesi sırasında koruyucu tertibat kullanmaları mecburidir.

Sürücü ve yolcular için, nicelik ve nitelikleri bu Yönetmeliğin ekinde yer alan 
1 sayılı cetvelde ve Karayolları Trafik Kanununa göre çıkarılan diğer 
yönetmeliklerde gösterilen koruyucu tertibatlardan;

a) Üç tekerlekli yük motosikletleri hariç, motorlu bisiklet ve motosikletlerde 
sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı,

b) M1 sınıfı otomobillerin, M1G ve N1G sınıfı arazi taşıtlarının, N1, N2, N3 
sınıfı kamyonet, kamyon ve çekicilerin, M2 ve M3 sınıfı minibüs ve otobüslerin 
bütün koltuklarında bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (1) sayılı cetvelde yer alan 
"Emniyet Kemeri"nin bulundurulması ve kullanılması zorunludur. Yalnız araç 
dururken kullanılan koltuklar ile ayakta da yolcu taşıyan M2 ve M3 kategorisi 
Sınıf A ve Sınıf I otobüslerde, koltuklarda, emniyet kemeri bulundurulması 
zorunlu değildir.

Ancak;

1) Yerleşim yeri içinde ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapan araç sürücüleri,

2) Yerleşim yeri içinde ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapan M2 ve M3 sınıfı 
minibüs ve otobüsler (umum servis araçları hariç) ile dolmuş otomobillerindeki 
yolcular,

3) Geri gitme veya park yerlerinde 25 km/s. geçmeyen hızla seyreden sürücüler,

4) Yakın koruma, harekât, tatbikat ve devriye görevi yürüten veya olaylara 
müdahale eden askeri ve genel kolluk görevlilerinden sürücü ve yolcu konumunda 
bulunanlar,

5) Görev ya da ekip çalışması ile özel pozisyonlarda bulunduklarında acil servis 
görevlileri,

emniyet kemeri kullanmak zorunda değildir.

Bu Yönetmelik hükümlerine göre 1995 yılı itibariyle ülkemizde imali yapılan veya 
yurt dışından ithaline izin verilen M1 sınıfı araçların arka koltuklarında 
emniyet kemeri bulundurulması ve kullanılması mecburidir. Bunların dışında kalan 
ve halen trafikte kullanılmakta olan diğer taşıt sahipleri isteğe bağlı olarak 
bu Yönetmeliğin ekinde yer alan 1 sayılı cetvelde yer alan "Emniyet Kemeri"ni 
numunesine uygun olarak taktırabilirler. Kamyonet, kamyon ve çekicilerde ön 
koltukları için emniyet kemeri ile ilgili hükümler 1/8/1998 tarihinden sonra, 
diğer koltuklar için 1/1/2009 tarihinden sonra üretilen araçlarda uygulanır.

Emniyet kemeri, 1/8/1998 tarihinden sonra ve 13/2/2009 tarihine kadar üretilmiş 
M2 ve M3 sınıfı minibüs ve otobüslerin bütün koltuklarında zorunlu olmayıp, 
minibüslerde sürücüsü ile yanında oturan yolcuların; şehirlerarası otobüslerde 
arka koltuklar hariç olmak üzere, sürücüsü dahil en ön ve önünde boşluk olan 
arka koltuklarda, önünde boşluk olan kapı önü koltuklarında; iki katlı 
şehirlerarası otobüslerde merdiven önü, en ön ve önünde boşluk olan en arka 
koltuklarda, masa etrafında bulunan koltuklardan aracın gidiş yönüne doğru 
olanlarda oturan yolcular için bulundurulması ve kullanılması zorunludur.

M1, M1G, N1, N1G, N2 ve N3 sınıfı araçlarda 150 cm’den kısa ve 36 kg’ın 
altındaki çocukların taşınması sırasında çocukların ağırlığına uygun bu 
Yönetmeliğin ekinde yer alan (1) sayılı cetvelde yer alan çocuk bağlama 
sistemlerinin kullanılması zorunludur. Ancak, 135 cm’den uzun çocuklar çocuk 
bağlama sistemleri yerine ön koltukta oturmamak şartıyla diğer koltuklardaki 
emniyet kemerlerini kullanabilirler.

Çocuk bağlama sistemleri olmayan M1, M1G, N1, N1G, N2 ve N3 sınıfı araçlarda üç 
yaşın altındaki çocuklar taşınamazlar.

Çocukların taksilerde seyahatleri sırasında, çocuk bağlama sistemleri 
kullanmaları, yok ise arka koltukta oturmaları zorunludur.

Çocuklar, araçta hava yastığı devre dışı bırakılmadan, ön hava yastığı ile 
korunan bir yolcu koltuğunda yüzü geriye dönük çocuk bağlama sistemi 
kullanılarak taşınamazlar.

M2 ve M3 sınıfı araçlarda seyahat eden üç ve üzeri yaştaki çocukların, emniyet 
kemeri ya da çocuk bağlama sistemleri kullanması zorunludur.

M2 ve M3 sınıfında seyahat eden yolcular koltuklarına oturduklarında ve araç 
hareket ettiğinde, emniyet kemerlerini bağlamaları konusunda aşağıdaki yollardan 
herhangi biri ile uyarılmak zorundadır:

a) Sürücü tarafından,

b) Muavin veya grup lideri olarak tayin edilen görevli tarafından,

c) Görsel-işitsel vasıtalarla,

ç) Belirlenen ve her oturma pozisyonunda görülebilen işaret veya bu Yönetmeliğin 
ekindeki (Ek:41)’de gösterilen sembollerle.

Çocuk bağlama sistemleri kullanma zorunluluğu, bu ve ilgili yönetmelikler gereği 
emniyet kemeri veya isofix sistemi bulundurma zorunluluğu olmayan araçlarda 
aranmaz. Bu araçlarda çocukların arka koltuklarda taşınması zorunludur.

Sağlık sorunları nedeniyle emniyet kemeri takamayacak kişilerin resmi veya özel 
sağlık kuruluşlarından emniyet kemeri takamayacağına dair sağlık raporu almaları 
gerekir. Bu kişiler raporda belirtilen süre zarfında emniyet kemeri takmaktan 
muaf tutulur. Bu raporların görevlilerce istenildiğinde, ilgili tarafından 
gösterilmesi zorunludur.

Seferde görev alan sivil araçlara, ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem 
yapılır.



Karayolu Üzeri Park Yerlerinden Ücret Almaya Yetkililer

MADDE 151- Karayolu üzeri park yerlerindeki araçlar için sadece karayolunun 
yapım ve bakımından sorumlu olan kuruluş birimlerince ücret alınabilir.

Bunlar dışında, hiçbir gerçek veya tüzelkişi herhangi bir şekilde para alamaz. 
Bu park yerleri hiçbir şekilde kiralanamaz. Bu madde hükmüne uymayanlara Kanunun 
79 uncu maddesi uygulanır.

Karayolu üzeri park yerleri; yerleşim birimleri içinde taşıt yolu bitişiğinde 
uygun durumdaki yaya yolu bölümlerinden yararlanarak açılan ceplerde, yerleşim 
birimleri dışında ise, banket dışındaki uygun yerlerde tesis edilir.

Ancak il ve ilçe trafik komisyonlarından karar alınarak, yayaların geçişine 
engel olmayacak şekilde ayrılmış, işaretlerle belirlenmiş geniş ve uygun 
durumdaki yaya yollarında da park izni verilebilir.

Her durumda taksi duraklarının cep açılan yerlerde bulunması mecburidir.

Cep açılamayan, yeterli durumda olan taşıt yolu kenarında işaretlenmek suretiyle 
park ve durak izni verilebilir.

Ancak, park veya durak yerlerini sınırlamak veya belirlemek amacıyla, taşıt yolu 
üzerine beton kütlesi, taş, seyyar veya sabit direk, kazık, zincir, levha, ışık 
ve benzeri standart yol malzemeleri dışında herhangi bir fiziki engel konamaz. 
Bu yerler yol çizgi boyaları ile belirlenebilir. Yukarıda sayılan engelleri 
taşıt yolu üzerine konması halinde Karayolları Trafik Kanununun 14 üncü maddesi 
hükümleri uygulanır.



YEDİNCİ KISIM

Trafik Kazaları



Trafik Kazalarına karışanlar

MADDE 152- Bir trafik kazasında olaya karışanlardan yararlanmamış olan veya 
hafif yaralı olanlar;

a) Araç sürücüsü iseler, trafik için ek bir tehlike yaratmayacak şekilde hemen 
durmak, trafik güvenliği için ışıklı işaret veya yansıtıcı cihazları koymak ve 
gereken tedbirleri almak,

b) Trafiği, can ve mal güvenliğini etkilemeyen, ölümlü, yaralanmalı veya hasarlı 
kazalarda, sorumluluğun belirlenmesine yarayacak iz ve deliller dahil, kaza 
yerindeki durumu değiştirmemek,

c) Olayda taraf olanlar, istendiğinde diğer tarafa kimlik ve adreslerini 
bildirmek, sürücü ve trafik belgeleri ile sigorta poliçelerini göstermek, 
bunlara ait gerekli bilgilerle tarih ve sayılarını vermek,

d) Yaralılara ilk yardım ve acil müdahale yaptırmak maksadıyla kaza mahallinden 
ayrılma hali hariç, olayı; yetkili ve görevlilere bildirmek ve bunlar gelinceye 
kadar veya bunların iznini almadan kaza yerinden ayrılmamak,

e) Başında sahibi veya sorumlusu bulunmayan motorlu araçlar, taşınabilen veya 
taşınamayan mallar ile mülklere zarar veren sürücüler;

1) Aracın, malın veya mülkün ilgilisini bulmak,

2) Bulunamadığı takdirde araçların ve zarar verilen diğer şeylerin görünebilen 
ve uygun yerlerine düşmeyecek, kaybolmayacak şekilde yazılı bilgi bırakmak,

3) En kısa sürede yetkililere haber vermek,

Zorundadırlar.

Ancak; maddi hasarla sonuçlanan kazalarda;

Kazaya karışan kişilerin tümü, yetkililerin gelmesine gerek görmez ve 
anlaşırlarsa, durumu aralarında yazılı olarak tespit etmek suretiyle olay 
yerinden ayrılabilirler.

Bu şekilde bir anlaşma ile olay yerinden ayrılmış olan taraflar, meydana gelen 
zararın kendilerince doğrudan veya sigortaları tarafından karşılanacağını kabul 
etmiş sayılırlar.

Ayrıca, yazılı tespit yapmış olsun veya olmasınlar sonradan yetkililerden kaza 
tespit tutanağı düzenlenmesini isteyemezler.



Trafik Kazalarında Yükümlülük

MADDE 153- Karayollarında meydana gelen trafik kazaları ile ilgili olarak;

a) Kazaya karışan veya olay yerinden geçmekte olanlar;

1) Kaza yerinde usulüne uygun ilk yardım tedbirlerini almak,

2) Olayı en yakın zabıta veya sağlık kuruluşuna bildirmek,

3) Yetkililerin isteği halinde yaralıları en yakın sağlık kuruluşuna götürmek,

b) Yerleşim birimleri dışındaki akaryakıt istasyonlarını işletenler;

Bu tesisler hakkında çıkarılmış olan Yönetmelikteki standartlara uygun ve her an 
kullanılabilir durumda sağlık malzemesi bulundurmak,

c) Araç bakım, onarım, servis istasyonu, garaj ve otopark sahip veya 
sorumluları;

1) Tesislerine; bakım, onarım için muhafaza veya parkedilmek üzere bırakılan 
motorlu araçlardan, bir kaza geçirdiği belli olan veya üzerinde suç belirtisi 
bulunanları gecikmeden zabıtaya bildirmek,

2) Bunları bir deftere (Ek:38) işlemek,

Zorundadırlar.



Trafik Kazalarına El Konulması

MADDE 154- Trafik kazalarına el konulmasında aşağıda gösterilen esas ve usuller 
uygulanır.

a) Trafik kazalarına;

1) Adli yönden gereği yapılmak üzere mahalli genel zabıtaca,

2) Kaza nedenlerini, iz ve delillerini belirleyecek “Kaza Tespit Tutanağı” 
düzenlemek üzere de trafik zabıtasınca (polis veya jandarma),

El konulur.

Trafik zabıtasının görev alanı dışında kalan yerler ile el koyamadığı 
durumlarda, trafik kaza tespit tutanağı, örneğine uygun olarak mahalli zabıta 
tarafından düzenlenir ve bir örneği o yerin trafik zabıtasına gönderilir. 

b) Trafik kazalarında yolun trafiğe kapandığı hallerde;

Trafik zabıtası ve genel zabıta; iz ve delilleri bozmayacak şekilde belirleyip 
işaretledikten ve gerekli tespitleri yaptıktan sonra, karayolunu trafiğe açmaya 
yetkilidir.

Karayolunun trafiğe kapanmasına ölümlü veya ölümle sonuçlanabilecek şekilde 
yaralanmalı bir kazaya neden olmuş ve bu kaza can, mal ve trafik güvenliğini 
etkiliyor ve başka bir yoldan geçit verilemiyor ise; cumhuriyet savcısının 
gecikeceğinin anlaşılması halinde, gerekli işaretleme ve tespitler yapılarak 
durum bir tutanakla tespit edildikten sonra yol trafiğe açılır.



Trafik Kazalarına El Koyanların Görev ve Yetkileri

MADDE 155- Trafik kazalarına el koyan mahalli zabıta veya doğrudan el koymuşsa 
trafik zabıtası personeli, can, mal ve trafik güvenliği bakımından;

a) Karayolunu kullananlar için ek bir tehlikenin oluşmasını önlemek üzere 
gerekli tedbirlerin alınması ve aldırılması,

b) Varsa, yaralıların ilk yardımın yapılmasının ve yetkililerin uygun görmesi 
halinde bunların en yakın sağlık kuruluşuna gönderilmesinin sağlanması

c) Yolun trafiğe kapandığı hallerde gerekli işaretleme ve tespitleri yaparak bu 
Yönetmeliğin 154 üncü maddesindeki esaslara göre yolun trafiğe açılması,

d) Mal güvenliği açısından;

1) Araçların hasara uğratılmaması, araçlardaki eşya veya yükün alınmaması, 
kaybolmaması,

2) Sahiplerinin veya yakınlarının izni olmadan, zorunlu hallerde bir tutanak 
düzenlenmeden araçların karıştırıp kurcalanmaması, içlerinin aranmaması,

3) Araç, eşya veya yük sahipleri ölmüş veya bunlarla ilgilenemeyecek derecede 
yaralı ve rahatsız iseler, araç, eşya ve yüklerin yerinde veya başka bir yere 
götürülerek muhafaza altına alınması için bunların nicelik ve nitelikleri ile 
korunacak yer ve koruyacak olanlar da belirtilmek suretiyle durumun bir 
tutanakla belgelendirilmesi,

d) Örneğine uygun kaza tespit tutanağı düzenlenmesi,

Konularında görevli ve yetkilidir.



Trafik Kazalarına İlişkin İşlemler

MADDE 156- Trafik Kazaları ile ilgili olarak yapılacak işlemlerde aşağıdaki esas 
ve usuller uygulanır.

a) Kaza tespit tutanağının düzenlenmesi;

1) Örneğine uygun olarak; kaza yerinin durumu, iz ve deliller, kazaya karışan  
sürücüler, varsa ölü veya yaralılar, hasar veya zarar, gün ve saat ile gerekli 
görülen diğer hususlar belirtilmek üzere düzenlenir ve olay yerinin durumu bir 
krokide gösterilir.

Tutanaklar; soruşturma evrakına eklenmek, dosyasında saklamak ve sayısına göre 
taraflara verilmek üzere yeter sayıda düzenlenir.

2) Trafik kazası tespit tutanağı düzenlemeye bu Yönetmeliğin 154 üncü maddesinin 
(a) bendi gereğince trafik zabıtası ve genel zabıtanın görevli personeli 
yetkilidir.

Tutanaklar en az iki görevli tarafından düzenlenir. Hafif yaralanmalı veya 
hasarlı kazalarda tek görevli tarafından rapor şeklinde de düzenlenebilir.

Ancak Türk Silahlı Kuvvetlerine ait araçların karıştığı trafik kazalarında bir 
askeri temsilcinin bulundurulması mecburidir.

3) Tutanak düzenleyenler,  taraflar için kusur oranı belirtirler.

4) Hasarla neticelenen önceden meydana gelmiş ve yerinden kaldırılmış araçlar 
için trafik zabıtası ve genel zabıtaca hasar tespitine dair kazaya karışanlara 
verilmek üzere tutanak veya rapor düzenlenmez.

Bu durumlarda hasar tespitleri ilgililerin sigortalarına veya yetkili 
mahkemelere başvurmaları suretiyle yapılır.

b) Kaza istatistikleri;

1) Nedenleri incelenip araştırılarak gerekli tedbirlerin alınması bakımından 
meydana gelen her kaza için örneğine uygun istatistik formu düzenlenir.

2) İstatistik formlarının kaza tespit tutanağını düzenleyenler tarafından olay 
mahallinde doldurulması mecburidir.

Bunlar her ilde şehiriçi trafik denetleme şubelerinde toplanarak il çapında ön 
değerlendirmesi yapıldıktan sonra Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir.

Emniyet Genel Müdürlüğünde, ülke çapında değerlendirmeye alınan istatistik 
formlarının bir örneği istenmesi halinde genel değerlendirme için Devlet 
İstatistik Enstitüsüne, diğer örneği özel istatistiklerin derlenmesi için 
Karayolları Genel Müdürlüğüne geri alınmak üzere verilebilir.



Trafik Kazalarında Asli Kusur Sayılan Haller ve Sürücü Kusurlarının Tespiti

MADDE 157- Araç sürücülerinin trafik kazalarında asli kusurlu sayılacakları 
haller ile kusur durumlarının tespitine dair esas ve usuller aşağıda 
gösterilmiştir.

a) Asli kusur sayılan haller;

1) Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme,

2) Taşıt giremez trafik işareti bulunan karayoluna veya bölünmüş karayolunda 
karşı yönden gelen trafiğin kullanıldığı şerit, rampa ve bağlantı yollarına 
girme,

3) İkiden fazla şeritli taşıt yollarında karşı yönden gelen trafiğin kullandığı 
şerit veya yol bölümüne girme,

4) Arkadan çarpma,

5) Geçme yasağı olan yerlerden geçme,

6) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma,

7) Şeride tecavüz etme,

8) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,

9) Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymama,

10) Manevraları düzenlenen genel şartlara uymama,

11) Yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde, zorunlu haller 
dışında parketme ve duraklama ve her durumda gerekli tedbirleri almama,

12) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak 
parkedilmiş araçlara çarpma.

Yukarıda sayılan hal ve hareketlerde bulunan sürücüler asli (esas) kusurlu 
sayılırlar.

b) Sürücü kusurlarının tesbiti;

Adli mevzuat ve yargılama hükümleri saklı kalmak üzere, trafik kazalarına 
karışan sürücülerin kusur oranları; olay bir bütün kabul edilip, yüz veya sekiz 
sayısı tam kötü puan esas alınarak değerlendirmek suretiyle hesaplanır. (Değ.: 
25.06.1998-23383)

Tam kötü puan; tek başlarına asli kusurlu hareketi yaptıkları tespit edilenler 
ile diğer trafik kural, kısıtlama, yasaklama ve talimatlarına uymayanlardan tam 
kusurlu sayılanlar dışında, taraflar arasında kusur durumlarına göre 
paylaştırılır.

Asli kusurlu hareketin birden fazla sürücü tarafından yapıldığı hallerde de 
kusurun paylaştırılması usulü uygulanır.

Ancak, Trafik Kanununun belirttiği temel kurallara, yasaklara, kısıtlamalara 
veya talimatlarına rağmen,

Sürücünün veya yayaların kural dışı hareketleri veya taşıtların teknik 
arızaları, bir başka sürücüyü tehlikeye düşürme hallerinde sürücü, doğması 
muhtemel bir kazayı önlemek, can ve mal güvenliğini korumak amacı ile trafik 
zaruretleri, Karayolları Trafik Kanununun öngördüğü temel kurallardan birini 
ihlal etmeyi mecbur kılmış ve bu davranış bütün tedbirlere rağmen bir kazaya 
sebebiyet vermiş ise bu araç sürücüsü asli kusurlu sayılamaz.

Asli kusurlu hareketleri yapanların, bu hareketi yapmalarına, zorlayıcı bir 
başka hareket veya durumun varlığı açıkça tespit edilmedikçe kusur oranları 
düşürülemez.

c) Trafik kazalarına karışan ve sürücüler dışında kalan kişilerin kusur 
durumları trafik kurallarına, kısıtlama, yasaklama ve talimatlara uymamadaki 
tutum ve davranışlara göre belirlenir.

Kaza mahallinde yapılan incelemeler sonunda tespit edilen iz ve delillere ilave 
olarak kazaya karışanların olay hakkındaki ifadeleri ile varsa şahit ifadeleri, 
kusur tayininde dikkate alınır.



Kaza İnceleme (Tahkik) Görevlileri ve Bilirkişiler

MADDE 158- Adli mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik kazalarında “Kaza 
Tespit Tutanağı” düzenleyenler ile bilirkişilik yapacak olanlar hakkında 
aşağıdaki hükümler uygulanır.

a) Kaza inceleme “Tahkik” görevlileri;

Trafik kazalarında olayı inceleyip gerekli tespitleri yaparak “Trafik Kaza 
Tespit Tutanağı” düzenlemek üzere trafik zabıtası veya genel zabıtanın trafik 
eğitimi görmüş bütün personeli yetkilidir.

Jandarma Genel Komutanlığınca da kaza inceleme kursları açılır.

b) Bilirkişilik;

Trafik zabıtası veya genel zabıtanın trafik birimlerinde görevli personeli usul 
Kanunlarına göre görevlendirilmeleri veya yetkililerce seçilmeleri halinde, 
trafik kazalarında bilirkişilik yapar.



SEKİZİNCİ KISIM

Hukuki Sorumluluk ve Sigorta



İşleten ve Araç İşleticisinin Bağlı Olduğu Teşebbüs Sahibinin Hukuki Sorumluluğu 
ve Sigorta

MADDE 159- İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki 
sorumluluğu ve araçların sigorta ettirilmesi bakımından, Karayolları Trafik 
Kanununun 85 ila 111 inci maddelerindeki hükümleri ve 3/7/2002 tarihli ve 24804 
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı 
Yönetmeliği hükümleri uygulanır. (Değ.: 18.05.2007-26526)

Karayolları Trafik Kanununun 104 üncü maddesi hükümlerine göre, motorlu araçları 
mesleki veya ticari amaçlar için elinde bulunduran teşebbüs sahiplerinin 
tutanakları defter örneği (Ek:39)’da gösterilmiştir.

Araçlar trafiğe çıkarıldığında, geçerli teminat tutarları üzerinden yaptırılmış 
olan zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinin araçta bulundurulması ve 
yetkililerin her isteyişinde gösterilmesi veya verilmesi mecburidir.



DOKUZUNCU KISIM

Adli Kovuşturma ve Cezaların Uygulanması



BİRİNCİ BÖLÜM

Adli Kovuşturma



Trafik Suçlarına Bakacak Mahkemeler

MADDE 160- Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddelerinde gösterilen;

a) Hafif para cezasını,

b) Hafif para cezası ile birlikte;

1) Hafif hapis cezasını,

2) Sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması hariç olmak üzere belgelerin 
geri alınması ve iptali cezasını, (Değ.: 18.05.2007-26526)

3) İşyerlerinin kapatılması cezasını,

Gerektiren trafik suçlarına ilişkin davalara, aynı Kanunun 112 nci maddesindeki 
hükümler çerçevesinde trafik mahkemelerinde, bunların bulunmadığı yerlerde 
yetkili bulunan sulh ceza mahkemelerinde bakılır.



İKİNCİ BÖLÜM

Cezaların Uygulanması



Suç veya Ceza (Alındı veya İhbarname) Tutanağı Düzenlenmesi

MADDE 161- Karayolları Trafik Kanununda yazılı trafik suçlarını işleyenler 
hakkında;

a) Emniyet Genel Müdürlüğünün;

1) Trafik zabıtası personeli,

2) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesindeki esaslara uygun olarak diğer birimlerdeki 
emniyet hizmetleri sınıfı personeli,

b) Jandarma Genel Komutanlığının bu Yönetmeliğin 8 inci maddesi esaslarına göre 
yetkili kıldığı personeli,

Tarafından suç veya ceza tutanağı düzenlenir.

c) Karayolları Genel Müdürlüğünün yetkili kıldığı personeli tarafından 
Karayolları Trafik Kanununun 13, 14, 16, 17, 18, 47/a ve 65 inci maddelerine 
aykırı hareket edenler hakkında idari para cezasına dair tutanak düzenlenir. 
Kanunun 47 nci maddesinin (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen kural 
ihlallerinin tespiti halinde, durum bir yazı ile gerekli işlemin yapılması için 
en yakın trafik kuruluşuna bildirilir. (Değ.: 18.05.2007-26526)

d) Ulaştırma Bakanlığının yetkili kıldığı personeli tarafından Karayolları 
Trafik Kanununun 35 ve 65 inci maddelerine aykırı hareket edenler hakkında idari 
para cezasına dair tutanak düzenlenir. (Ek.: 18.05.2007-26526)

Tutanaklar, mahkemelik olanlar için suç, para cezaları için ceza tutanağı olmak 
üzere iki şekilde olur.

Tutanakların düzenlenmesine ve yapılacak diğer işlemlere ait uygulamalar “Trafik 
Para Cezalarının Tahsilinde ve Takibinde Uygulanacak Esas ve Usuller İle 
Kullanılacak Belgeler Hakkında Yönetmelik” esaslarına göre yapılır.



Tutanak Düzenleyenlerin Yükümlülüğü

MADDE 162- Tutanak düzenleyenler;

a) Tutanaklarla ilgili olarak;

1) Tutanaklara bağlı olduğu birimin adı bulunan kaşe damgayı basmak, bastırmak 
ve birimin adını yazmak,

2) Adını, soyadını, görev ünvanını ve sicil numarasını yazarak veya bu bilgiler 
bulunan kaşe damgayı her nüshasına basarak imza etmek,

3) Tutanaklar, tebliğ yerine geçmek üzere, hakkında işlem yapılana imza ettirmek 
ve bir nüshasını vermek,

4) Tutanakları imza etmekten kaçınanlar için imza etmedi,

5) Tescil plakasına göre işlem için Kanunun 116 ncı maddesi,

6) Zorunlu hallerde resmi ve özel kurum veya kuruluşların sorumluları için 
“gıyabında” yazarak kayıt koymak,

7) Suça el koymaların birden fazla olması halinde mahkemelik suç tutanağını en 
az 2 görevli tarafından imzalamak,

8) Yalnızca alındıların her sayfasını, bağlı olduğu kuruluşun resmi mührü ile 
mühürlemek,

İle yükümlüdürler.

b) Tutanaklar hakkında yapılacak işlemler;

1) Mahkemelik suç tutanaklarının bir örneği 7 iş günü içinde yetkili mahkemeye, 
tutanakların kaydedildiği listeler örneğine uygun olarak tanzim  edilir ve 
bilgisayar ortamına aktarılır.

2) Trafik idari para cezası karar tutanakları, kesinleşme tarihinden itibaren 7 
iş günü içinde, takip ve tahsili için Maliye Bakanlığınca belirlenecek birime 
veya kuruma gönderilir. (Değ.: 18.05.2007-26526)

3) Tutanakların birer örneği değerlendirme için ilgili birimde saklanır.

4) Ceza puanlamasına esas olmak üzere Jandarma Genel Komutanlığı ve Karayolları 
Genel Müdürlüğü yetkililerince düzenlenen tutanakların kaydedildiği listeler 
ilgili trafik zabıtası denetleme birimine gönderilir.

Alındılarla (makbuz) tahsil edilen paralar, alındıların bitip bitmediğine 
bakılmaksızın her yedi günde bir saymanlık veznesine yatırılır.



Diplomatik Muafiyeti Olanlar Hakkında Suç veya Ceza Tutanağı Düzenlemesi

MADDE 163- Uluslararası ikili veya çok taraflı anlaşmalar uyarınca diplomatik 
muafiyeti olan yabancı kişiler hakkında suç veya ceza  tutanağı  düzenlenmesini 
gerektiren durumlar ile çeşitli ülkelerdeki değişik uygulamalar dikkate alınarak 
trafik görevlilerince yapılacak işlemlerin yürütülmesi ve uygulanması esasları 
İçişleri Bakanlığınca valiliklere bildirilir.



Para Cezalarının Ödeme Şekli

MADDE 164- Yetkililer tarafından para cezalarını hemen ödemeyenler için, “Trafik 
Ceza Tutanağı” düzenlenir.

Bu ceza tutanaklarında yazılı trafik cezaları Maliye Bakanlığının sayman 
mutemetlerine veya mal sandıklarına ve Trafik Kanununun 114 üncü maddesine göre 
yetkili kılınmış görevlilere ödenebileceği gibi, Posta İşletmesi idaresine veya 
bu Bakanlığın yetkili kıldığı bankalara ödenebilir.

Banka veya posta ile yapılan ödemelerde paranın bankaya yatırılma veya postaya 
veriliş tarihi ödeme tarihi sayılır.

Trafik idari para cezaları kredi kartı ile de ödenebilir. Kredi kartı ile 
yapılan tahsilâtın muhasebe birimi hesaplarına aktarılma süresi ile uygulamaya 
ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir. (Ek.: 18.05.2007-26526)



Para Cezalarının Ödeme Süresi

MADDE 165- (Değ.: 18.05.2007-26526) Ödeme derhal yapılmadığı takdirde para 
cezalarının, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi 
gerekir. Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay % 5 faiz uygulanır. Aylık 
faizin hesaplanmasında ay kesirleri tam ay olarak dikkate alınır. Bu suretle 
bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez.

Kesinleşen ve süresinde ödenmeyen para cezaları 6183 sayılı Amme Alacaklarının 
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.



Tescil Plakalarına Göre Tutanak Düzenlenmesi

MADDE 166- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun yetki verdiği trafik 
zabıtası, trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde polis, 
polisin ve trafik teşkilatının görev alanı dışında kalan yerlerde de jandarma; 
trafik eğitimi almış subay, astsubay ve uzman jandarmalar tarafından;

a) Trafiği tehlikeye düşürecek, engel olacak şekilde veya yasaklanmış yerlerde 
parkedilen araçlara,

b) Trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenmiş bulunan, sürücüsü 
tespit edilemeyen araçlara,

c) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 26/1–2, 31/1-b, 36 ve 49 uncu 
maddeleri hükümlerine uymayan araçları kullanan sürücüler, aynı zamanda araç 
sahibi değilse, araç sahiplerine aynı miktar kadar, (Değ.: 18.05.2007-26526)

Tescil plakasına göre tutanak düzenlenir.

Karayolları Genel Müdürlüğünün yetkili personeli tarafından, Kanunun 13, 14, 16, 
17, 18, 35, 47/a ve 65 inci maddeleri  hükümlerine aykırı hareket  edenler 
hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlenir, 47 nci maddesinin (b), (c) ve (d) 
bentlerinde belirtilen kural ihlallerinin tespiti halinde, durum bir yazı ile 
gerekli işlemin yapılması için en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.

Tescil plakasına göre tanzim edilen tutanaklar “Trafik Para Cezalarının 
Tahsilinde ve Takibinde Uygulanacak Esas ve Usuller İle Kullanılacak Belgeler 
Hakkında Yönetmeliği”nin 10, 11 ve 12 nci maddelerinde belirtilen esas ve 
usullere göre takip ve tahsil edilir.



Ceza Puanı Uygulaması ve Sürücü Belgelerinin Geçici Olarak Geri Alınması

MADDE 167- Karayolları Trafik Kanununun kural ihlali saydığı fiilden dolayı 
haklarında ceza uygulanan sürücülere, aldıkları her ceza için (Ek:35)’deki “Ceza 
Puanı Cetveli”nde belirlenen ceza puanları verilir. (Değişik:09.06.2008-26901)

a) Uygulama esasları;

Trafik kuralının ihlal edildiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 
ceza puanını aştığı Emniyet Genel Müdürlüğü Bilgi İşlem Merkezince tespit edilen 
sürücülerin, sürücü belgeleri 2 ay süre ile geri alınır. Bu süre sonunda kanunda 
öngörülen eğitimi gördüklerini belgeleyen sürücülerin sürücü belgeleri iade 
edilir (Değişik:09.06.2008-26901).

b)  Ceza puanlarının hesaplanması, belgelerin geri alınması ile ilgili yapılacak 
işlemler ,

1) Sürücülerin ihlal etmiş olduğu her trafik kuralı için, ihlalin özelliğine 
göre 5' ten 20' ye kadar ceza puanı verilir ve sicillerine 
kaydedilir.(Değişik:09.06.2008-26901)

2) Karayolları Trafik Kanununun ilgili hükümlerine göre cezai işlem yapılan 
sürücüler hakkında “Ceza Puanları Bildirim Listesi” tanzim edilerek, bilgisayar 
ortamına aktarılmak ve sürücü sicillerine kaydedilmek üzere ilgili trafik 
zabıtasına bildirilir.

Trafik kuralını ihlal eden sürücülerin almış oldukları ceza puanları, 
uygulamaya  başlama tarihi esas olmak şartıyla ve son ihlal  tarihinden başlamak 
üzere geriye doğru 1 yıl içindeki ceza puanları toplanır. 
(Değişik:09.06.2008-26901)

Ceza puanları toplamı 100 sayısını (100 dahil) aşan sürücüler tespit edilerek 
haklarında işlem yapılmak üzere bilgisayar kayıtları esas alınarak hazırlanan 
“Ceza Puanı Çizelgeleri”ne istinaden 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 
118 inci maddesine göre birinci defada 2 ay süre ile geri alınır ve Motorlu 
Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğine göre eğitime tabi tutulur.

Aynı yıl içinde ikinci defa 100 ceza puanı dolduran sürücülerin sürücü belgeleri 
4 ay süre ile geri alınarak, psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri 
uzmanının muayenesine tabi tutulurlar. Muayene sonucunda sürücülük yapmasına 
engel hali bulunmayanların belgeleri, süresi sonunda iade edilir.

1 yıl içinde 3 defa 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri 
süresiz olarak iptal edilir.

Ölümle sonuçlanan trafik kazalarına asli kusurlu olarak sebebiyet veren 
sürücülerin sürücü belgeleri ise 1 yıl süre ile geri alınır.

Geri alma işlemleri sürücü belgesinin verildiği, belge sahibinin ikamet ettiği 
veya işyerinin bulunduğu yerdeki mahalli zabıta ile trafik zabıtası tarafından 
yürütülür.

Geri alınacak olan sürücü belgeleri, geri alınırken ve süresi sonunda geri 
verilirken durum bir tutanakla tespit edilir.

3) 100 ceza puanına ulaştığı tarihte bu puanın üstünde tespit edilen ceza puanı 
sayıları daha sonraki ceza puanı hesaplamasında dikkate alınmaz.

4) 100 ceza puanını doldurduğu tarih ile sürücü belgesinin geri alınma işleminin 
başlatıldığı tarihler arasında araç kullanarak ceza puanı alan sürücülerin, 
almış oldukları bu ceza puanları, daha sonraki ceza puanı hesaplamasında da 
değerlendirmeye alınır.

Geri alınma süresi içinde araç kullandığı tesbit edilenlere Kanunun 118 inci 
maddesi hükümleri uygulanır.

c) Alkollü içkilerin etkisi altında araç kullanmak suçunun geriye doğru 5 yıllık 
süre içerisinde birinci ve ikinci defa işlenmesi durumunda, geriye doğru bir yıl 
içerisinde hız sınırlarının % 30’dan fazla 5 kez ihlal edilmesi halinde ve bir 
yıl içerisinde 100 ceza puanının birinci ve ikinci defa doldurulması halinde, 
sürücülerin sürücü belgeleri, trafik polisi veya jandarmanın trafik eğitimi 
görmüş personeli tarafından Karayolları Trafik Kanununda yazılı süreler kadar 
re’sen geçici olarak geri alınır. (Değ.: 18.05.2007-26526)



Sürücü Belgesi Alındıktan Sonra Çeşitli Suçlardan Mahkum Olanların Sürücü 
Belgelerinin Geri Alınması Esasları

MADDE 168- Sürücü belgesi alındıktan sonra çeşitli suçlardan mahkum olanların 
sürücü belgelerinin geri alınması esasları ile yapılacak işlemler aşağıda 
gösterilmiştir.

a) Sürücü belgeleri mahkeme kararı ile geri alma işlemleri;

1) Belge sahibinin; Türk Ceza Kanununun 403, 404 üncü maddeleri ile 572/2-3 
maddelerinden ikiden fazla ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair 
Kanunun 28 ve 29 uncu maddeleri, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar 
Hakkında Kanunun 12 nci maddesinin 3 üncü ve takip eden fıkralarındaki suçlardan 
mahkumiyeti halinde süresiz olarak geri alınır.

2) Diğer suçlardan mahkumiyet halinde ise, ceza süresini geçmemek üzere geçici 
olarak geri alınabilir.

Mahkeme kararındaki geçici geri alma hükmünün uygulanması hürriyeti bağlayıcı 
ceza hükümlerinin infazından sonra yerine getirilir.

b) Geri alınma işlemlerinin yürütülmesi;

1) Geri alma işlemleri; belgenin verildiği ve belge sahibinin ikametgah ve 
işyerinin bulunduğu yerdeki mahalli zabıta ile trafik zabıtası tarafından 
işbirliği halinde yürütülür.

2) Mahkeme kararını alan mahalli zabıta, karar örneğini veya özel bir bilgiyi 
trafik zabıtasına verir, trafik zabıtası da bu bilgiyi kayıtlarına alır, 
ilgililere duyurur ve bilgi işlem merkezine aktarır.

3) Geçici olarak geri alınacak sürücü belgeleri, geri alınırken ve süresi 
sonunda geri verilirken gerekli tutanakların trafik zabıtasınca düzenlenmesi 
zorunludur.



ONUNCU KISIM

Trafik Eğitimi-Sürücü Kursları-Çocuk Trafik Eğitim Parkları



BİRİNCİ BÖLÜM

Trafik Eğitimi ve Denetimi



Trafik Eğitimi ve Denetiminde Genel Esaslar

MADDE 169- Öğretim kurumları dışında, gerçek ve tüzel kişilerin karayolunu 
kullananların eğitimi ile ilgili çalışmaları, konu ve kapsam yönünden tesbiti ve 
uygulama yönünden denetlemeye, Emniyet Genel Müdürlüğünün koordinatörlüğünde, 
Emniyet Genel Müdürlüğü ve Karayolları Genel Müdürlüğü yetkilidir.



Karayolu Trafik Günü ve Haftası

MADDE 170- Trafik düzeni ve güvenliği bakımından karayolunu kullananların 
eğitimindeki önemi vurgulamak, çeşitli kurum ve kuruluşların trafik eğitimine 
olan katkılarını artırmak amacı ile;

a) Her yıl Mayıs ayının ilk Cumartesi günü “Karayolu Trafik Güvenliği Günü, 
(Değ.: 18.05.2007-26526)

b) Bu günü takip eden hafta ise “Karayolu Trafik Haftası”,

Olarak değerlendirilir.



İKİNCİ BÖLÜM

Sürücü Kursları ve Çocuk Trafik Eğitim Parkları



Sürücü Kursları

MADDE 171- Motorlu taşıt sürücüsü yetiştirmek, yetişmiş olanlara sınav sonucu 
sertifika vermek, trafik ile ilgili öğretim ve eğitim yaptırmaya ilişkin esas ve 
usuller Milli Eğitim Bakanlığınca çıkarılan Motorlu Taşıt  Sürücüleri Kursu 
Yönetmeliği  ile belirlenir.



Çocuk Trafik Eğitim Parkları

MADDE 172- Okul öncesi çocuklara ve ilköğretim öğrencilerine trafik bilgisi 
vermek ve kurallara uyma alışkanlığı kazandırmak amacıyla Milli Eğitim 
Bakanlığınca çıkarılacak “Çocuk Trafik Eğitim Parkları Yönetmeliği” esaslarına 
göre il özel idareleri ve belediyeler ücretsiz çocuk eğitim parkları yapar.

Belediyeler, gerçek ve tüzel kişilerin çocuk trafik eğitim parkı yapmasına da 
izin verir.



ONBİRİNCİ KISIM

Çeşitli Hükümler



Olağanüstü Hallerde ve Savaşta Karayolu Trafiğinin Düzenlenmesi ve Denetimi

MADDE 173- Olağanüstü hal ve savaşta hazırlanmış planlara veya mevcut duruma 
göre, askeri trafik için kullanılacak karayolları Genelkurmay Başkanlığınca 
belirlenir.

Olağanüstü Hal ve Savaşta;

a) Askeri trafiğe ayrılan karayollarında trafiğin yönetimi, düzenlenmesi ve 
denetimi askeri kişilerce yerine getirilir.

b) Askeri ve sivil trafiğin kullandığı karayollarının kesiştiği, aktarma ve 
geçitlerin yapıldığı bölümlerde, görevli trafik zabıtası ve yetkili genel zabıta 
personelince, askeri görevlilerin isteklerine uyulur.

c) Askeri yönetimde olan karayolunda; karayolunu kullanan sivil kişiler asker 
görevlilerin, sivil yönetiminde olan karayolunda da asker kişiler, trafik 
görevlilerin talimatlarına uymak zorundadırlar.

Olağanüstü hallerde ve savaşta uygulamak üzere hazırlanan planlarla ilgili 
olarak; yapılacak manevra ve tatbikatlarda, düzenleme ve yönetimi denemek üzere 
Genelkurmay Başkanlığınca uygulamalar yapılabilir.

Bu uygulamalar sırasında, personel ve araç seferberliği, yedek parça ve malzeme 
stoku, yapıların kullanılması ve komuta kademeleri konularındaki faaliyetler de 
değerlendirilebilir.



Terkedilen, Hasara Uğrayan veya Uzun Süre Parkedilen Araçlar

MADDE 174- (Değ.: 18.05.2007-26526) Karayolunu kullananları uzun süre 
etkileyecek şekilde park edilmiş, terk edilmiş veya hasara uğramış araçları, 
durumu bir tutanakla tespit ederek kaldırıp götürmeye ve trafikten men etmeye 
trafik zabıtası yetkilidir.

Men etme işlemi yapılırken;

a) Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddeleri gereğince trafikten men edilen 
araç sahiplerine men işlemi sırasında Kanunun EK-14’üncü maddesi hükmü yazılı 
olarak tebliğ edilerek trafikten men tutanağı düzenlenir ve bu işlem Trafikten 
Men Edilen Araç Defterine kaydedilir.

b) Trafikten men edilerek alıkonulan araçlar ile buluntu araçlar resmi kurum 
veya özel otoparklarda muhafaza altına alınır.

c) Trafikten men işlemi sırasında, araç sahiplerine yapılan tebligat ile 
sahibine tebligat yapılamayan araçlar ve sahipleri hakkında varsa ayrıntılara 
ilişkin bilgi ve belgeler (trafikten men tutanağı, çekici tutanağı, otopark 
teslim tutanağı, araca ait trafik tescil kayıtları vb.) araçların trafikten men 
edildiği tarihten, buluntu araçlar için buluntu tutanağının düzenlendiği 
tarihten itibaren 4 ay içinde Defterdarlık veya Mal Müdürlüğüne gönderilir.

ç) Bildirim tarihinden sonra sahipleri tarafından alınmak üzere başvuruda 
bulunulan araçlar olması halinde, bu araçlar hakkındaki bilgiler satış 
işleminden önce Defterdarlık veya Mal Müdürlüğüne bildirilir.

Yabancı plakalı araçların kaldırılması halinde, gerekli olanlar için gümrük 
mevzuatına göre işlem yapılır.



(Mülga: 18.05.2007-26526) Trafik Hizmetleri Geliştirme Fonu

MADDE 175- Trafik hizmetlerinin geliştirilmesi amacıyla kurulan fon, “Trafik 
Hizmetleri Geliştirme Fonu Hakkındaki Yönetmelik” esaslarına uygun olarak 
işletilir.



Basılı Kağıt ve Tescil Plakalarının Basım ve Dağıtımı

MADDE 176- Karayolları Trafik Kanununun 131 inci maddesi hükmü uyarınca;

a) Trafik şube veya bürolarında ve Milli Eğitim Bakanlığınca açılma izni 
verilmiş motorlu taşıt sürücüleri kurslarında iş sahipleri ve kursiyerler 
tarafından verilmesi ve kullanılması gereken basılı kağıt ve tescil 
plakalarının;

1) Cins ve çeşitleri; İçişleri, Milli Eğitim, Bayındırlık ve İskan 
Bakanlıklarınca,

2) Satış bedelleri; İçişleri, Bayındırlık ve İskan Bakanlıklarıyla Türkiye 
Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunca belirlenir.

b) Bunların cins, çeşit ve satış bedellerinin tespitinde, basım ve dağıtımında 
aşağıdaki esas ve usuller uygulanır.

1) Cins ve çeşitleri; bu Yönetmelikte ve diğer yönetmeliklerde gösterilenlerden 
gerekli görülerek seçilen yazışma, form, çizelge, cetvel ve benzeri kağıtlardan 
oluşur.

2) Satış bedelleri; maliyetleri ve dağıtım masrafları dikkate alınarak her biri 
için satış fiyatı belirlenir ve kağıtlar üzerinde gösterilir.

3) Basılı kağıtların ve tescil plakalarının basımı ve dağıtımı Türkiye Şoförler 
ve Otomobilciler Federasyonu tarafından yapılır.

c) Bunların belirlenen esaslara uygun şekilde bastırılmasından her an hizmete 
hazır şekilde bulundurularak dağıtımından Türkiye Şoförler ve Otomobilciler 
Federasyonu sorumludur.

d) Basılı kağıt ve tescil plakalarının basım ve dağıtımında uygulanacak diğer 
esas ve usuller ile ayrıntılar Emniyet Genel Müdürlüğü ile Türkiye Şoförler ve 
Otomobilciler Federasyonunca bir protokolle düzenlenir.

e) Bunlardan kıymetli kağıt durumunda olan tescil belgesi, trafik belgesi ile 
sürücü çalışma belgesi, Maliye Bakanlığınca bastırılarak iş sahiplerine verilmek 
üzere dağıtımı sağlanır.

Sürücü belgeleri ise Emniyet Genel Müdürlüğünce bastırılarak dağıtılır.



Araçların Trafiğe Çıkarılmalarında Kısıtlama ve Yasaklamalar

MADDE 177- Trafiğin ve karayolu yapısının büyük ölçüde etkilendiği 
karayollarında İçişleri Bakanlığınca;

a) İkili veya çok taraflı anlaşma hükümleri ile karayoluyla uluslararası yolcu 
ve eşya taşıma esaslarına ait mevzuat hükümleri saklı tutulmak,

b) İlgili kuruluşların da katkısı ile inceleme, araştırma, etüt ve sayımlar 
yapılarak teşkil edilmek,

c) Zamanı, süresi, yeri, gün ve saatleri belirlemek,

d) Bayındırlık ve İskan ve Ulaştırma Bakanlıkları ile Gümrük Müsteşarlığının 
görüşü alınmak (Değişik:02.11.2000-24218),

e) Yabancı ülke araçları için ilgili ülkelere duyurulmak üzere Dışişleri 
Bakanlığı, yurtiçi taşıma yapan araçlar içinde TRT ve basın-yayın organları 
aracılığı ile ilan edilmek,

Şartıyla uluslararası ve yurtiçi taşımalar kısıtlanabilir veya yasaklanabilir.



Okul Geçidi Görevlisi

MADDE 178- İlk ve orta dereceli okul öğrencilerinin okul önlerinde ve 
geçitlerinde güvenli şekilde okula giriş ve çıkışlarını sağlamak amacıyla, 
trafik zabıtasınca verilmiş belgesi bulunan ve özel kıyafet ve işaret taşıyan 
görevliler görevleri sırasında bu yerde sevk ve idare etmeye görevli ve 
yetkilidirler.

Okul geçidi görevlisinin seçimi, eğitimi, görev ve yetki ve sorumlulukları 
aşağıda gösterilmiştir.

a) Okul geçidi görevlisi olma şartları ve seçilme esasları;

1) İlk ve orta dereceli okullarda istekli öğretmenler, veliler ile 11 yaşını 
bitirmiş öğrenciler okul geçidi görevlisi olabilirler.

2) Okul geçidi görevlisi olma şartlarına haiz olan öğretmenler ile öğrenciler bu 
isteklerini mensup olduğu okul müdürlüklerine, veliler ise, il emniyet 
müdürlüklerine yazılı olarak bildirirler.

3) Okul müdürlerince tespit edilen araçların müracaatları bağlı oldukları il 
milli eğitim, müdürlükleri kanalıyla il emniyet müdürlüğüne bildirilir.

4) Müracaatta bulunan adaylar, il emniyet müdürlüğünün koordinatörlüğünde 
şehiriçi trafik denetleme şube müdürü, bölge trafik şube müdürü ile milli eğitim 
müdürlüğünün tayin edeceği iki eğitim uzmanından oluşan komisyonca seçilirler.

Seçim sırasında, adayların trafik hizmetlerine olan yakınlığı ile yetenek ve 
kabiliyetlerine bilhassa özen gösterilir.

5) Okul geçidi görevlisi olması uygun görülen adaylar, her iki kuruluşun uygun 
göreceği yer ve zamanda trafik zabıtasınca pratik ve uygulamalı eğitimden 
geçirilirler.

Eğitim sırasında trafik kuralları, trafik işaret, levha ve cihazları, trafiğin 
sevk ve idaresinde dikkat edilecek esas ve usuller, taşıtların durdurulması ve 
yönlendirilmesi sırasında can ve mal güvenliği açısından dikkat edilecek emniyet 
tedbirleri ile yayaların taşıtlara, taşıtların ise yayalara karşı geçiş önceliği 
hakkının nasıl ve ne şartlar altında kullanılabileceği konuları öğretilir.

Uygulamalı eğitim sırasında geçit görevlisinin vereceği işaret ve yön tayini 
esasları, görevlinin okul önlerinde veya geçitlerde kendi can güvenliğinin 
korunması amacıyla bulunabileceği yer ve noktalar yetkili bir memurun 
gözetiminde uygulamalı olarak yaptırılır.

6) Pratik ve uygulamalı eğitim sonucunda başarılı görülen ve müstakilen bu 
geçitlerde görev yapabileceği anlaşılan adaylara, eğitim görevlilerince, bir 
eğitim çizelgesi düzenlemek suretiyle bilgi ve yetenekleri dikkate alınarak, 
başarı durumları orta, iyi veya pekiyi olarak bildirilir ve imza edilir. Başarı 
belgeleri trafik şube müdürlüklerinde muhafaza altına alınır.

7) Başarılı olan adaylara Emniyet Genel Müdürlüğü adına il emniyet müdürü 
tarafından imzalanan ve esasları (Ek:36)’da belirtilen “Okul Geçidi Trafik 
Görevlisi” belgesi verilir.

b) Okul geçidi görevlilerinin çalışma usul ve esasları;

1) Okul geçidi görevlileri ikamet etmiş olduğu il hudutları içerisinde, ikamet 
veya işyerine yakın olan okul önü veya geçitlerinde görev almaları esastır. 
Bunlardan, öğretmenler veya öğrenciler bulunduğu okul önlerinde 
görevlendirilirler. Kimlerin hangi okul önü veya geçitlerinde ve hangi saatlerde 
görev alacağı, öğrencilerin giriş ve çıkış saatleri dikkate alınarak okul 
müdürlükleri tarafından tespit edilmek suretiyle, trafik şube müdürlüklerine 
bildirilir.

Okul geçidi görevlilerinin görev yeri ve zamanı il trafik denetleme şube 
müdürlükleri ile okul müdürlükleri tarafından defter kayıtlarına geçirilir.

2) Okul geçidi görevlileri kendilerine tayin edilen bu görev yerleri dışında 
görev yapamazlar.

3) Okul geçidi görevlileri, görevli olduğu geçit veya okul önlerinde, 
öğrencilerin güvenli şekilde karşıdan karşıya geçişlerini veya okul giriş ve 
çıkışlarını sağlamak amacıyla taşıt trafiğini gerektiğinde durdurma yetkilerine 
sahiptirler.

Taşıt sürücüleri de görevlinin vereceği işaret ve talimata uymak zorundadırlar.

Verilen talimat veya işarete uymayan sürücülerin kullandığı taşıtların plakaları 
tespit edilmek suretiyle trafik zabıtası, suçun işlendiği yer, zaman ve işlenen 
suçun niteliğine göre işlem yapmak zorundadır.

Trafik zabıtası yapılan bu duyuru üzerine sürücünün eylemine uyan madde hükmüne 
göre işlem yapmak zorundadır.

4) Okul geçidi görevi fahri bir görev olup, bu hizmetin karşılığında ücret talep 
edilmez.

5) Görevliler önemli bir mazeretleri bulunmadığı sürece görev yerlerine 
zamanında gelmek zorundadırlar. Ancak, sağlık veya diğer mazeretleri sebebiyle 
geçici bir süre görev alamayacak olanlar bu mazeretlerini il trafik şube 
müdürlüklerine ve okul müdürlüklerine bildirirler.

6) Okuldan mezun olan öğrenciler veya zorunlu nedenlerle yer değiştiren 
öğretmenler ve öğrenci velileri, bu durumu ilgili trafik şube müdürlüklerine 
bildirmek zorundadırlar.

7) Tayin veya zorunlu nedenlerle başka il veya ilçelere ikametini nakleden 
görevliler istekleri halinde kendilerine verilen okul geçidi trafik görevlisi 
kartı ile bulunduğu il trafik denetleme şube müdürlüklerine müracaat etmek 
suretiyle görev alabilirler. Bu halde trafik şube müdürlükleri bu talebi yerine 
getirmek zorunda olup, bu Yönetmeliğin öngördüğü hükümler doğrultusunda işlem 
yaparlar.

8) Okul geçidi görevlilerinin görevleri sırasında karşılaşabileceği güçlükler 
dikkate alınarak mahalli trafik zabıtasınca denetlenir ve gerektiğinde yardım  
edilir.

Görevlerini ifada yetersiz kalan veya görevine gelmemeyi itiyat haline 
getirenlere trafik zabıtasınca ihtar edilir, bu tutum ve davranışlarını devam 
ettirenlerin görevlerine il emniyet müdürünün onayı ile son verilir ve 
kendilerine verilir, Okul Geçidi Görevli Belgesi iptal edilir ve ilgili okul 
müdürlüğüne bilgi verilir.

c) Okul geçidi görevlilerinin kıyafetleri ve taşıyacağı işaretler aşağıda 
gösterilmiştir.

1) Okul geçidi görevlileri görevleri sırasında beyaz reflektif bantlı yelek ve 
şapka giyerler.

Reflektif yeleğin önünde ve arkasında trafik branşı işareti ve şapka alt 
kenarında kırmızı bezden üzerinde beyaz harflerle “TRAFİK” yazılı reflektif 
birer bant bulunur.

Okul geçidi görevlileri kışın, (mevsim şartları dikkate alınarak) palto veya 
pardüsü ile üzerine reflektif bant giyerek görev yapabilirler.

2) Okul geçidi görevlileri; görevleri sırasında taşıt ve yaya trafiğini sevk ve 
idarede kullanmak üzere bir tarafı yeşil, diğer tarafı kırmızı renkte olan 
işaret çubuğu taşırlar.

İşaret çubuğunun yeşil zeminli olan tarafına büyük harflerle “GEÇ”, kırmızı 
renkte olan tarafına “DUR” kelimeleri yazılır. “GEÇ” ve “DUR” kelimeleri beyaz 
harflerden oluşur.

İşaret çubuğunun her iki zemini yansıtıcı özelliğe sahip olabileceği gibi, 
ışıklı da olabilir.

İşaret çubuğunun “DUR” ve “GEÇ” kelimelerinin yazıldığı kısımları asgari 20 cm. 
çapında daire, elle tutulacak kısmı ise 30 cm. uzunluğunda ve beyaz renkte olur.

Okul geçidi görevlilerinin özel giysileri ile kullanacakları araç ve gereçler, 
görevi veren okul idaresi tarafından temin ve tevzi edilir.



ONİKİNCİ KISIM

Kaldırılan ve Son Hükümler



Ekler

MADDE 179- Bu Yönetmelik ekinde yer alan ekler; Yönetmeliğe dahildir. 



Kaldırılan Hükümler

MADDE 180- 18.06.1985 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Trafik Yönetmeliği 
ile bu Yönetmelikteki ek ve değişiklikler yürürlükten kaldırılmıştır.



Ek MADDE 1- Avrupa Birliği mevzuatına uyum sürecinde, ülkemizde tescil edilmiş 
ve bu Yönetmeliğin ikinci, üçüncü ve dördüncü maddesi ile düzenlenmiş motorlu 
araçlara hız sınırlayıcı cihazların takılmasına ilişkin esas ve usuller İçişleri 
Bakanlığınca belirlenir. (Ek.:11.04.2003-25076)



Geçici Maddeler

GEÇİCİ MADDE 1- 2918 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce edinilmiş ve 
çeşitli sebeplerle tescili yapılmamış olan tarımda kullanılan lastik tekerlekli 
traktörler ile varsa bunlara ait römork ve yarı römorklar ile motorlu bisiklet 
ve motosikletlerin tescil işlemleri, bu Kanunda değişiklik yapan 4199 sayılı 
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içinde tamamlanır. Bu süre 
gerektiğinde İçişleri Bakanlığınca 1 yıla kadar uzatılabilir.

GEÇİCİ MADDE 2-  2918 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce satışı 
yapılmış olan araçların trafikte ve  vergi kaydında malik olarak görülen eski 
sahiplerinin, bu Kanunda değişiklik yapan 4199 sayılı Kanunun  yürürlüğe girdiği 
tarihten itibaren 1 yıl içinde noterlikçe düzenlenen satış belgesi ile trafik 
şube veya bürolarına müracaatları halinde, önceki malik adına olan kayıt ve 
tescil işlemi silinerek son malik adına kayıt ve tescil işlemi yapılır. Ayrıca 
bu işlem, ilgili vergi dairesine bildirilir.

GEÇİCİ MADDE 3- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 41 inci maddesinin 4199 
sayılı Kanunla değişik (b) bendinde öngörülen A1, A2, B, C, D, E sınıfı sürücü 
belgesi alacak olanlarda aranan en az orta okul veya sekiz yıllık temel eğitimi 
bitirmiş bulunmaları şartı 31.12.1999 tarihine kadar aranmaz. İlkokul mezunu 
olmaları yeterli sayılır.

GEÇİCİ MADDE 4 – Bu Yönetmeliğin 150 nci maddesinin beşinci, altıncı, yedinci, 
sekizinci, dokuzuncu ve onbirinci fıkraları yürürlüğe girinceye kadar, 
taşıtlarda sürücü yanındaki ön koltukta 10 yaşından küçük çocukların taşınması 
yasaktır.(09.06.2008-26901)



Yürürlük

MADDE 181 - Bu Yönetmeliğin,(09.06.2008/26901)

a) 2 nci maddesi ile değişiklik yapılan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 150 
nci maddesinin beşinci, altıncı, yedinci, sekizinci, dokuzuncu ve onbirinci 
fıkraları; 4 üncü maddesi ile değiştirilen Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 
ekinde yer alan (1) Sayılı Cetvel’in "C) HUSUSİYETLERİNE GÖRE ARAÇLARDA 
BULUNDURULACAK TEÇHİZAT" bölümündeki "Çocuk bağlama sistemleri’ne ilişkin 
kısımları 1/6/2010 tarihinde;

b) 3 üncü maddesi ile değişiklik yapılan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 167 
nci maddesi; 6 ncı maddesi ile değişiklik yapılan Karayolları Trafik 
Yönetmeliğinin ekinde yer alan Sürücülere Uygulanacak Ceza Puanı Cetveli 
(EK:35), 1/1/2009 tarihinde,

c) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 182- Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri, Bayındırlık ve İskan ve Ulaştırma 
Bakanları yürütür.







1 SAYILI CETVEL

Araçlarda Bulundurulması Gereken Teçhizat ile Bunların Niteliklerini Gösteren 
Cetvel



A)  MOTORSUZ TAŞITLAR



Taşıt  Techizat  Durum ve Nitelikleri

El arabaları  (karayollarına çıkan)  Gövde

Göze çirkin görünmeyecek, taşınan maddeler yere dökülmeyecek veya akmayacak 
şekilde imal edilmiş olacak.

Fren  Zincir şeklinde olacak, arabayı tespit edebilecek.

Ön ışık veya reflektör  Sol yanı belirtecek şekilde, 1 adet beyaz renkte 
olacak.

Arka ışık veya reflektör  Sol yanı belirtecek şekilde, 1 adet kırmızı  renkte 
olacak.

Hayvanla çekilen arabalar



Koşum techizatı



Koşumlar, ayar ve tanzim edilebilir şekilde, dizgin sağlam olacak; ısırma 
ihtimali bulunan hayvanlarda ağızlık bulunacak; nallar kışın buz çivileriyle 
mücehhez olacak veya şehir içlerinde, kaymayı önleyecek şekilde, lastik, çuval 
gibi malzeme ile sarılacak.

Ön ışık  Sol dış yanda, bir veya her iki yanda birer adet lamba bulunacak, 
beyaz renkte ışık verecek.

Arka ışık veya reflektör  Sol dış yanda, bir veya her iki yanda birer adet 
kırmızı ışık veren lamba veya sağda ve solda birer adet kırmızı reflektör 
bulunacak.

Fren



Tekerleklerden birine veya bir kaçına tatbik edilecek arabanın kontrolünü 
sağlayacak ve yerinde tespit edebilecek; tekerleğin yolu bozmasına sebebiyet 
vermeyecek ve devamlı olarak yere sürtmeyecek.

Dingil uçları  Tekerlek poyralarından dışarı taşmayacak.

Bisiklet ve motorlu bisiklet  Far  Beyaz ışık verecek ve 20 metre önü 
aydınlatabilecek evsafta, önde, 1 adet lamba olacak.

Kuyruk lambası veya reflektör  Arkada, 1 adet, kırmızı renkte ışık veren lamba 
veya kırmızı reflektör olacak.

Fren  Emniyetle durmayı sağlayabilecek; ön ve arka tekerleklere kumanda 
edecek, birbirinden ayrı 2 adet olacak.

İhbar aleti  Normal olarak 30 metreden duyulabilecek  ses çıkarabilen zil, 
korna veya benzeri ses aleti olacak.

Sandık (yük taşıyanlarda bulunan)  Sürücünün rahat ve emniyetle görüşüne ve 
kullanmasına engel teşkil etmeyecek, genişliği, 2 tekerleklilerde 80 cm, 3 
tekerleklilerde 160 cm.’yi geçmeyecektir.



B)  MOTORLU TAŞITLAR



Motorlu taşıtlarda bulundurulması zorunlu techizat ile bunların özellikleri 
“Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelik” ile “Araçların 
Muayeneleri ile Muayene İstasyonlarının Açılması ve İşletilmesi Hakkında 
Yönetmelik” te gösterilmiştir.

Araçların bu yönetmeliklerde belirlenmiş niteliklere uygun olması mecburidir.





C)  HUSUSİYETLERİNE GÖRE ARAÇLARDA BULUNDURULACAK TECHİZAT



Taşıt  Techizat  Durum ve Nitelikleri

Ücretle yolcu taşıyan motorlu taşıtlarda  İç lamba  Taşıtın içini 
aydınlatacak, sürücünün gözünü almayacak, beyaz ışıklı olacak.

Taksi otomobillerinde  Taksimetre  Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca tespit 
edilen özelliklere sahip olarak imal edilmiş olacak, yolcu tarafından 
görülebilecek şekilde araç içerisinde monte edilmiş ve her zaman kullanılır 
durumda bulunacaktır. 

Otobüs, kamyon ve çekicilerde

Takoğraf

Sürücünün araç kullanma, dinlenme süreleri ile araç kullanırken yaptığı hızı 
belirleyecek, nitelikleri fonksiyonları ve teknik özellikleri bakımından Sanayi 
ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanan takograf teknik şartnamesine uygun  
olacaktır.

N3 sınıfı kamyon ve çekiciler ile azami ağırlığı 10 tonu aşan M3 sınıfı 
otobüslerde   Hız sınırlayıcı

Cihaz (Ek.: 11.04.2003-25076)

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nca hazırlanarak Resmi Gazete’nin 5/6/2002 tarih ve 
24776 sayısında yayımlanarak yürürlüğe giren Motorlu Araçların Hız Sınırlayıcı 
Donanımları ve Bunların Takılması ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliğine uygun 
olacaktır.

1- Taksi otomobilleri  Ayırıcı işaretler  Kenarları 105x320 mm. ebadında, 
ışık geçiren 3 mm. kalınlığında, krom sarısı renginde, pleksiglastan imal 
edilmiş her iki yüzünde “TAKSİ” yazılı bulunan, çelik veya eloksalli 
alüminyumdan imal edilmiş bağlantı ayağı ile aracın üzerine monte edilmiş 
olacaktır.

Ayrıca TAKSİ kelimesinden başka hiçbir yazı bulunmayacak, geceleri boş iken 
yakılacak, yolcu alındığında içeriden söndürülebilecek şekilde imal edilmiş 
olacaktır.

2- Dolmuş otomobilleri    Taşıtı, ön cam hariç olmak üzere camların hemen 
altından çevreleyen, numunesine uygun zıt renkte ve 10 santimetre genişliğinde 
düz bir kuşak bulunacaktır.

Ayrıca, taşıtın tavanının üst ön kısmında çalıştığı hattı gösteren numunesine 
uygun bir levha bulunacaktır.

3- Okul Taşıtları    Taşıtın arkasında “OKUL TAŞITI” yazısını havi 
numunesine uygun renk, ebat ve şekilli bir kuşak ile ayrıca öğrenci indirilip 
bildirilmesi sırasında kullanılacak en az 30 santimetre çapında olup, üzerinde 
siyah “DUR” yazılı kırmızı ışıklı bir lamba bulunacaktır.

4- Sürücü adayı  belgesi ile kullanılacak araçlar    Taşıtın 
ön ve arkasından, kullananın aday olduğunu gösterecek şekilde numunesine uygun 
levha bulunacaktır.

5- Genişliği 255 cm’yi geçen ve münhasıran tarım işlerinde kullanılmak üzere 
imal edilmiş araçlar, yol bakım araçları, iş makineleri, kurtarıcı araçlar, 
bunları taşıyan özel taşıyıcı araçlar, tarım ürünleri taşıyan ve lastik 
tekerlekli traktörle çekilen römorklar ve hayvanla çekilen arabalar ve 
Karayolları Genel Müdürlüğünden izin alınarak trafiğe çıkacak araçlar (Değişik: 
09.09.1997- 23105)  Ayırıcı işaretler  Bu araçların trafiğe çıkışlarında, ön 
ve arkalarına en az 150 metreden görülebilecek ve en az 50 metreden rahatça 
okunabilecek şekilde yansıtıcı malzeme ile kırmızı zemin üzerine beyaz harflerle 
yazılacak ve en az 180x24 santimetre ebadında (Geniş Araç), (Geniş Yük), (Uzun 
Araç), (Uzun Yük), (Geniş ve Uzun Yük) ve (Geniş ve Uzun Araç) ibareleri yazılı 
birer levha bulunacaktır.

Kamyonet ve kamyon ile bunların römorkları (Ek: 09.09.1997-23105)  Arkadan 
çarpmaya karşı koruma çerçevesi  Arka uzunluk ölçüsü 100 cm.’den fazla ve 
yüksüz durumda iken üst yapı alt kısmı yerden 70 cm.’den yüksek olan motorlu 
araçlar (Kamyonet ve Kamyon) ile bunların römorkları arkadan çarpmaya karşı bir 
çerçeve ile donatılmalıdır. Araçların İmal Tadil ve Montajı Hakkındaki 
Yönetmeliğin 112 nci maddesinde belirtilen bu çerçeve, arkadan çarpan aracın, 
öndeki araç altına girmesini önlemelidir.

Traktör römorkları, kamyon ve çekiciler  Arka işaret levhası  Traktör 
römorkları, kamyon ve çekicilerin  arka kısımlarına, Avrupa Topluluğu 
Direktifleri ve Avrupa Ekonomik Komisyonu Regülasyonları ECE 69 ve ECE 70’e 
uygun iki adet işaret levhası takılır.

Traktörlerde

(Ek.Tarihi: 11.04.2003-25076)  Flaşörlü, yanıp sönen, sarı ışıklı, dönerli, 
uyarı lambası  Tekerlekli Tarım veya Orman Traktörleri Tip Onayı 
Yönetmeliğindeki şartlara uygun olacaktır.

Otomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon, çekici ve tehlikeli madde taşıyan 
bütün araçlar  Yangın söndürme cihazı  Araçların İmal, Tadil ve Montajı 
Hakkındaki Yönetmelikte gösterilen adet ve nitelikte olacaktır.

Otomobil, minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon, çekici araçlar, lastik tekerlekli 
traktör  Yedek malzeme ve takımlar  Kriko, bijon anahtarı, dış ışık donanımı 
için birer adet yedek ampul, pense, tornavida, seyyar lamba veya el feneri, 
karlı ve buzlu günler için bir çift patinaj zinciri, çekme halatı.

Bütün motorlu araçlar (Motosiklet ve motorlu bisiklet hariç)  Reflektör  
Normal hava şartlarında en az 150 metreden net olarak görülebilecek kırmızı ışık 
yansıtan veya veren, numunesine uygun en az 2 adet gereç bulunacaktır.

Otobüs, kamyon ve çekiciler

Engel İşareti  Karayolu üzerinde arıza veya uzun süreli bırakılması halinde, 
normal hava şartlarında en az 150 metreden net olarak görülebilecek, 150x25 cm 
ebadında ve Avrupa Topluluğu Direktifleri ve Avrupa Ekonomik Komisyonu 
Regülasyonlarından ECE 70’deki teknik şartlara uygun bir adet engel işareti 
bulunacaktır.

Şehirlerarasında yolcu taşıyan (motosiklet ve lastik tekerlekli traktör hariç) 
bütün motorlu araçlar  Stepne  Daima kullanılabilir durumda 
bulundurulacaktır.





Otobüslerde ve azami yüklü ağırlığı 3.5 tondan fazla motorlu araçlarda (paletli 
araçlar hariç) ve azami yüklü ağırlığı 750 kg.dan fazla iki dingilli römorklar 
(yarı römorklar hariç)  Tekerlek takozu  1 adet bulunacaktır. Bunlar gereği 
kadar tesirli ve kolay kullanılır olacaktır.

Üç veya daha fazla dingilli motorlu taşıtlarda, yarı römorklarda ve azami yüklü 
ağırlığı 750 kg.dan fazla olan tek dingilli römorklar  Tekerlek takozu

2 adet bulunacaktır. Bunlar gereği kadar tesirli ve kolay kullanılır olacaktır.



Azami sürati saatte 10 kilometreden az olan araçlarda kullanılabilir  
Lastiksiz tekerlek  Yola temas eden kısmının 1 santimetre genişliğine düşen 
statik yük 125 kilogramı geçmeyecek; çivi gibi yola zarar verecek şekilde 
bulunmayacak, kenarları yuvarlatılmış olacaktır.

Otomobil, kamyon, kamyonet, çekici ve her çeşit arazi taşıtları, şehirlerarası 
otobüsler ve minibüsler (Değ.: 18.05.2007-26526)  Emniyet kemeri  EEC-77/541 
sayılı  AT  Direktifi  veya ECE-R-16 sayılı AEK Düzenlemesine uygun nitelikte 
olacaktır.





M1, M2, M3, M1G, N1, N2, N3 ve N1G sınıfı araçlar







Çocuk bağlama sistemleri

















TSE, ECE, R 44 (Güç Tahrikli Taşıtlarda Çocuk Oturakları İçin Bağlama 
Tertibatının Onayı İle İlgili Hükümleri) ile 77/541/AT Yönetmeliği veya TSE ECE 
R 16

(Motorlu Taşıtlar

I. Güç Tahrikli Taşıtlarda Emniyet Kemerlerinin, Bağlama Sistemlerinin, Çocuk 
Bağlama Sistemlerinin Ve İsofix Çocuk Bağlama Sistemlerinin,

II. Emniyet Kemerleri, Bağlama Sistemleri, Çocuk Bağlama Sistemleri Ve İsofix 
Çocuk Bağlama Sistemleri İle Donatılmış Taşıtların,

Onayı İle İlgili Hükümler)’e

uygun durumda olacaktır.

Buna göre ağırlıklara göre gruplandırma aşağıdaki gibidir:

a) Grup 0; kütlesi 10 kg’a kadar olan çocuklar için,

b) Grup 0+; kütlesi 13 kg’a kadar olan çocuklar için,

c) Grup I; kütlesi 9 kg ile 18 kg arası olan çocuklar için,

d) Grup II; kütlesi 15 kg ile 25 kg arası olan çocuklar için,

e) Grup III; kütlesi 22 kg ile 36 kg arası olan çocuklar için 

M2 ve M3 sınıfı araçlar  Emniyet kemeri sembolü  Bu Yönetmeliğin ekindeki 
(Ek:41)’de yer alan sembol (mavi alt zemin üzerine beyaz şekil), emniyet kemeri 
ile donatılmış her türlü oturma pozisyonunda görülebilecek bir şekilde yer 
alacaktır.

Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre yetki belgesi almış yolcu taşımacılığında 
kullanılan araçlarda (Ek.: 18.05.2007-26526)  Boyun korsesi

Her 10 koltuk için en az 1 adet olacaktır.



Motorlu bisiklet ve motosiklet (Yük motosikleti hariç)  Koruma başlığı  
Sürücü ve taşınması halinde yolcular için; yanmayacak ve başı, ısı, çarpma ve 
dış tesirlere karşı koruyacak, görme ve işitmeye engel olmayacak, kolay takılıp 
çıkarılacak

Motosiklet ve motorlu bisiklet (Yük motosikleti hariç)  Koruma gözlüğü  
Sürücüler için; gözü dış tesirlere karşı koruyacak, görüşe engel olmayacak, 
normal görüşü bozmayacak renkli veya renksiz (başlığın gözlüğü varsa ayrıca 
gözlük istemez.)



Bisiklet, motorlu bisiklet ve motosiklet  Reflektif işaret

Sürücüler, gece seyahatlerinde görünürlüklerini sağlayacak şekilde giyinecekler 
veya giysilerine reflektif işaret  takacaklardır.

Otomobil

Sağır ve dilsizlerin araçlarını belirten işaret  Örneğine uygun şekilde, 
aracın arkasında sağ ve sol tarafta 2 adet.



Otomobil  Sağır ve dilsizlerin geriyi görme aynaları  En az içte 1, dışta 
sağda ve solda 2 adet bulunacak ve sürücünün ön görüş sahası dışındaki, 
kendisini ilgilendiren bütün trafik hareketlerini açıkça görmesini sağlayacak 
şekilde ve boyutlarda yapılmış ve yerleştirilmiş olacaktır.





Yük taşıyan her türlü şehiriçi, şehirdışı nakliyat yapan kamyon ve 
kamyonetler  Yüklü ve yüksüz ağırlıkları belirleyen işaretler  Kasanın arka 
kapak ortasında, 24x24 cm. ebadında ve yüklü yüksüz ağırlıkları gösteren 1 adet 
madeni levha bulunacaktır.

86/10553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamına giren ve trafik komisyonları 
kararı ile plaka tahdidi uygulanan il ve ilçelerde ticari amaçla çalışan taksi 
otomobillerinde



Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre yetki belgesi almış yolcu taşımacılığında 
kullanılan araçlarda (Değ.: 18.05.2007-26526)  Telsiz veya haberleşme cihazı

















Şehir içerisinde ticari amaçla çalışan taksi otomobillerini belli bir merkez 
aracılığı ile müşteri adreslerine sevk etmeye yarayan telsiz cihazı veya benzeri 
haberleşme cihazıdır.



Taşıma esnasında taşıtın çalışma düzenini olumsuz bir şekilde etkilemeyecek, 
çalışır vaziyette telsiz veya benzeri haberleşme cihazı olacaktır.

Ticari taksi otomobilleriyle kamyon, çekici ve tehlikeli madde taşıyan  
araçlar  Oto koruma sistemi  Dışarıdan görülebilecek şekilde araçların en az 
2 ön farı ile ön camına ve 2 yan camına ve araç sahipleri tarafından istenildiği 
takdirde aracın madeni parçaları üzerine “Oyum-yazım” metoduyla o aracın tescil 
plakasının yazılması suretiyle elde edilen, numunesine uygun oto koruma 
sistemidir. 

Üzerinde tescil edildiği trafik kuruluşunun tescil plaka sıra numarası yazılı 
koruma sistemi olan bir aracın, başka bir il veya ilçe trafik kuruluşuna nakil 
suretiyle tescil edilmesi halinde; “Oyum- yazım” metoduyla yazılan yazılar 
sildirilerek, o il veya ilçe trafik kuruluşunca verilen tescil plakası yeni 
şekliyle yazdırılır.





2 SAYILI CETVEL

Araçlarda Bulundurulması İhtiyari Techizat ile Bunların Niteliklerini Gösteren 
Cetvel



Techizat  Nitelikleri

(Mülga: 18.05.2007-26526) Radyo, görüntü cihazı, telsiz, telefon veya telgraf ve 
benzeri cihazlar  Gerekiyorsa ruhsatname almaları mecburidir. Görüntü 
cihazlarının kamu hizmeti yolcu taşımacılığı yapan araçlara takılması ve 
kullanılması yasaktır.

Bayrak gönderi  Eğilip bükülmeyen bir şekilde yapılmış ve üzerinde herhangi 
bir ışık tertibatı bulunmamak şartıyla, bisiklet ve motosikletlerde ön tekerlek 
hizasında, diğer araçlarda, milli bayrak için gidiş yönüne göre sağ ön tarafta, 
diğer flama ve forslar için sol tarafta bulunabilir.

Özel levhalar  Karoser üzerine takılacak; aracın cins veya ticari şeklini 
gösterecek, ışıklı veya ışıksız olabilecektir.

(Mülga: 18.05.2007-26526) Hoparlörler

Trafik intizamını bozmayacak ve yoldan faydalananları rahatsız edici şekilde ses 
çıkarmayacak (Tescil şube veya  bürolarından müsaade almak mecburidir). 

(Mülga: 18.05.2007-26526) Pikap, teyp ve benzeri cihazlar  Dolmuş otomobilleri 
ile kamu hizmeti taşıması yapan minibüslerde bulunmayacaktır. Otobüslerde 
sürücünün kullanamayacağı bir uzaklıkta bulunabilecektir.

Özel yazı, şekil ve semboller

Araç işleticisinin ticari ad ve ünvanı ile işletmeci kuruluşun tanıtımına 
yönelik reklam mahiyetindeki yazı ve resimleri aracın yan karoseri üzerinde 
bulunabilir. Otobüs ve minibüslerin arkalarına sadece işleticinin ticari ad ve 
ünvanı yazılabilir.

Geri aydınlatma lambası, sis lambası, dörtlü acil uyarı lambası, cam içi stop 
lambası, rüzgarlık  Motorlu araçlarda bulunduğu takdirde, Araçların İmal, 
Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen niteliklere uygun olacaktır.

Projektör  Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen 
niteliklere uygun olacaktır, sürücü mahalinden ayarlanacak, takılabilmesi için 
trafik tescil kuruluşlarından izin alınacaktır. (Özel amaçlı taşıtlar hariç)

Oto koruma sistemi  Ticari taksi otomobilleriyle, kamyon, çekici ve tehlikeli 
madde taşıyan araçların dışında kalan diğer taşıtların sahipleri tarafından 
istenildiği takdirde 1 sayılı Cetvelde yer alan oto koruma sistemi (Oyum-yazım) 
numunesine uygun olarak yazdırılabilir.

Özel güvenlik bölmesi (Ek. Tarihi: 18.04.2007-26497)    Taksilere, 
müşterilerin araç sürücüsü ile iletişim ve  
temaslarını engelleyen ve özellikleri 24/10/2004 tarihli ve 25620 sayılı Resmi 
Gazete’de yayımlanan Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelikte 
belirtilen zırhlı ara bölme konulabilir.

Işıklı acil durum uyarı sistemi (Ek. Tarihi: 18.04.2007-26497)  Taksilerde 
oluşabilecek acil durumlarda kullanılmak üzere, taksi sürücüsü tarafından acil 
durum düğmesine basmak suretiyle dışarıya kırmızı ışık veren, taksi tepe 
lambasının altına monte edilen, en az 300x10 mm boyutlarında, ön ve arkadan 
görülebilecek şekilde ışıklı acil durum uyarı sistemi konulabilir. Uyarı 
lambasının belirli noktalarda sağlaması gereken ışık şiddeti değerleri ECE-7 
Regülasyonunda S3 kategorisi stop lambaları için verilen değerleri sağlamalıdır.

Acil çağrı sistemi (Ek. Tarihi: 18.04.2007-26497)  Taksilerde oluşabilecek 
acil durumlarda kullanılmak üzere, taksi sürücüsü tarafından acil çağrı 
düğmesine basmak suretiyle araç takip merkezine acil durum uyarısı gönderen acil 
çağrı sistemi konulabilir.





(Mülga: 18.05.2007-26526) 3 SAYILI CETVEL

SAĞLIK KURULLARINCA VERİLECEK SÜRÜCÜ OLUR

RAPORLARIN DÜZENLENMESİNE ESAS OLAN SAĞLIK

MUAYENESİNDE SÜRÜCÜ ADAYLARINDA ARANILACAK SAĞLIK

ŞARTLARI İLE MUAYENELERİNE İLİŞKİN ESASLAR





4  SAYILI CETVEL

PSİKO-TEKNİK DEĞERLENDİRME VE PSİKİYATRİ UZMANI MUAYENESİNDE

SÜRÜCÜLERDE ARANILACAK ŞARTLAR İLE DEĞERLENDİRME VE

MUAYENEYE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR



Amaç

Psiko-teknik değerlendirmenin amacı, sürücülerin sahip oldukları güvenli araç 
kullanmalarını sağlayan zihinsel ve psikomotor yetenek düzeylerini objektif 
yöntemlerle ölçmek ve değerlendirmektir.



Tanım ve Kapsam

Psiko-teknik değerlendirme; sürücülerin sahip oldukları güvenli araç 
kullanmalarını sağlayan zihinsel ve psikomotor yetenek düzeylerinin; bu yetenek 
alanlarında tanımlanan bilgisayar destekli testler aracılığı ile ölçülmesidir. 



Psiko-teknik Değerlendirme Yapmaya Yetkili Kuruluş ve Kişiler

Psiko-teknik değerlendirme, bu Cetvelde belirtilen usul ve esaslara göre ve yine 
bu Cetvelde tanımlanmış altyapı özelliklerine sahip, resmi ve özel kuruluşlar 
bünyesinde oluşturulan ve il sağlık müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş 
merkezlerde çalışan psikolog ünvanına sahip kişiler tarafından yapılır.



Psiko-teknik Değerlendirme Merkezinin Taşıması Gereken Nitelikleri

Merkezin genel özellikleri;

a)Psiko-teknik değerlendirme için gereken bilgisayar destekli test gereçleri ile 
teçhizatlandırılmış olması,

b) Bu hizmeti verebilecek uygun çalışma mekanına sahip olması (psikolog için 
çalışma odası, sürücüler için bekleme bölümü, tuvalet ve benzerleri),

c) Psiko-teknik değerlendirmeleri yapmak üzere psikolog istihdam edilmiş olması,

d) Genel çalışma mekanından ayrı ve aşağıdaki özelliklere sahip, sürücülere 
psiko-teknik değerlendirme uygulaması için ayrılmış oda veya odaların bulunması;

1) Sessiz,

2) Genel çalışma ortamından etkilenmeyen,

3) Uygulama esnasında giriş çıkışlara kapalı,

4) En az 3 metre kare büyüklüğünde,

5) Havalandırma olanağına sahip,

6) İyi ışıklandırılmış,

7) Duvarları açık renkle boyalı,

8) Dikkati dağıtacak çok fazla materyal olmamalı (duvarlarda resimler, müzik, 
saat ve benzeri),

9) Teste katılan kişinin oturacağı ergonomik, tekerlekli ve kolsuz en az bir 
büro koltuğu olmalı,

10) Birden fazla sisteme sahip merkezlerde grup uygulaması yapmak üzere, 
sistemler  aynı odaya yerleştirilebilir. Ancak, oda yeterince büyük olmalı ve 
sistemler oda içinde adayların birbirini izlemesini engelleyecek şekilde, 
birbirinde paravanla ayırılarak, konumlandırılmalı,

11) Maksimum performans sergilemeye uygun olacak şekilde ısısı ayarlanmış 
olmalı.



İl Sağlık Müdürlüğünce Yürütülecek Yetkilendirme İşlemi

Psiko-teknik değerlendirme merkezi açmak isteyen kişi aşağıda belirtilen 
belgeler ile işyeri açmak istediği ilin il sağlık müdürlüğüne başvurur.

a) Başvuru sahibinin psiko-teknik değerlendirme merkezi açmak istediğine dair 
dilekçe,

b)Merkezde çalışacak kişinin psikolog ünvanını (Üniversitelerin Fen-Edebiyat ve 
Edebiyat Fakültelerinin 4 yıllık  Psikoloji Bölümü mezunları) taşıdığını 
belgeleyen diplomanın noter tasdikli örneği (Merkezde çalışacak psikologların 
birden çok olması durumunda herbiri için ayrı belge istenir),

c) Psiko-teknik değerlendirme merkezinin onaylı krokisi,

d) Merkezde, psiko-teknik değerlendirme için kullanılacak ve bu Cetvelde genel 
esas ve usulleri belirtilen trafik alanda geliştirilmiş bilgisayar destekli 
testlerin Türkiye toplumu özelliklerine göre hazırlanmış norm çalışmasına sahip 
olduğunu gösterir belge örneği,

e) Merkezde kullanılacak bilgisayar destekli testleri kullanabilmek için 
yetkilendirilmek istenen psikoloğun bu Cetvelde tanımlanan özellikleri içeren 
eğitimi aldığına dair belge (Merkezde çalışacak psikologların birden çok olması 
durumunda herbiri için ayrı belge istenir). 

Belgeleri tam ve geçerli olan başvuru sahibine ait merkez, il sağlık müdürlüğü 
elemanlarınca, başvuru tarihinden itibaren en geç 1 ay içerisinde bu 
Yönetmelikte tanımlanan usul ve esaslara uygun olup olmadığı yönünden yerinde 
denetlenir. Uygun bulunduğu takdirde işyerine (örnekleri bu Cetvelde yeralan) 
Psiko-teknik Değerlendirme Merkezi Çalışma Uygunluk Belgesi ve başvuruda beyan 
edilen psikoloğa (ya da psikologlara ayrı ayrı olmak üzere) Psiko-teknik 
Değerlendirme Uygulama Yetki Belgesi düzenlenir.



Bilgisayar Destekli Psiko-teknik Değerlendirme Testlerin Türkiye Toplumu 
Özelliklerine Göre Hazırlanmış Norm Çalışmasına Sahip Olduğunun Belgelenmesi

Bu Cetvelde tanımlanan yetenek alanları için geliştirilmiş bilgisayar destekli 
psiko-teknik değerlendirme testlerinin merkezlerde sürücülere uygulanmadan önce 
Türkiye toplumu özelliklerine göre hazırlanmış norm çalışmasına sahip olması 
esastır. Norm çalışması, söz konusu psiko-teknik değerlendirme amaçlı test 
sistemlerini geliştiren kuruluş tarafından gerçekleştirilir. Ancak, söz konusu 
norm çalışmasının özelliklerinin alan ile ilgili meslek kuruluşunca 
oluşturulacak bilimsel kurul tarafından onaylanmış olması gereklidir. Onay 
belgesine sahip olmayan test sistemleri Türkiyede kullanılamaz.

Psiko-teknik Değerlendirme Uygulama Eğitiminin Özellikleri

Bilgisayar destekli psiko-teknik değerlendirme uygulama eğitimleri, psiko-teknik 
değerlendirme amaçlı kullanılan test sistemlerini geliştiren kuruluş tarafından 
gerçekleştirilir. Ancak, aşağıda temel özellikleri belirtilen eğitim programına 
ait müfredat ve eğitim yapısının alan ile ilgili meslek kuruluşunca onaylanmış 
olması gereklidir.

a) Sürücünün bu Cetvelde sayılan herbir yeteneğini ölçmeye yönelik geliştirilen 
bilgisayar destekli test sistemlerinin kullanılması ve uygulanması,

b) Herbir test sonucu elde edilen bulguların belirlenmiş normalara göre 
değerlendirilmesi.

Psiko-teknik Değerlendirme Merkezlerinde Tutulması Gereken Kayıtlar

Merkezlerde test süreçlerinin takibi, arşivleme ve denetleme amaçları ile 
aşağıdaki kayıtların ve belgelerin bulundurulması zorunludur.

a) Psiko-teknik Kayıt Defteri: Psiko-teknik değerlendirme yaptırmak üzere 
merkeze başvuran sürücülerin kimlik bilgilerini ve raporun bir örneğini 
aldıklarına dair imzalarını içeren defterdir (Defteri İl sağlık müdürlüğünce 
onaylandıktan sonra kullanılır).

b) Psiko-teknik Değerlendirme Raporları Dosyası: Sürücülere uygulanan 
psiko-teknik değerlendirmeye ait bilgisayar çıktılarının ve rapor örneklerinin 
saklandığı dosyadır.

c) Denetim Defteri: İl sağlık müdürlüğü elemanlarının (ve var ise ilgili meslek 
kuruluşunun görevlendirdiği elemanlar ile işbirliği halinde) en az yılda 1 kez 
olmak üzere yapacağı denetim sonuçlarının kaydedildiği defterdir (Defter il 
sağlık müdürlüğünce onaylandıktan sonra kullanılır).

Psiko-teknik Değerlendirmede İncelenecek Sürücü Özellikleri

Psikoteknik değerlendirmede sürücü özelliklerinden aşağıda belirtilen yetenekler 
bu amaçla geliştirilmiş bilgisayar destekli testler aracılığı ile ölçülür;

1) Zihinsel Yetenek ve Beceriler

A) Dikkat: Dikkat; algılama sürecinin testin içeriğini oluşturan çeşitli 
uyaranlar arasından, sadece test kapsamında kritik uyaran olarak belirlenmiş 
olanlar üzerine yönlendirilmesi, sık aralıklarla ve sürekli olarak gelen bu 
kritik uyaranların seçici algılama ile fark edilmesi sürecinde incelenmelidir. 
Dikkat düzeyini ölçmek üzere geliştirilmiş testler aşağıdaki özellikleri 
taşımalıdır:

1)Dikkat, “performans hızı”, “performans kalitesi” ve “performanstaki 
tutarlılık” değişkenleriyle değerlendirilmeli ve dikkat düzeyi, bu üç değişkenin 
bileşkesi dikkate alınarak sayısal olarak ifade edilmelidir.

Kullanılacak dikkat testinde veri elde edilmesi gereken kriterlerden, performans 
kalitesi, görevin ne kadar hatasız yerine getirildiğini göstermelidir ve sunulan 
kritik uyaranlardan kaç tanesine doğru tepki verildiği ile ölçülmelidir. 
Dikkatin yoğunlaştığı ortamlarda fark edilen uyaranlara dört farklı tepki 
verilebilir. Bunlardan, atlanan uyaranların ve yanlış alarm tepkilerinin fazla 
olması dikkat düzeyindeki düşüklüğü göstermesi nedeniyle, ayrıca sayısal olarak 
ifade edilmelidir.

TEPKİ  Evet  Hayır

Kritik uyaranın

VAR OLDUĞU koşul  Doğru  Atlanan

Kritik uyaranın

VAR OLMADIĞI koşul   Yanlış Alarm  Negatif Doğru

2) Performans hızı, test kapsamında kritik uyaranların kaç saniye içinde fark 
edildiği üzerine kurulu olmalıdır. Kritik uyaranların tümüne verilen tepkilerin 
hızının öncelikle medyan değeri veya aritmetik ortalaması açısından değeri 
verilmelidir.

3)Performans hızı ve kalitesi hakkındaki iki bulgu ilişkilendirilerek norm grubu 
ile karşılaştırılmalıdır. Bu karşılaştırmanın "Performans hızı/ Performans 
Kalitesi Diagramı" olarak grafiksel özeti, bilgisayar tarafından yorumlamada 
kolaylık sağlamak için hazırlanmalıdır. "Kontrollü ve tepkisel çalışma tarzı", 
yavaş ve hatasız performans ile tanımlanmalı; "düşünmeden hareket edilen tarz" 
ise, hızlı ama hatalı tepkiler ile karakterize edilmelidir.

4) Bir dikkat testinden geçerli ve güvenli bir sonuç alabilmek için test en az 
10 dakika sürecek şekilde yapılandırılmış olmalıdır. Performanstaki tutarlılık, 
dikkat düzeyinin bu süre içinde ne düzeyde değişim gösterdiği üzerine 
kurulmalıdır ve tepkilerin zaman içindeki dağılımı grafiksel olarak ifade 
edilmelidir.

5) Görüş alanı açısından dikkat düzeyini yorumlayabilmek için, testte verilen 
uyaranlardan seçilmesi gereken uyaranlar bilgisayar ekranı üzerinde dört görüş 
alanı üzerinde dağılmalı ve atlanan veya yanlış tepki verilen uyaranların nerede 
yoğunlaştığı incelenebilmelidir.



B) Anlama ve Değerlendirme (Muhakeme) Yeteneği: Anlama ve değerlendirme 
yeteneği, analitik düşünce becerisinin kullanıldığı, olgulara ilişkin 
ipuçlarından anlamlı sonuçlar çıkarma ve olgular arasındaki bağıntıları sağlayan 
prensipleri anlayabilme süreci üzerine kurulu bir test ile ölçülmelidir.

1) Sözel olmayan testler ile ölçülmelidir.

2) Farklı yaş, eğitim düzeyleri için norm grupları oluşturularak bilgisayar 
tarafından otomatik karşılaştırması yapılabilmelidir.

3) Sorular muhakeme yeteneğini ölçebilecek kadar istatistiki açıdan yeterli 
sayıya sahip olmalıdır. Sorular zorluk derecelerine göre gruplanmış olmalı ve 
bunların dağılımı, test geneline rastgele ancak eşit sayıda olmalıdır. Böylece, 
kişinin aynı test içinde muhakeme yeteneği açısından çıkabileceği  en yüksek 
düzey gözlenebilmelidir.

4) Aynı testin, daha yüksek eğitim düzeyleri için ya da standart testte en 
yüksek performansı göstermiş kişilere gerektiğinde uygulanmak üzere gelişmiş 
versiyonlarının bulunması gereklidir.



C) Hız ve Mesafe Algılama: Hareket halindeki objelerin hareket hızlarının ve 
hedefe olan uzaklıklarının tahmin edilebilmesi üzerine kurulu bir test ile 
ölçülmelidir.

1) Testte, hareket hızı ve hedefe uzaklığı değişken olan bir obje olmalı ve bu 
özellikleri kişinin ne kadar iyi gözlemleyebildiği incelenmelidir.

2) Yetenek hakkında kesin bir yargıya varabilmek için, testi oluşturan 
soru/deneme sayısı yeterli olmalı (en az 20, en fazla 30 deneme) ve her denemede 
gösterilen performans birbiriyle tutarlı olmalıdır.

3) Kişinin tahminlerinde kendisini ne kadar riske attığı, hız ve mesafe 
algılamasının operasyonel tanımı olarak alınmalı ve grafiksel olarak ifade 
edilebilmelidir. Sürücülerin tehlikeden uzak kalacak şekilde temkinli 
davrandıklarını gösteren bir performans sergilemesi esastır.



D) Geniş Görüş Alanı İçinde Uyaran Fark Etme: Geniş görüş alanı içinde uyaran 
fark etme becerisi, 140 derecelik görüş alanı içinde, kişinin uyaranları en uzak 
hangi noktada fark ettiği ve fark ettiği anda doğru tepkiler verip vermediği 
üzerine kurulu bir test ile ölçülmelidir.

1) Her iki göz için, geniş görüş alanı içinde uyaran fark etme becerisini ölçmek 
üzere özel olarak geliştirilmiş bir test enstrümanı ile, başın sağ ve sol 
ekstrem yanlardan gelen ışıklı uyaranların hangi açısal değerde fark edildiği 
ölçülmelidir.

2) Bu beceriyi ölçen testlerin yapısı gereği, kullanılacak testte, kişinin 
dikkatini sadece görüş alanı dışındaki uyaranlara yoğunlaştırmasını engellemek 
üzere, görüş alanı içinde bir başka görev ile ilgilenmesi sağlanmalıdır. 
Böylece, görüş alanı içinde yoğunlaşma noktası olarak adlandırılabilecek yerde 
bir iş ile uğraşırken, sağ ve soldan gelen farklı uyaranların ne hızla fark 
edildiği ve iki farklı görevin kişi tarafından karıştırılarak tepkilerini 
olumsuz yönde etkileyip etkilemediği ölçülmelidir.



E) Şekil Algılamada Görsel Süreklilik: Şekil algılamada görsel süreklilik, şekil 
algılamasında seçici davranmayı sağlayan kriterleri sürekli takip etme 
becerisini ve bu kapsamda verilen tepkilerin hızını dikkate alan bir test ile 
ölçülmelidir.

1) Şekil algılama testi trafik ortamına doğrudan ilişki sağlamak açısından 
trafik işaretlerinden oluşmalıdır.

2) Trafik işaretlerini belirli bir prensibe göre takip etme ve seçme süreci 
yaratılmalıdır. Bu seçici kriter bir trafik işareti ile bir rakam arasındaki 
bağıntının kurulması şeklinde yapılandırılmalıdır.

2)  Görsel sürekliliği değerlendirmek için, test 30 ila 40 denemeden 
oluşmalıdır.

4) Testin toplam kaç dakikada bitirildiği, belirli bir işaretin kaç saniyede 
fark edilerek tepki verildiği ölçülmelidir.

5) Toplam zamanın kısa ya da uzun olması, algılama hızı ile basit ve somut 
olguların ne kadar kolay kavranabildiğini göstermelidir. 



2) Psikomotor Yetenek ve Beceriler

A) Tepki Hızı:  Uyaranın fark edilmesi ile tepkinin ortaya konulması arasında 
geçen zaman tepki hızı olarak değerlendirilmelidir.

1) Tepkiye karar verilmesi (karar verme hızı) ile tepkinin gösterildiği (motor 
tepki hızı) zaman ayrı ayrı incelenebilmelidir.

2) Tepkilerin ne kadar hızlı olduğu kadar, ne kadar doğru olduğu da 
incelenmelidir. Bu amaçla farklı görsel ve akustik uyaranlar sunulmalı, tepkiler 
eller ve ayaklarla verilmelidir. Hangi uyarana hangi tepkiyi vereceği 
belirlenerek bu kapsamda performans kalitesi incelenmelidir. Sunulan uyaranlara 
verilen tepkiler, tepki matrisi şeklinde sunularak, hatalı tepkilerin 
yoğunlaştığı uyaranlar gözlenmelidir.

3) Uyaranların sunum hızı, yavaştan daha hızlıya doğru farklı alttestler halinde 
düzenlenmeli ve uyaran sunum hızındaki değişikliklere kişinin ne düzeyde uyum 
sağlayabildiği incelenmelidir.

4) Uyaranlara verilen doğru tepkiler, yanlış tepkiler, atlanan uyaranlar ve geç 
tepkiler grafiksel olarak ifade edilmelidir.

B) Koordinasyon Düzeyi: Koordinasyon, bir görev yerine getirilirken doğru 
tepkilerin verilebilmesi için, aynı anda farklı uzuvların hareketlerinin 
uyumlandırılma düzeyi ile ölçülmelidir.

1) Küçük bir alan içerisinde kişinin el ve parmak hareketlerinde gösterdiği 
koordinasyon, sürat ve doğruluk incelenmelidir. Performans kalitesi, testte 
kullanılacak kontrol kolunun, düğmesinin ya da direksiyonun iki elin eşgüdümlü 
hareketiyle kontrol edilmesi, bir hedefe yönelik olarak konumun tutulabilmesi ve 
kişinin çevresel uyaranları da dikkate alarak konumunu koruyabilmesi 
ölçülmelidir. Performans kalitesi, hedeften sapma düzeyi (hata yüzdesi) olarak 
ifade edilmelidir. 

2) Görsel bir uyaranın büyüklüğü, biçimi, hızı ve yönüne ilişkin görsel 
bilgilerin doğru  motor faaliyete çevrilebilme düzeyi incelenmelidir. Ayakların 
ve ellerin doğru yerlerde kullanılması gerekir.

3) Testin ileri aşamalarında, dikkat dağıtıcı uyaranlara karşı dahi 
koordinasyonun korunup korunamadığı incelenmelidir. Dikkat dağıtıcı uyaranlara 
bağlı hedeften sapma düzeyi ölçülebilmelidir.

4) Performansta tutarlılık, test sürecinde, her denemede performansta iyileşme 
kaydedilip edilmediği açısından belirlenmelidir. Deneyimden yararlanarak, 
belirli prensiplere bağlı kalarak vücut fonksiyonlarını kontrol altında tutmayı 
öğrenebilmek sürücülük için esastır. Bu gelişim grafik gösterge olarak ifade 
edilmelidir.

5) Her denemenin ne kadar sürede tamamlandığı, performans hızını belirleyecek 
şekilde ölçülmelidir.

Psikoteknik Değerlendirmede Kullanılan Test Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Kullanılan test sonuçlarının değerlendirilmesinde herbir test başlığı altında 
aşağıda belirtilen ölçütler dikkate alınır;

Dikkat

1) Türkiye normuna göre, 40’ıncı yüzdelik dilimden daha düşük puan alanların 
dikkat düzeyi düşük kabul edilir.

2) Yanlış alarm ve atlanan uyaranlar, test sunum alanı içinde belirli bir 
bölgeye (sağ ve sol ekstrem noktalar gibi) yoğunlaşmış olmamalıdır. Sağ ve sol 
ekstremde yoğunlaşma gözlendiğinde, geniş görüş alanı içinde uyaran fark etme 
testi sonuçları ile birlikte yorum yapmak gerekir.

3) Seçici dikkate bağlı tepki hızı 1.50 saniyeden daha fazla zaman almamalıdır.

4) Peformansın tutarlılığını gösteren grafik bulguda, tepki hızları arasındaki 
standart sapma puanı çok yüksek olmamalı, uyaranların bulunduğu sunum alanına 
göre tepki hızları çok fazla değişkenlik göstermemelidir.

5) Performans hızı ile kalitesi arasındaki ilişkiyi özetleyen grafikte, kişinin 
yer alacağı karşılaştırmalı grup "hızlı ve hatasız" ya da "yavaş ve hatasız" 
kategorilerinde olmalıdır. "Hızlı ve hatalı" kategorisindeki kişiler risk teşkil 
eder. 

Anlama ve Değerlendirme (Muhakeme) Yeteneği

1) Muhakeme düzeyi orta öğrenim düzeyindeki kişiler için %35'in altında 
olmamalıdır.

2) Muhakeme düzeyi, yüksek öğrenim düzeyindeki kişiler için %85'in altında 
olmamalıdır. %85 ve üzeri düzeyde performans gösteren kişileri testin "gelişmiş" 
versiyonu uygulanır. Bu versiyondaki başarı düzeyi ise % 50'nin altında 
olmamalıdır.

Hız ve Mesafe Algılama

1) Hız ve mesafenin  algılanması, verilen kritik seviyeden en fazla % 30 sapma 
göstermelidir. Daha yüksek sapmalar risk teşkil eder.

2) Algılamada erken tepki verilmesi esastır. Sürücülerin tehlikeden uzak kalacak 
şekilde temkinli davrandıklarını gösteren bir performans sergilemesi gerekir.

3) Tepkilerin her denemede bir tutarlılık göstermesi, hız ve mesafe algılama 
yeteneğinin yorumlanması için temel teşkil eder. Tahminler arası standart sapma 
yüksek olmamalı ve yoğunlaşma erken tahmin ya da geç tahmin yönünde olmalıdır.

Geniş Görüş Alanı İçinde Uyaran Fark Etme

1) 140 derecelik görüş alanı içinde, görsel alan ile yoğunlaşılan nokta 
arasındaki uzaklık milimetre cinsinden ve açısal değer olarak ölçülmelidir.

2) Görsel alan dışından gelen uyaranlara verilen tepkilerin hızı 2.00 saniyeden 
yüksek olmamalıdır.

3) Yoğunlaşma noktasında sunulan, yanıltıcı uyaranlara tepki verilememelidir. 
Yanıltıcı uyaranlara verilen tepkiler hatalı tepki olarak değerlendirilir; 
bunların sunulan kritik uyaranlara oranı %40’dan yüksek olmamalıdır.

Şekil Algılamada Görsel Süreklilik

1) Testin tamamlanma süresi norm ortalamasının altında olmamalıdır.

2) Her işarete ortalama 90 saniyede tepki verilmelidir. 1 dakikanın üzerindeki 
bir sürede algılamanın gerçekleşmesi, kişinin şekle en az 5 kez baktığını ancak 
algılamanın gerçekleşmediğini gösterir.

3) Test genelinde bu sürenin tutarlı akışı, sürekli dikkatin göstergesidir.

4) Trafik işaretiyle aynı olmayan bir düğmeye basılarak tepki verilmesi hatalı 
cevap olarak değerlendirilmelidir. Hatalı tepkilerin test genelindeki uyaranlara 
oranı %20’yi geçmemelidir.

Tepki Hızı

1) Ölçümlerde 1.50 saniyeden daha uzun sürede verilen tepkiler geç tepki kabul 
edilir ve sürücünün tepki hızının düşük olduğunu gösterir.

2) Doğru tepkilerin, fark edilmesi gereken kritik uyaranlara oranı ortalama 
olarak %50’nin altına düşmemelidir.

3) Sunum aralıkları dar olan testlerde atlanan uyaranların oranı, hatalı 
tepkilerin oranından daha yüksek olmamalıdır. Performans kalitesi, geç olsa da 
doğru tepki verilmesi, yetişilemeyen yerde uyaranın atlanması ile belirlenir.

Koordinasyon Düzeyi

1) Dikkat dağıtıcı olarak verilen uyaranların kişinin tepkisel tutarlılığını 
bozmaması gerekir. Yanıltıcı uyaranlara verilen tepkiler yanlış tepki olarak 
kabul edilir ve kabul edilebilirlik sınırı %40'dır.

2) Hedeften sapma düzeyi  (hata yüzdesi) %40'ı geçmemelidir.

3) Koordinasyon faktör puanı norm grubunun %50'lik diliminde yer almalıdır.

4) Grafiksel göstergede, her denemede testi tamamlama süresi giderek daha 
kısalmalı ya da aynı kalmalıdır. Performans kalitesi tutarlı şekilde iyileşme 
göstermelidir.

Psiko-teknik Değerlendirmede Kullanılacak Testlerin Genel Özellikleri

Psikoteknik değerlendirme sürecinde, uluslararası psikometrik standartlara sahip 
testler kullanılmalıdır. Bu standartlar aşağıda şunlardır;

a) Nesnellik: Test maddelerine verilecek yanıtların belirli olması ve puanlamada 
belirli ölçütlerin kullanılması, bu özelliğe göre, hazırlanacak bir soruya 
verilmesi gereken yanıtların son derece belirgin olması, sorunun cevabının 
tartışmalı olmaması.

b) Puanlama:  Puanlama yönteminin standart olması,  objektif sonuçlar elde 
edilebilmesi için, kişisel yorumu en aza indirgemiş olması.

c) Geçerliliğin  yüksek olması: Ölçüm aracının ölçmek istediği şeyi hiç şaşmadan 
doğru olarak ölçmesi, testin kullanım amacına uygun olması, doğru seçilmiş bir 
test  olması.

d) Güvenilirliğinin yüksek olması: Testin ölçtüğü nesne ya da özelliği her 
uygulanışında aynı duyarlılıkla ölçmesi, tutarlı ve kararlı olması.

e) Kapsamlı olması: Testin ölçülen konunun genelini iyi bir şekilde kapsaması.

f) Ayırt edici olması: Bir özelliğe sahip olan kişi ile olmayanı, yeteneği çok 
yüksek olan ile olmayanı birbirinden ayırt edebilmesi.

g) Kullanışlı olması:  Kolay uygulanabilir,  kolay anlaşılabilir ve 
puanlanabilir olması.

h) Uyarlama: Türkiye toplumuna uyarlamasının yapılmış olması.

ı) Standardizasyon: Farklı norm grupları için standardizasyonunun yapılmış 
olması. Testlerin kullanım amaçlarına göre, yorumlarda kullanılmak üzere,  
cinsiyet, yaş, eğitim, meslek, fiziksel ve psikolojik rahatsızlığa sahip 
kişileri içeren gruplara testlerin uygulanarak, ortalama puanların ve puan 
dağılımlarının belirlenmesi.

j) Bilgisayar Destekli Testler olması: Testlerin sunumu, puanlaması, 
yorumlanmasının bilgisayar aracılığıyla yapılması. 

Bilgisayar Destekli Test Sistemlerinin Özellikleri

Bilgisayar destekli test sistemleri aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır;

a) Psikolojik yetenek, beceri ve kişilik testlerinin, teste katılanlara, 
bilgisayar ekranında veya bilgisayara bağlı yan gereçler ve paneller 
aracılığıyla sunulması,

b) Teste katılan kişiye ait tüm veri ve bulguların  otomatik olarak bilgisayara 
kaydedilmesi,

c) Uygulamada standardizasyon sağlaması,

d) Test yönergelerinin standart olması,

e) Deneme aşamalarının standart sürede, adayın testi çok iyi anlamasını 
sağlayacak uzunlukta olması,

f) Test sorularının sunumunu eksiksiz sağlaması,

g) Uygulayıcıya en az ihtiyaç olmasını sağlayacak düzeyde bir otomasyona sahip 
olması,

h) Test sonuçlarının standart formata sahip raporlar halinde, bilgisayardan 
otomatik olarak alınması,

ı) Test bulguları ile oynanmasını engelleyen bir denetim mekanizmasına sahip 
olması (bulguların olumlu ya da olumsuz yönde değiştirilmesi ihtimaline karşı 
bir koruma sağlaması),

j) Testlerin kullanım amacına göre çeşitli versiyonlarının yaratılmasına imkan 
vermesi (yaş, ehliyet tipi, eğitim gibi çeşitli sürücü gruplarına özel testlerin 
kullanılmasına imkan vererek, adil bir sistem yaratılması),

Psiko-teknik Değerlendirme Test Sonuçları

Psikoteknik değerlendirme uygulamasını takiben test sonuçlarını içeren standart 
formattaki bilgisayar çıktısı alınır. Bu formatta aşağıdaki bilgiler yer 
almalıdır;

a) Testlerde yer alan her soruya ya da her uyarana verilen cevap ve tepkiler tek 
tek ve test bütününde değerlendirilmelidir.

b) Ölçümü yapılan yeteneğe ilişkin performansın kalitesi, tutarlılığı ve hızı 
ayrı ayrı belirtilmelidir.

c) Her yeteneğe ilişkin rapor ayrı olmalıdır.

d) Yorum yapma gereğini en aza indirmek üzere, testte elde edilen puanın norm 
grubu ile otomatik olarak karşılaştırmasını yapmalıdır. Norm grubu ise, Türkiye  
genelinden elde edilmiş tek bir norm grubu olmalı ve ifadesi Persentil ve T 
değeri üzerinden olmalıdır.

e) Raporlarda elde edilen verilerin grafik ifadesi de raporlarda yer almalıdır.

Psiko-teknik Değerlendirme Raporu

Test sonuçlarını içeren standart formattaki bilgisayar çıktısından kişiye 
uygulanan herbir test sonucundan elde edilen bulguların bir arada özetlendiği 
aşağıda özellikleri tanımlanan Psiko-teknik Değerlendirme Raporu düzenlenir.

Psikiyatri uzmanına iletilmek üzere, sekiz bölümden oluşan Psiko-teknik 
Değerlendirme Raporu düzenlenir. Bu raporun ilk 7 bölümünde sırasıyla bu 
Cetvelin “Psiko-teknik Değerlendirmede İncelenecek Sürücü Özellikleri” bölümünde 
yeralan herbir özelliğe yönelik uygulanan testlere ilişkin bulgu ve 
değerlendirmeler tanımlanır. Herbir özellik için; kullanılan test, bu test 
sonucu elde edilen değerler, değerlerin testin norm çalışması ile 
karşılaştırıldığında değerlendirme açısından ne ifade ettiği ve kişinin söz 
konusu yetenek düzeyi ile sürücülüğe devam etmesinde risk olup olmadığı 
belirtilir.

Raporun sekizinci ve son bölümünde ise; kişinin yedi alandaki yeteneğini ölçen 
testlerin bütünü sürücülük açısından değerlendirilerek, kişinin tüm yetenek 
alanlarındaki düzeyleri ile sürücülüğe devam etmesinde risk olup olmadığı 
belirtilir. 

Psiko-teknik Değerlendirme Süresi

Sürücülere uygulanacak psiko-teknik değerlendirmenin asgari süresi 1 saattir.

Psiko-teknik Değerlendirme Ücreti

Özel ve resmi kuruluşlarda sürücüler için uygulanmakta olan psiko-teknik 
değerlendirme asgari ücreti, değerlendirmenin uygulandığı ilin il sağlık 
müdürlüğü tarafından, o ildeki uygulayıcıların ve ilgili meslek kuruluşunun 
görüşü alınarak, il umumi hıfzıssıhha kurulu kararı ile belirlenebilir. Asgari 
ücret belirlenmesindeki amaç haksız rekabet oluşmasının engellenmesi ve hizmet 
kalitesi standardının korunmasıdır. 

Psiko-teknik Değerlendirme Merkezlerinin Denetimi

Psiko-teknik değerlendirme merkezlerinin bu Yönetmelikte tanımlanan usul ve 
esaslara uygun olarak hizmet sunmalarının sağlanması amacıyla, diğer kurum ve 
kuruluşların denetim hakları saklı kalmak kaydıyla, il sağlık müdürlüğü 
elemanlarınca yılda en az 1 kez denetlenmesi esastır. Denetimler, asli 
sorumluluk il sağlık müdürlüğünde olmak üzere, ilgili meslek kuruluşunun 
işbirliği halinde yürütülür.

Psikiyatri Uzmanı Muayenesi

Psikiyatri uzmanı muayenesinde, öncelikle 3 sayılı Cetvelin “Ruh ve Sinir 
Hastalıkları Muayenesi” bölümünde “Ruh Hastalıkları” başlığı altında tanımlanan 
sağlık şartlarındaki esaslara ek olarak, psiko-teknik değerlendirme raporunda 
yer alan bulguları dikkate alarak, kişinin; algılama, muhakeme etme, karar verme 
ve tepki verme ile ilgili bilişsel özelliklerinden araç kullanmasını 
engelleyecek ya da tehlikeli araç kullanmasına yol açabilecek özelliklerinin 
olup olmadığını araştırır.

Muayene sonucunda, psikiyatri uzmanı; psiko-teknik değerlendirme raporu ve 
psikiyatri muayenesinden elde ettiği bulguları birlikte değerlendirerek kişinin 
sürücü belgesinin geri verilmesinde sağlık şartları açısından sakınca olup 
olmadığını düzenleyeceği raporda belirtir.



T.C.

.............. VALİLİĞİ

SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ



PSİKO-TEKNİK DEĞERLENDİRME MERKEZİ

ÇALIŞMA UYGUNLUK BELGESİ





İŞYERİNİN

Adı  :

Adresi  :



İŞYERİ SAHİBİNİN

Adı ve Soyadı  :

Ünvanı  :



UYGUNLUK BELGESİ

Tarih  :

Numarası  :





Yukarıda adı ve adresi belirtilen Psiko-teknik Değerlendirme Merkezinin, 
Psiko-teknik Değerlendirme Uygulama Yetki Belgesine sahip kişi yada kişilerin 
sorumluluğunda faaliyet göstermesi il sağlık müdürlüğünce uygun görülmüştür. Bu 
belge Karayolları Trafik Yönetmeliğine istinaden düzenlenmiştir.







imza ve mühür 



T.C.

.............. VALİLİĞİ

SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ



PSİKO-TEKNİK DEĞERLENDİRME

UYGULAMA YETKİ BELGESİ





İŞYERİNİN

Adı  :

Adresi  :



PSİKOLOĞUN

Adı ve Soyadı  :

Baba Adı  :

Doğum Yeri ve Yılı:

Ünvanı  :

Mezun Olduğu Okul  :

Diploma Tarih ve Numarası  :



YETKİ BELGESİ

Tarih  :

Numarası  :





Yukarıda açık kimliği belirtilen Psikoloğun, belirtilen Psiko-teknik 
Değerlendirme Merkezinde, Psiko-teknik Değerlendirme Uygulamaları yapması il 
sağlık müdürlüğünce uygun görülmüştür. Bu belge Karayolları Trafik Yönetmeliğine 
istinaden düzenlenmiştir.







imza ve mühür











EK 10-B 

T.C.

…………………….VALİLİĞİ/KAYMAKAMLIĞI

Emniyet Müdürlüğü/Amirliği





“A” GEÇİCİ TRAFİK BELGESİ DÜZENLEME YETKİ BELGESİ





………………………………………………………………………………............. Firmasına her türlü hukuki 
sorumluluk kendisine ait olmak üzere, aşağıda belirtilen tarihler arasında “A” 
Geçici Trafik Belgesi düzenleme yetkisi verilmiştir. …./…./20…



(İMZA-MÜHÜR)

………………Trafik Tescil Şube Müdürü

Büro Amiri











Başlangıç tarihi  : ..../…./20…



Bitiş tarihi  : ..../…./20…



Tahsis edilen plaka  : …………...











EK 35



SÜRÜCÜLERE UYGULANACAK CEZA PUANI CETVELİ



KANUN

MADDESİ  TRAFİK KURAL İHLALİNİN KONUSU  CEZA

PUANI

(5-10-15-20)   



21  Tescil edilen araçları trafik belgesi ve tescil plakası almadan karayoluna 
çıkarmak  10   

23  Tescil belgesi, trafik belgesi ve tescil plakalarını araç üzerinde ve 
uygun durumda bulundurmadan trafiğe çıkmak  10   

25  Tescilsiz olup, karayolunda geçici olarak kullanılacak araçları, geçici 
trafik belgesi ve geçici tescil plakaları almadan trafiğe çıkarmak, bu belge ve 
plakaları başka araçta veya süresi bittiği halde kullanmak  10   

26/1  Araçlarda, bulundurulması mecburi olan (çalışma yerini ve şeklini, 
kapasite ile diğer niteliklerini belirleyen plaka, ışık, renk, şekil, sembol ve 
yazı gibi) ayırım işaretlerini bulundurmamak  5   

26/2  Araçların dışında bulundurulması zorunlu işaretlerden başka, araçlara; 
izin alınmaksızın reklam, yazı, işaret, resim, şekil, sembol, ilan, flama, 
bayrak ve benzerlerini takmak, yazmak, sesli ve ışıklı donanımları 
bulundurmak  5   

28  Resmi olmayan araçların tescil plakalarının devlet malı araçlarına ait 
plaka renginde olması  10   

30/1-a  Servis freni, lastikleri, dış ışık donanımından yakını ve uzağı 
gösteren ışıklar ile park, fren ve dönüş ışıkları noksan, bozuk veya teknik 
şartlara aykırı olan araçları kullanmak  20   

30/1-b  Diğer eksiklik ve bozuklukları bulunan araçlarla, görüşü engelleyecek 
veya bir kaza halinde içindekiler için tehlikeli olabilecek süs, aksesuar, eşya 
ve çıkıntıları olan araçları kullanmak, karayolunu kullananlar için tehlike 
yaratacak şekilde olan veya görüşü engelleyecek ve çevredekileri rahatsız edecek 
derecede duman veya gürültü çıkaran araçları kullanmak  20   

31/1-a  Özelliklerine ve cinslerine göre, yönetmelikte nitelik ve nicelikleri 
belirtilen gereçleri, araçlarda bulundurmamak, kullanmamak veya kullanılır 
şekilde bulundurmamak  10   

31/1-b  Kamyon, çekici ve otobüslerde takoğraf, taksi otomobillerinde ise 
taksimetre bulundurmamak, kullanmamak veya kullanılır şekilde bulundurmamak  
20   

32  Araç üzerinde yapılan teknik değişikliği 30 gün içinde tescil yapan 
kuruluşa bildirmemek  10   

34  Araçların muayene süresini geçirmek  10   

39/1-a  Sürücü belgesi sınıfına göre sürmeye yetkili oldukları araçlar 
dışındaki araçları sürmek  20   

39/1- b  B, C ve E sınıfı sürücü belgesi sahiplerinin, araçlarına yüklü 
ağırlığı 750 kg’ın üstünde römork takarak kullanmak veya kullandırmak  10   

44/a  İkamet adresi değişikliklerini tescil kuruluşuna otuz gün içinde 
bildirmemek  10   

44/b  Araç kullanırken sürücü belgelerini yanlarında bulundurmamak ve 
yetkililerin her isteyişinde göstermemek  5   

46/2-a  Aksine bir işaret bulunmadıkça, araçlarını, gidiş yönüne göre yolun 
sağından, çok şeritli yollarda ise yol ve trafik durumuna göre hızının 
gerektirdiği şeritten sürmemek  20   

46/2-b  Aksine bir işaret bulunmadıkça, şerit değiştirmeden önce gireceği 
şeritte, sürülen araçların emniyetle geçişini beklememek  20   

46/2-c  Aksine bir işaret bulunmadıkça, trafiği aksatacak veya tehlikeye 
düşürecek şekilde şerit değiştirmek  20   

46/2-d  Aksine bir işaret bulunmadıkça, gidişe ayrılan en soldaki şeridi 
sürekli olarak işgal etmemek  20   

46/2-e  İki yönlü trafiğin kullanıldığı dört veya daha fazla şeritli yollarda 
aksine bir işaret bulunmadıkça, motosiklet, otomobil, kamyonet ve otobüs 
dışındaki araçları kullananların, geçme ve dönme dışında en sağ şeridi 
izlememeleri  20   

47/1-a  Trafiği düzenleme ve denetimle görevli trafik zabıtası veya özel 
kıyafetli ve işaret taşıyan diğer yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine 
uymamak  20   

47/1-b  Kırmızı ışık kuralına uymamak  20   

47/1-c  Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile 
belirtilen veya gösterilen hususlara uymamak  20   

47/1-d  Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen 
diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymamak  20   

48/5  Alkollü içki alarak araç kullanmak  20   

49/3  Taşıt kullanma süreleri dışında araç kullanmak ve kullandırmak 
(Sürücüye, Araç Sahibine, İşleten veya Teşebbüse)  20   

51/2-a  Hız sınırlarını % 10’dan % 30’a (otuz dahil) kadar aşmak  10   

51/2-b  Hız sınırlarını % 30’dan fazla aşmak  15   

52/1-a  Araçların hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe 
üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin 
geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım 
alanlarına girerken azaltmamak  15   

52/1-b  Araçların hızlarını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava 
ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak  15   

52/1-c  Diğer bir aracı izlerken, hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik 
özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara 
uydurmadan güvenli bir mesafe bırakmamak  20   

52/1-d  Kol ve grup halinde araç kullanırken, araçlar arasında diğer araçların 
güvenle girebilecekleri açıklık bırakmamak  15   

53/1-a  Sağa dönüş kurallarına riayet etmemek  20   

53/1-b  Sola dönüş kurallarına riayet etmemek  20   

53/1-c  Dönel kavşaklarda dönüş kurallarına riayet etmemek  20   

53/1-d  Dönel kavşaklarda geriye dönüş kurallarına riayet etmemek  20   

54/1-a  Geçme kurallarına riayet etmemek  20   

54/1-b  Geçmenin yasak olduğu yerlerden geçmek  20   

55  Bir araç tarafından geçilirken geçilen araç sürücüsünün geçilme 
kurallarına uymaması   15   

56/1-a  Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak  20   

56/1-b  İki yönlü trafiğin kullanıldığı taşıt yollarında karşı yönden gelen 
araçların geçişini zorlaştıran bir durum varsa geçişi kolaylaştırmak için 
aracını sağ kenara yanaştırmamak, gerektiğinde sağa yanaşıp durmamak, dağlık ve 
dik yokuşlu karayollarında karşılaşma halinde, çıkan araç için geçiş güç veya 
mümkün değilse, güvenli geçişi sağlamak üzere, inen araç sürücüsünün, varsa 
önceden sığınma cebine girmemesi, sığınma cebi yoksa sağ kenara yanaşıp 
durmaması, gerektiği hallerde geri gitmemesi  15   

56/1-c  Önlerinde giden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek 
(Yakın takip)  20   

56/1-d  Araçlarını zorunlu bir neden olmadıkça, diğer araçların ilerleyişine 
engel olacak şekilde veya işaretle belirtilen hız sınırının çok altında sürmek, 
güvenlik nedeni veya verilen herhangi bir talimata uyulması dışında, başkalarını 
rahatsız edecek veya tehlikeye sokacak şekilde gereksiz ani yavaşlamak  10  
 

56/1-e  Taşıt yolunun dar olduğu yerlerde aksini gösteren bir trafik işareti 
yoksa motorsuz araçları kullananlar motorlu araçlara, otomobil, minibüs, 
kamyonet, otobüs, kamyon, arazi taşıtı, lastik tekerlekli traktör, iş 
makineleri, yazılış sırasına göre kendisinden öncekilere geçiş kolaylığı 
sağlamamak  20   

57/1-a  Kavşaklara yaklaşırken kavşaktaki şartlara uyacak şekilde 
yavaşlamamak, geçiş hakkı olan araçlara ilk geçiş hakkını vermemek  20   

57/1-b  Trafik zabıtası veya ışıklı trafik işaret cihazları veya trafik işaret 
levhası bulunmayan kavşaklarda;

1. Bütün sürücüler geçiş üstünlüğüne sahip olan araçlara,

2. Bütün sürücüler doğru geçmekte olan tramvaylara,

3. Doğru geçen tramvay hattı bulunan karayoluna çıkan sürücüler bu yoldan gelen 
araçlara,

4. Bölünmüş yola çıkan sürücüler bu yoldan geçen araçlara,

5. Tali yoldan ana yola çıkan sürücüler ana yoldan gelen araçlara,

6. Dönel kavşağa gelen sürücüler dönel kavşak içindeki araçlara,

7. Bir iz veya mülkten çıkan sürücüler, karayolundan gelen araçlara ilk geçiş 
hakkını vermemek  20   

57/1-c  Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları 
işaretlerle belirlenmemiş ise, motorsuz araç sürücülerinin motorlu araçlara, 
motorlu araçlardan soldaki aracın, sağdan gelen araca geçiş hakkını vermemesi  
20   

57/1-d  Işıklı trafik işaretleri izin verse bile trafik akışını engelleyecek 
bir durum olduğu hallerde kavşağa girmek  20   

57/1-e  Kavşaklarda gereksiz olarak duraklamak, yavaşlamak, taşıttan inmek 
veya araçların motorunu durdurmak,  20   

57/1-f  Aksine bir işareti olmadıkça, bütün kavşaklarda ray üzerinde hareket 
eden taşıtlara ilk geçiş hakkını vermemek  20   

58  Aksine bir işaret bulunmadıkça araçlarını gidiş yönlerine göre yolun en 
sağ kenarında durdurmamak, yolcularının iniş ve binişlerini sağ taraftan 
yaptırmamak ve yolcuların da iniş ve binişlerini sağ taraftan yapmaması  15  
 

59  Yerleşim birimleri dışındaki karayolunda, zorunlu haller dışında 
duraklamak veya park etmek, zorunlu hallerde gerekli önlemleri almadan 
duraklamak veya park etmek,   20   

60/a  Taşıt yolu üzerinde duraklamanın yasaklandığının bir trafik işareti ile 
belirtilmiş olduğu yerlerde duraklamak,  10   

60/b  Taşıt yolu üzerinde sol şeritte (raylı sistemin bulunduğu yollar hariç) 
duraklamak,  10   

60/c  Taşıt yolu üzerinde yaya ve okul geçitleri ile diğer geçitlerde 
duraklamak,  10   

60/d  Taşıt yolu üzerinde kavşaklar, tüneller, rampalar, köprüler ve bağlantı 
yollarında ve buralara yerleşim birimleri içinde beş metre ve yerleşim birimleri 
dışında yüz metre mesafede duraklamak,  10   

60/e  Taşıt yolu üzerinde görüşün yeterli olmadığı tepelere yakın yerlerde ve 
dönemeçlerde duraklamak,  10   

60/f  Taşıt yolu üzerinde otobüs, tramvay ve taksi duraklarında duraklamak,  
10   

60/g  Taşıt yolu üzerinde duraklayan veya park edilen araçların yanında 
duraklamak,  10   

60/h  Taşıt yolu üzerinde işaret levhalarına, yaklaşım yönünde ve park izni 
verilen yerler dışında; yerleşim birimi içinde onbeş metre ve yerleşim birimi 
dışında yüz metre mesafede duraklamak,  10   

61/a  Taşıt yolu üzerinde duraklamanın yasaklandığı yerlere park etmek,  
15   

61/b  Taşıt yolu üzerinde park etmenin trafik işaretleri ile yasaklandığı 
yerlerde park etmek,  10   

61/c  Taşıt yolu üzerinde geçiş yolları önünde veya üzerinde park etmek,  
10   

61/d  Taşıt yolu üzerinde belirlenmiş yangın musluklarına her iki yönden beş 
metrelik mesafe içinde park etmek,  10   

61/e  Taşıt yolu üzerinde kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının duraklarını 
belirten levhalara iki yönden onbeş metrelik mesafe içinde park etmek,  10  
 

61/f  Taşıt yolu üzerinde üç veya daha fazla ayrı taşıt yolu olan karayolunda 
ortadaki taşıt yolunda park etmek,  10   

61/g  Taşıt yolu üzerinde kurallara uygun şekilde park etmiş araçların 
çıkmasına engel olacak yerlerde park etmek,  10   

61/h  Taşıt yolu üzerinde geçiş üstünlüğü olan araçların giriş ve çıkışının 
yapıldığının belirlendiği işaret levhasından onbeş metre mesafe içinde park 
etmek,  10   

61/ı  Taşıt yolu üzerinde işaret levhalarında park etme izni verilen süre veya 
zamanın dışında park etmek,  10   

61/j  Taşıt yolu üzerinde kamunun faydalandığı ve yönetmelikte belirtilen 
yerlerin giriş ve çıkış kapılarının her iki yönde beş metrelik mesafe içinde 
park etmek,  10   

61/k  Taşıt yolu üzerinde park için yer ayrılmamış veya trafik işaretleri ile 
belirtilmemiş alt geçit, üst geçit ve köprüler üzerinde veya bunlara on metrelik 
mesafe içinde park etmek,  15   

61/l  Taşıt yolu üzerinde park etmek için tespit edilen süre ve şeklin dışında 
park etmek,  10   

61/m  Taşıt yolu üzerinde belirli kişi, kurum ve kuruluşlara ait araçlara, 
yönetmelikteki esaslara göre ayrılmış ve bir işaret levhası ile belirlenmiş park 
yerlerinde park etmek,  10   

61/n  Taşıt yolu üzerinde ayrıca yönetmelikte belirtilen haller dışında yaya 
yollarında park etmek,  10   

61/o  Taşıt yolu üzerinde özürlülerin araçları için ayrılmış park yerlerinde 
park etmek,  10   

62  Yerleşim birimleri içindeki karayolunda, bir trafik işaretiyle izin 
verilmedikçe ve yükleme, boşaltma, indirme, bindirme, arızalanma gibi zorunlu 
nedenler dışında kamyon, otobüs ve bunların katarlarını, lastik tekerlekli 
traktörler ile her türlü iş makinelerini park etmek,  15   

63  Araçlarda şartlarına uygun ışık donanımını bulundurmamak,  10   

64/1-a-1  Yerleşim birimleri dışındaki karayollarında geceleri seyrederken, 
yeterince aydınlatılmamış tünellere girerken, benzeri yer ve hallerde 
(karşılaşmalar ve öndeki aracı izleme halleri dışında) uzağı gösteren ışıkları 
yakmamak,  20   

64/1-a-2  Geceleri, yerleşim birimleri dışında karayollarındaki 
karşılaşmalarda, bir aracı takip ederken, bir aracı geçerken yan yana gelinceye 
kadar ve yerleşim birimleri içinde, gündüzleri ise görüşü azaltan sisli, yağışlı 
ve benzeri havalarda yakını gösteren ışıkların yakılmaması,  20   

64/1-a-3  Kuyruk (arka kenar) ışıklarını uzağı veya yakını gösteren ışıklarla 
birlikte kullanmamak,  10   

64/1-b-1  Gece sis ışıklarının sisli, karlı ve sağanak yağmurlu havalar 
dışında diğer farlarla birlikte yakılması,  15   

64/1-b-4  Öndeki aracı geçişlerde uyarı için uzağı gösteren ışıkların devamlı 
yakılması,  15   

64/1-b-5  Yönetmelikteki esaslara aykırı ışık takmak ve kullanmak,  20   

64/1-b-6  Sadece park lambaları ile seyretmek,  15   

65/1-a  Taşıma sınırı üzerinde yolcu almak,  20   

65/1-b  Taşıma sınırı üstünde yük almak veya taşıma sınırı aşılsın veya 
aşılmasın dingil ağırlıklarını aşacak şekilde yükleme yapmak,  20   

65/1-c  Karayolu yapısı ve kapasitesi ile trafik güvenliği bakımından 
tehlikeli olabilecek tarzda yükleme yapmak,  20   

65/1-d  Tehlikeli ve zararlı maddeleri gerekli izin ve tedbirleri almadan 
taşımak,  20   

65/1-e  Ağırlık ve boyutları bakımından taşınması özel izne bağlı olan eşyayı 
izin almadan yüklemek, taşımak ve taşıttırmak,  15   

65/1-f  Gabari dışı yük yüklemek ve yük üzerine veya araç dışına yolcu 
bindirmek,  20   

65/1-g  Yükü karayoluna değecek, düşecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, 
akacak, kayacak, gürültü çıkaracak şekilde yüklemek,  20   

65/1-h  Her çeşit yolda ve yolun her eğiminde dengeyi bozacak, yoldaki bir 
şeye takılacak ve sivri çıkıntılar hasıl edecek şekilde yüklemek,  20   

65/1-ı  Sürücünün görüşüne engel olacak, aracın sürme güvenliğini bozacak ve 
tescil plakaları, ayırım işaretleri, dur ve dönüş ışıkları ile yansıtıcıları 
örtecek şekilde yüklemek,  20   

65/1-j  Çeken ve çekilen araçlarla ilgili şartlar ve tedbirler yerine 
getirilmeden araç çekmek,  20   

66  Ayrı bisiklet yolu varsa, bisiklet ve motorlu bisikletlerin taşıt yolunda; 
bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerin yayaların kullanmasına ayrılmış 
yerlerde, bunlardan ikiden fazlasının taşıt yolunun bir şeridinde yan yana 
sürülmesi;

Bisiklet sürenlerin en az bir elleri, motorlu bisiklet sürenlerin manevra için 
işaret verme hali dışında iki elleri ve motosiklet sürenlerin devamlı iki elleri 
ile taşıtlarını sürmemeleri ve yönetmelikte belirtilen güvenlik şartlarına 
uymamaları;

Bisiklet, motorlu bisiklet ve sepetsiz motosiklet sürücülerinin, sürücü 
arkasında yeterli bir oturma yeri olmadıkça başka kişileri bindirmeleri ve 
yönetmelikte belirtilen sınırdan fazla yük taşımaları;

Sürücü arkasında ayrı oturma yeri olan bisiklet, motorlu bisiklet ve sepetsiz 
motosikletlerle bir kişiden fazlasının taşınması,  15   

67  Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken taşıt 
yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu 
kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak 
şekilde davranmaları,

Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmeleri veya geriye gitmeleri, 
izin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücülerin, karayolunu kullananlar 
için tehlike veya engel yaratmaları,

Dönüşlerde veya şerit değiştirmelerde sürücülerin niyetlerini dönüş işaret 
ışıkları veya kol işareti ile açıkça ve yeterli şekilde belirtmemeleri, verilen 
işaretlerin manevra süresince devam etmemesi ve biter bitmez sona 
erdirilmemesi,  20   

71  Geçiş üstünlüğüne haiz araçları kullanırken diğer geçiş üstünlüğüne haiz 
araçlarla karşılaşmalarında birbirlerine ilk geçiş hakkını vermemek ve 
zorunluluk olmadığı halde geçiş üstünlüğü hakkını kullanmak,  15   

72  Ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarını şartlarına uygun olmadan 
araçlarda bulundurmak, bu tür cihazları kamunun rahat ve huzurunu bozacak 
şekilde kullanmak,  10   

73  Araçları, kamunun rahat ve huzurunu bozacak veya kişilere zarar verecek 
şekilde saygısızca sürmek, araçlardan bir şey atmak veya dökmek, seyir halinde 
cep veya araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanmak  10   

74  Görevli bir kişi veya ışıklı trafik işareti bulunmayan, ancak başka bir 
trafik işareti ile belirlenmiş yaya veya okul geçitlerine yaklaşırken, 
araçlarını yavaşlatmamak ve bu geçitlerden geçen veya geçmek üzere bulunan 
kişilere ve öğrencilere ilk geçiş hakkını vermemek  20   

75  Okul taşıtlarının “DUR” işaretini yaktıkları hallerde diğer araçların 
durmaması

“DUR” işaretinin öğrencilerin binmeleri veya inmeleri sırasında ve yönetmelikte 
belirtilen hallerde yakılmaması bu ışıkların gereksiz ve amaç dışı 
kullanılması  15   

76  Demiryolu geçitlerinde;

Sürücülerin demiryolu geçitlerini, geçidin durumuna uygun olmayan hızla 
geçmeleri, ışıklı veya sesli işaretin vereceği “DUR” talimatına uymamaları, 
taşıt yolu üzerine indirilmiş veya indirilmekte olan tam veya yarım bariyerler 
varken geçide girmeleri,

Işıklı işaret veya bariyerle donatılmamış demiryolu geçitlerini geçmeden önce, 
sürücülerin durmaları, herhangi bir demiryolu aracının yaklaşmadığına emin 
olduktan sonra geçmeleri  20   

77/1-b  Gözleri görmeyen ve yönetmelikte gösterilen özel işaret ve 
benzerlerini taşıyan kişilerin, taşıt yolu üzerinde bulunmaları halinde, 
sürücülerin yavaşlamamaları ve gerekiyorsa durmamaları ve yardımcı olmamaları  
15   

77/1-c  Bir yetkili veya görevli yönetimindeki yürüyüş kolları arasından 
geçmek  10   

78/1-a  Emniyet kemeri bulundurulması zorunluluğu olan araçlarda emniyet 
kemeri bulundurmamak ve kullanmamak,   15   

78/1-b  Motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve gözlüğü, yolcuların ise 
koruma başlığı bulundurmaması ve kullanmaması  15   

81/1-a  Kaza mahallinde durmamak ve trafik güvenliği için gerekli tedbirleri 
almamak  20   

81/1-c  Trafik kazalarına karışanların, kazaya karışan kişiler tarafından 
istendiği takdirde kimliğini, adresini, sürücü ve trafik belgesi ile sigorta 
poliçe tarih ve numarasını bildirmemesi ve göstermemesi  10   

81/1-d  Kazayı yetkililere bildirmemek, kaza yerinden ayrılmak  20   

81/1-e  Kazaya sebebiyet verenlerin karşı tarafın bulunmaması halinde durumu 
zabıtaya veya diğer şahsa bildirmemek  15   

81/3  Yaralanmalı veya ölümlü kazalarda zabıtadan izin alınmadan olay yerinden 
ayrılmak  20   

82/1-a  Kazaya karışan araç sürücülerinin veya kaza mahallinden geçen araç 
sürücülerinin ilk yardım önlemleri almaması, zabıtaya ve sağlık kuruluşuna haber 
vermemesi  20   

82/1-b  Şehirlerarası akaryakıt istasyonlarında sağlık malzemesi 
bulundurmamak  20   

91  Zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmamak  10   

 

 

 

 

 

Contact Info

address

Varlık Mah. 100. Yıl Bulv. No 117/5 Muratpaşa Antalya Antalya Turkey

phone

Istanbul : +90 216 428 9826
Antalya : +90 242 229 40 30
Whatsapp : +90 554 884 28 14

email

info@motorkaravan.com

Write a message